ผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยเป็นกลุ่มที่มีเงินออมสะสมมาตลอดชีวิตการทำงาน ทำให้เป็นเป้าหมายของมิจฉาชีพที่ใช้กลลวงหลากหลายรูปแบบ เช่น อ้างเป็นเจ้าหน้าที่ธนาคารเพื่อขอข้อมูลบัญชี หรืออาสาช่วยทำธุรกรรมแล้วขอยืมสมุดบัญชีไปด้วย

สมุดบัญชีธนาคารมักถูกเก็บรวมกับเอกสารสำคัญอื่น ทำให้หากจุดเก็บถูกโจรกรรมหรือสมุดบัญชีสูญหาย มักสูญหายพร้อมกับบัตรประชาชนหรือเอกสารยืนยันตัวตนอื่นไปด้วย ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงให้มิจฉาชีพนำไปใช้ทำธุรกรรมปลอมได้ง่ายขึ้น

การถอนเงินจำนวนมากผิดปกติ การโอนเงินไปยังบัญชีที่ไม่คุ้นเคยซ้ำหลายครั้ง หรือยอดเงินในบัญชีลดลงโดยผู้สูงอายุจำไม่ได้ว่าทำธุรกรรมนั้นเอง ล้วนเป็นสัญญาณที่ครอบครัวควรให้ความสนใจและตรวจสอบเพิ่มเติมทันที

การป้องกันเชิงระบบหมายถึงการจัดเก็บและตรวจสอบสมุดบัญชีให้ปลอดภัยตามขั้นตอน ในขณะที่การป้องกันเชิงพฤติกรรมหมายถึงการปรับวิธีคิดและปฏิกิริยาของผู้สูงอายุเมื่อเจอกลลวง เช่น การฝึกตั้งคำถามก่อนเชื่อคนที่โทรมาขอข้อมูลการเงิน ทั้งสองด้านต้องทำควบคู่กันจึงจะป้องกันได้ผลจริง

ครอบครัวที่เน้นเฉพาะการป้องกันเชิงระบบ เช่น ล็อกตู้เก็บสมุดบัญชีอย่างเดียว แต่ไม่ได้พูดคุยเรื่องกลลวงทางโทรศัพท์กับผู้สูงอายุ อาจยังคงเสี่ยงต่อการถูกหลอกให้โอนเงินเองโดยสมัครใจ ซึ่งเป็นรูปแบบการฉ้อโกงที่พบบ่อยไม่แพ้การขโมยสมุดบัญชีโดยตรง

ผู้สูงอายุบางคนมีบัญชีธนาคารหลายแห่งที่เปิดไว้ตั้งแต่สมัยทำงาน เช่น บัญชีเงินเดือนเก่า บัญชีสำหรับรับเบี้ยยังชีพ และบัญชีเงินฝากประจำ การมีหลายบัญชีทำให้การตรวจสอบยอดเงินและรายการเดินบัญชีใช้เวลามากขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงที่บัญชีบางบัญชีที่ไม่ค่อยได้ใช้งานจะถูกมองข้ามจากการตรวจสอบ

ครอบครัวควรทำรายการสรุปบัญชีทั้งหมดที่ผู้สูงอายุมีไว้ในที่เดียว ระบุธนาคาร เลขบัญชี และวัตถุประสงค์การใช้งานของแต่ละบัญชี เพื่อให้การตรวจสอบเป็นระบบและไม่พลาดบัญชีใดบัญชีหนึ่งไป โดยเฉพาะบัญชีเก่าที่ไม่ได้ใช้งานประจำแต่ยังมียอดเงินคงค้างอยู่ ซึ่งอาจเป็นเป้าหมายที่มิจฉาชีพสนใจเพราะเจ้าของบัญชีเองก็อาจตรวจสอบไม่บ่อย

การชวนผู้สูงอายุพูดคุยเรื่องความปลอดภัยของสมุดบัญชีควรทำในลักษณะปรึกษาหารือร่วมกัน ไม่ใช่การสอบถามเชิงตรวจสอบ เช่น ชวนคุยว่าเคยได้ยินข่าวกลลวงแบบใดบ้างจากเพื่อนบ้านหรือสื่อ แล้วค่อยโยงเข้าสู่การตรวจสอบสมุดบัญชีของตนเองร่วมกัน แทนการถามตรง ๆ ว่าเก็บเงินไว้เท่าไรหรือสมุดบัญชีอยู่ที่ไหน

วิธีนี้ช่วยรักษาความรู้สึกมีศักดิ์ศรีและความเป็นส่วนตัวของผู้สูงอายุ ในขณะที่ครอบครัวยังได้ข้อมูลเพียงพอสำหรับการช่วยดูแลความปลอดภัยทางการเงินร่วมกันอย่างเหมาะสม