ประกันชีวิตหลายแบบ โดยเฉพาะแบบที่รับประกันง่ายไม่ต้องตรวจสุขภาพ (simplified issue หรือ guaranteed issue) มักกำหนดว่าหากผู้เอาประกันเสียชีวิตจากการเจ็บป่วยภายในระยะเวลาหนึ่งหลังทำสัญญา บริษัทจะจ่ายคืนเบี้ยประกันที่ชำระไปพร้อมผลประโยชน์เพิ่มเติมเล็กน้อยเท่านั้น แทนที่จะจ่ายเต็มจำนวนทุนประกันตามหน้ากรมธรรม์

เหตุผลเชิงธุรกิจคือบริษัทลดขั้นตอนตรวจสุขภาพเพื่อให้รับประกันผู้สูงอายุได้ง่ายขึ้น จึงต้องมีกลไกป้องกันความเสี่ยงในช่วงแรกแทน เงื่อนไขนี้มักไม่ใช้กับกรณีเสียชีวิตจากอุบัติเหตุ ซึ่งมักได้รับความคุ้มครองเต็มจำนวนตั้งแต่วันที่กรมธรรม์มีผล

จุดที่ต้องอ่านในเอกสารคือคำว่า "ระยะเวลาจำกัดความคุ้มครองกรณีเสียชีวิตจากการเจ็บป่วย" และตัวเลขจำนวนปีที่ระบุไว้ ซึ่งต่างกันในแต่ละแผน ต้องอ่านจากกรมธรรม์ฉบับที่พิจารณาซื้อจริงเท่านั้น

ในช่วงเวลาหนึ่งหลังกรมธรรม์เริ่มมีผล บริษัทมีสิทธิ์ตรวจสอบว่าข้อมูลที่ผู้เอาประกันแจ้งไว้ตอนสมัคร เช่น ประวัติสุขภาพ ถูกต้องครบถ้วนหรือไม่ หากพบว่ามีการปกปิดหรือแจ้งเท็จ บริษัทอาจปฏิเสธจ่ายผลประโยชน์หรือยกเลิกกรมธรรม์ แม้ผู้เอาประกันจะเสียชีวิตไปแล้วก็ตาม

เงื่อนไขนี้เป็นเหตุผลสำคัญที่ต้องกรอกแบบสอบถามสุขภาพตามความจริงทุกข้อตั้งแต่ต้น เพราะครอบครัวผู้รับผลประโยชน์อาจไม่ทราบรายละเอียดที่ผู้สูงอายุปกปิดไว้ และอาจต้องเผชิญกับการปฏิเสธจ่ายเงินในช่วงเวลาที่ต้องการเงินมากที่สุด

หลังพ้นระยะเวลาโต้แย้งกรมธรรม์ไปแล้ว บริษัทมักไม่สามารถปฏิเสธจ่ายด้วยเหตุผลเรื่องข้อมูลสุขภาพที่แจ้งไว้ตอนแรกได้อีก เว้นแต่กรณีฉ้อฉลร้ายแรง ซึ่งเป็นอีกเหตุผลที่ควรเก็บสำเนากรมธรรม์และแบบสอบถามสุขภาพที่กรอกไว้ให้ครบถ้วน

แบบไม่ต้องตรวจสุขภาพเหมาะกับผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัวหลายอย่างจนอาจไม่ผ่านการพิจารณาแบบปกติ หรือผู้ที่ต้องการความสะดวกรวดเร็วในการทำประกัน แลกกับการยอมรับเงื่อนไขจำกัดความคุ้มครองในปีแรกตามที่อธิบายไปข้างต้น

หากผู้สูงอายุยังมีสุขภาพแข็งแรงและไม่มีโรคประจำตัวรุนแรง การพิจารณาแบบที่ต้องตรวจสุขภาพอาจให้เงื่อนไขความคุ้มครองที่ครอบคลุมกว่าตั้งแต่วันแรก แม้ขั้นตอนสมัครจะใช้เวลานานกว่า จุดนี้ควรปรึกษาตัวแทนหลายรายเพื่อเทียบทางเลือกก่อนตัดสินใจ