ช่วงยังทำงาน รายได้ประจำที่แน่นอนทำให้การผ่อนบ้านเป็นภาระที่คาดการณ์ได้ชัดเจนในแต่ละเดือน แต่หลังเกษียณ โครงสร้างรายได้มักเปลี่ยนไป บางคนได้รับเป็นเงินก้อนจากบำเหน็จ บางคนได้รับเป็นบำนาญรายเดือนที่มีจำนวนต่างจากเงินเดือนเดิม และบางคนต้องพึ่งพาผลตอบแทนจากเงินออมที่อาจไม่แน่นอนเท่ารายได้ประจำ

การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างรายได้นี้ทำให้ต้องประเมินใหม่ว่า ยอดผ่อนบ้านต่องวดที่เคยจ่ายได้สบายในช่วงทำงาน ยังคงเหมาะสมกับรายได้หลังเกษียณหรือไม่ ไม่ใช่คงยอดผ่อนเดิมไว้โดยไม่ทบทวน

การเจรจากับสถาบันการเงินที่ปล่อยสินเชื่อเพื่อขอปรับโครงสร้างหนี้เป็นทางเลือกแรกที่ควรพิจารณา เช่น ขอขยายระยะเวลาผ่อนชำระเพื่อลดยอดผ่อนต่องวด หรือปรับรูปแบบการผ่อนให้สอดคล้องกับรายได้ใหม่ สถาบันการเงินแต่ละแห่งมีเงื่อนไขและความยืดหยุ่นต่างกัน จึงควรสอบถามโดยตรงว่ามีทางเลือกใดบ้างสำหรับกรณีของตัวเอง

อีกทางเลือกหนึ่งคือการพิจารณาขายทรัพย์สินบางส่วนเพื่อลดหรือปิดยอดหนี้คงเหลือ เช่น ขายที่ดินหรือทรัพย์สินอื่นที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์เต็มที่ นำเงินมาปิดหนี้บ้านทั้งหมดหรือบางส่วน วิธีนี้ช่วยลดภาระผ่อนรายเดือนอย่างถาวรแต่ต้องพิจารณาผลกระทบต่อทรัพย์สินโดยรวมของครอบครัวด้วย

การฝืนผ่อนบ้านต่อไปตามเงื่อนไขเดิมทั้งที่รายได้หลังเกษียณลดลงอย่างมีนัยสำคัญ อาจทำให้ต้องดึงเงินจากงบประมาณจำเป็นอื่น เช่น ค่าใช้จ่ายสุขภาพหรือเงินสำรองฉุกเฉิน มาใช้ผ่อนบ้านแทน ซึ่งสร้างความเสี่ยงซ้อนความเสี่ยง หากเกิดเหตุฉุกเฉินด้านสุขภาพขึ้นมาพร้อมกัน อาจไม่มีเงินสำรองเพียงพอรองรับทั้งสองด้าน

การประเมินตามความเป็นจริงตั้งแต่เนิ่น ๆ ว่ารายได้หลังเกษียณรองรับภาระผ่อนบ้านได้จริงหรือไม่ ช่วยให้มีเวลาเจรจาปรับโครงสร้างหนี้หรือวางแผนขายทรัพย์สินได้ทันเวลา ก่อนที่สถานการณ์จะกลายเป็นการผิดนัดชำระซึ่งมีทางเลือกให้จัดการน้อยกว่ามาก

หากบ้านมีชื่อร่วมกันระหว่างคู่สมรสและกู้ร่วมกัน ควรพิจารณาล่วงหน้าว่าหากฝ่ายหนึ่งเสียชีวิตก่อนหรือไม่สามารถหารายได้ต่อได้ อีกฝ่ายจะมีรายได้เพียงพอผ่อนต่อไปคนเดียวหรือไม่ สถานการณ์นี้มักถูกมองข้ามเพราะไม่อยากคิดถึง แต่เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความมั่นคงของคู่สมรสที่เหลืออยู่ในบั้นปลายชีวิต