สูงวัยไทย
ถุงน่องเส้นเลือดขอดผู้สูงอายุ อ่านระดับแรงบีบบนฉลากอย่างไร และใครควรให้หมอดูก่อนใส่
พิมพ์เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026
ถุงน่องเส้นเลือดขอดผู้สูงอายุ อ่านระดับแรงบีบบนฉลากอย่างไร และใครควรให้หมอดูก่อนใส่
อ่านระดับแรงบีบของถุงน่องเส้นเลือดขอดบนฉลากให้เข้าใจ รู้ว่าทำไมเลือดไปเลี้ยงขาไม่ดี หัวใจล้มเหลว หรือเบาหวานต้องให้แพทย์ประเมินก่อน และอาการขาบวมข้างเดียวที่ห้ามรอ
เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

รูปภาพโดย SHVETS production / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- ถุงน่องเส้นเลือดขอดแต่ละคู่มีระดับแรงบีบต่างกัน ระบุไว้บนฉลากหรือกล่อง ระดับที่แน่นกว่าไม่ได้ดีกว่าเสมอไป และตัวเลขกับชื่อระดับต่างกันตามมาตรฐานของแต่ละประเทศหรือผู้ผลิต จึงควรอ่านคำอธิบายที่กำกับมากกว่าจำเลขข้ามยี่ห้อ
- ผู้สูงอายุที่ขาเย็น ชีพจรที่เท้าคลำยาก ปวดน่องเวลาเดิน มีภาวะหัวใจล้มเหลว หรือเป็นเบาหวานที่ปลายเท้าชา ควรให้แพทย์ประเมินก่อนใส่ เพราะถุงน่องที่บีบแน่นอาจทำให้เลือดไปเลี้ยงขาน้อยลงหรือทำให้ผิวหนังเสียหายโดยไม่รู้ตัว
- ขาบวมแดงร้อนปวดเฉพาะข้างเดียวอย่างเฉียบพลัน อาจเป็นลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ ไม่ควรลองใส่ถุงน่องหรือนวดแล้วรอดู ให้ไปพบแพทย์ภายในวันเดียวกัน และโทร 1669 ถ้ามีเหนื่อยหอบหรือเจ็บหน้าอกร่วมด้วย
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับผู้สูงอายุที่มีเส้นเลือดขอดหรือขาบวมตอนเย็นจากการยืนนาน และต้องการเข้าใจฉลากก่อนซื้อหรือก่อนไปหาแพทย์ รวมถึงลูกหลานที่ช่วยเลือกให้พ่อแม่ซึ่งต้องการความช่วยเหลือในกิจวัตรประจำวันอยู่แล้ว
- ไม่เหมาะกับการใช้เลือกถุงน่องให้คนที่แพทย์สั่งชนิดเฉพาะอยู่แล้ว ผู้ที่มีแผลที่ขา ผิวติดเชื้อ หรือหลอดเลือดแดงที่ขาตีบ ต้องทำตามคำสั่งแพทย์ ไม่เลือกเอง
สิ่งที่ควรรู้
ถุงน่องเส้นเลือดขอดทำงานอย่างไร และฉลากบอกอะไร
ถุงน่องชนิดนี้บีบขามากที่สุดที่ข้อเท้าแล้วค่อย ๆ หลวมขึ้นไปทางเข่าหรือต้นขา เพื่อช่วยดันเลือดดำกลับขึ้นไปหาหัวใจและลดอาการบวมคั่งที่ขา ความแรงในการบีบวัดเป็นหน่วยความดัน ซึ่งผู้ผลิตจัดเป็นกลุ่มหรือระดับ เช่น บีบเบา ปานกลาง แรง
จุดที่ควรรู้คือแต่ละประเทศใช้มาตรฐานต่างกัน ฉลากอาจเขียนเป็นระดับหนึ่งสองสาม หรือเป็นช่วงความดันของตัวเอง เลขระดับเดียวกันจากสองยี่ห้อจึงอาจไม่เท่ากัน ลักษณะนี้คล้ายกับขนาดรองเท้าที่ไม่ตรงกันข้ามยี่ห้อ บทความนี้จึงไม่ระบุตัวเลขกลางที่ใช้ทุกยี่ห้อ ให้ดูคำอธิบายบนกล่องและถามเภสัชกรหรือแพทย์ว่าระดับที่ระบุเหมาะกับอาการของคนใส่หรือไม่
ขนาดที่พอดีสำคัญไม่แพ้ระดับ ถุงน่องที่เล็กเกินจะบีบเป็นแถบรัดที่ขาพับหรือใต้เข่า ถุงน่องที่ใหญ่เกินก็ไม่ได้ผล วัดรอบข้อเท้า น่อง และความยาวขาตอนเช้าก่อนขาบวม ตามตารางขนาดของผลิตภัณฑ์นั้น
ใครควรให้แพทย์ประเมินก่อนใส่ และเพราะอะไร
คนที่หลอดเลือดแดงที่ขาตีบ มักมีอาการปวดน่องเวลาเดินแล้วดีขึ้นเมื่อพัก เท้าเย็น ผิวมัน ขนร่วง แผลหายช้า ถุงน่องที่บีบแรงอาจเพิ่มความเสี่ยงให้ขาขาดเลือดมากขึ้น แพทย์อาจตรวจชีพจรที่เท้า และอาจวัดความดันที่ข้อเท้าเทียบกับแขนเพื่อประเมินก่อนอนุญาต
คนที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว ขาบวมอาจเป็นสัญญาณว่าหัวใจทำงานไม่ดี การบีบขาให้ของเหลวไหลกลับเข้าระบบอย่างรวดเร็วอาจเป็นภาระต่อหัวใจที่ยังไม่ได้รับการรักษา จึงควรให้แพทย์ที่ดูแลหัวใจตัดสินใจก่อน ไม่ควรซื้อใส่เองเพราะเห็นว่าขาบวม
คนเป็นเบาหวานที่เท้าชา อาจไม่รู้สึกว่าถุงน่องรัด หรือมีรอยกดเป็นแผล ผิวบางและเปราะ ผู้ที่ใช้ยาหลายชนิดซึ่งมีผลต่อการบวมของขา เช่น ยาบางกลุ่มที่ทำให้ขาบวมเป็นผลข้างเคียง ควรบอกแพทย์ให้ครบ คนที่แพ้ยางลาเท็กซ์ต้องอ่านวัสดุบนฉลาก คนที่ผิวหนังขาอักเสบ ติดเชื้อ หรือมีแผลเปิด ต้องรักษาก่อน
ขาบวมข้างเดียว อาการที่ห้ามรอและห้ามนวด
ขาที่บวมขึ้นเร็วเพียงข้างเดียว ปวดตึง แดง ร้อน หรือกดแล้วเจ็บที่น่อง อาจเกิดจากลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำส่วนลึก ซึ่งหน่วยงานด้านสาธารณสุขอย่าง CDC จัดเป็นภาวะที่ต้องรีบพบแพทย์ เพราะลิ่มเลือดอาจหลุดไปอุดหลอดเลือดที่ปอดได้ การนวดหรือการดันเลือดด้วยถุงน่องตอนที่ยังไม่ทราบสาเหตุไม่ใช่วิธีที่ปลอดภัย
ถ้าบวมข้างเดียวร่วมกับเหนื่อยหอบ เจ็บหน้าอก ไอเป็นเลือด หรือใจสั่นผิดปกติ ให้โทร 1669 ทันที ถ้าไม่มีอาการเหล่านี้แต่บวมแดงร้อนเฉียบพลัน ให้ไปสถานพยาบาลภายในวันเดียวกัน ห้ามรอดูสองสามวัน
ถ้าแพทย์อนุญาตแล้ว เลือกและใช้อย่างไรให้ปลอดภัย
ใส่ตอนเช้าหลังตื่นเมื่อขายังไม่บวมที่สุด ตรวจว่าผิวแห้งสะอาด ไม่มีรอยพับหรือรอยย่นที่ถุงน่อง เพราะรอยย่นจะกดผิวเป็นรอย ผู้สูงอายุที่มือแรงน้อยอาจใส่ยาก ซึ่งมีบทความแยกเรื่องวิธีใส่ ดูลิงก์ด้านล่าง
สังเกตตัวเองระหว่างวัน หากมีชา เย็น ซีด ปวดจี๊ด ผิวเป็นรอยแดงจัดหรือพุพอง ให้ถอดออกทันทีและพบแพทย์ ถอดตอนนอนตามคำแนะนำของแพทย์ และตรวจผิวขาทุกวัน ถ้าเป็นเบาหวานให้ดูเท้าด้วย ล้างและเปลี่ยนคู่ตามที่ผู้ผลิตระบุเพราะยางล้าตามอายุการใช้งาน คู่ที่ใช้มานานจนบีบไม่เท่าเดิมอาจให้ผลน้อยลงทั้งที่ดูเหมือนยังใช้ได้ ให้มีสำรองสองคู่เพื่อสลับซัก ผู้ดูแลควรช่วยดูรอยกดบริเวณหลังเข่าและข้อเท้าที่ผู้สูงอายุมองไม่เห็นเอง ถ้าพบรอยแดงที่ไม่จางภายในครึ่งชั่วโมงหลังถอด ให้หยุดใส่และปรึกษาแพทย์

รูปภาพโดย SHVETS production / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ลำดับก่อนซื้อถุงน่องเส้นเลือดขอดให้พ่อแม่
การเลือกถุงน่องไม่ควรเริ่มจากร้านค้า ควรเริ่มจากการถามว่าขาบวมเพราะอะไรก่อน
- จดอาการ เช่น บวมตอนเย็นหรือทั้งวัน บวมสองข้างหรือข้างเดียว ปวดน่องเวลาเดินหรือไม่
- จดโรคประจำตัวและยาที่ใช้อยู่ รวมถึงอาการชาที่เท้าและประวัติแพ้ยาง
- ถามแพทย์หรือเภสัชกรว่าใส่ถุงน่องได้หรือไม่ และระดับไหนเหมาะ
- วัดขาตอนเช้า ตามตารางขนาดของผลิตภัณฑ์
- อ่านฉลากเรื่องวัสดุ ระดับแรงบีบ และวิธีซักล้าง
- เริ่มใส่ช่วงสั้น ๆ แล้วตรวจผิวหนังตอนถอด
เตรียมคำถามไปคุยกับหมอ
จดสามข้อไปด้วย คือขาบวมแบบไหนและเริ่มเมื่อไร ใช้ยาอะไรอยู่ และเคยมีลิ่มเลือดหรือผ่าตัดขามาก่อนหรือไม่ จะช่วยให้ใช้เวลาในห้องตรวจได้คุ้มขึ้น
ตรวจผิวและติดตามทุกสัปดาห์
ดูรอยกด สีผิว และอุณหภูมิของเท้าทั้งสองข้างเปรียบเทียบกัน จดวันที่เริ่มใส่ไว้ เพื่อบอกแพทย์ได้ว่าอาการดีขึ้นหรือแย่ลงหลังใส่
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าเลือกระดับแรงบีบตามตัวเลขที่เห็นในร้านโดยไม่รู้สาเหตุของขาบวม
- อย่าใส่ถุงน่องกับขาที่บวมข้างเดียวเฉียบพลัน
- อย่าใส่ต่อเมื่อขาชา เย็น หรือผิวเป็นรอยแผล
- อย่านวดน่องที่ปวดบวมแดงร้อนเฉียบพลัน
- อย่าใส่ถุงน่องที่พับย่นหรือม้วนเป็นแถบรัด
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 ทันทีถ้าขาบวมข้างเดียวร่วมกับเหนื่อยหอบ เจ็บหน้าอก ไอเป็นเลือด หรือหมดสติ
- ไปสถานพยาบาลภายในวันเดียวกันถ้าขาข้างเดียวบวมแดงร้อนปวดเฉียบพลัน ขาซีดเย็นชา หรือผิวเป็นแผลพุพองหลังใส่ถุงน่อง
- นัดพบแพทย์เร็วเมื่อขาบวมเรื้อรัง ปวดน่องเวลาเดิน หรือเป็นเบาหวานและหัวใจล้มเหลวก่อนจะใส่ถุงน่อง
- จดอาการและขนาดขาไว้เมื่อบวมเล็กน้อยตอนเย็น แล้วนำไปคุยตอนนัดครั้งต่อไป
เช็กลิสต์สรุป
- ถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใส่ครั้งแรก
- ตรวจชีพจรหรืออุณหภูมิเท้าสองข้างเปรียบเทียบ
- วัดขาตอนเช้าตามตารางขนาด
- อ่านฉลากวัสดุและเช็กการแพ้ยาง
- ใส่แล้วไม่มีรอยพับหรือรอยย่น
- ถอดทันทีถ้าชา เย็น หรือเจ็บ
- ตรวจผิวหนังขาทุกวัน
- บันทึกวันเริ่มใส่และอาการ
คำถามที่พบบ่อย
ถุงน่องเส้นเลือดขอดระดับไหนเหมาะกับผู้สูงอายุ
ไม่มีระดับเดียวที่เหมาะกับทุกคน ขึ้นกับสาเหตุของขาบวมและโรคประจำตัว ควรให้แพทย์หรือเภสัชกรประเมินก่อน และดูคำอธิบายแรงบีบบนฉลากของผลิตภัณฑ์นั้น เพราะเลขระดับไม่เท่ากันทุกยี่ห้อ
ถุงน่องที่บีบแน่นกว่าดีกว่าจริงหรือไม่
ไม่เสมอไป ถุงน่องที่แน่นเกินอาจทำให้เลือดไปเลี้ยงขาน้อยลง ผิวถลอก หรือรัดจนชา โดยเฉพาะผู้ที่หลอดเลือดแดงตีบหรือเบาหวานที่เท้าชา ควรเลือกตามที่แพทย์แนะนำ ไม่ใช่เลือกแรงที่สุด
เป็นหัวใจล้มเหลวใส่ถุงน่องได้ไหม
ไม่ควรตัดสินใจเอง ขาบวมในผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวเป็นสัญญาณที่ต้องให้แพทย์ผู้ดูแลหัวใจประเมินก่อน เพราะการบีบขาอาจเป็นภาระต่อหัวใจในบางภาวะ แพทย์จะบอกว่าใส่ได้หรือไม่และระดับใด
ถุงน่องเส้นเลือดขอดต่างจากถุงเท้ารัดข้อเท้าทั่วไปอย่างไร
ถุงน่องเส้นเลือดขอดออกแบบให้บีบไล่ระดับจากข้อเท้าขึ้นบน ส่วนถุงเท้ารัดทั่วไปอาจบีบเท่ากันหรือไม่ระบุแรง และอาจรัดตรงขอบจนเกิดแถบรัดที่น่อง ถ้าเป็นเรื่องรักษาขาบวมควรเลือกชนิดที่มีข้อมูลแรงบีบชัดเจนและผ่านการแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ
ใส่ถุงน่องตอนนอนได้ไหม
โดยทั่วไปไม่ใส่ตอนนอน เว้นแต่แพทย์สั่งเป็นพิเศษ เพราะเวลานอนขาอยู่ระดับเดียวกับหัวใจ เลือดไหลกลับได้ง่ายแล้ว และการบีบตลอดคืนอาจทำให้ผิวหนังเสียหายโดยไม่รู้ตัว ให้ถอดตามคำแนะนำของแพทย์
เมื่อไหร่ควรปรึกษาแพทย์เรื่องขาบวม
ปรึกษาเมื่อขาบวมเป็นประจำ ปวดน่องเวลาเดิน ผิวเปลี่ยนสี หรือมีแผลที่ขา ส่วนขาบวมแดงร้อนปวดข้างเดียวเฉียบพลันต้องพบแพทย์ภายในวันเดียวกัน ถ้ามีเหนื่อยหอบหรือเจ็บหน้าอกให้โทร 1669
สรุป
- ระดับแรงบีบบนฉลากไม่เท่ากันทุกยี่ห้อ ต้องอ่านคำอธิบายและถามผู้เชี่ยวชาญ
- หลอดเลือดแดงที่ขาตีบ หัวใจล้มเหลว และเบาหวานที่เท้าชา ควรให้แพทย์ประเมินก่อนใส่
- ขาบวมแดงร้อนข้างเดียวเฉียบพลันห้ามรอ และต้องพบแพทย์ภายในวันเดียวกัน
แหล่งข้อมูล
- ข้อมูลสุขภาพ โรคหลอดเลือดและการดูแลขา — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- Venous Thromboembolism (Blood Clots) — Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- ระบบการแพทย์ฉุกเฉินและสายด่วน 1669 — สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

เส้นเลือดขอดที่ขาในผู้สูงอายุ ดูแลอย่างไร และแบบไหนที่เสี่ยงกลายเป็นแผลเรื้อรัง
เส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุไม่ได้เป็นแค่เรื่องความสวยงาม เมื่อบวกกับการยืนนาน การนั่งห้อยขาทั้งวัน และผิวที่บางลงตามวัย มันคือจุดเริ่มของแผลที่ขาซึ่งหายยากเป็นเดือน บทความนี้อธิบายวิธีดูแลขาและผิวขารายวัน พร้อมเส้นแบ่งว่าอาการแบบไหนรอได้และแบบไหนต้องรีบ

วิธีใส่ถุงน่องเส้นเลือดขอดเอง เมื่อมือเริ่มไม่มีแรงและผ้ารัดจนดึงไม่ขึ้น
ถุงน่องเส้นเลือดขอดใส่ยากเพราะผ้ารัดแน่นโดยตั้งใจ บทความนี้สอนวิธีกลับด้านใส่ท่าที่ไม่ต้องออกแรงมาก เลือกถุงมือและอุปกรณ์ช่วยใส่ และบอกว่าเมื่อไหร่ควรให้แพทย์ประเมินก่อนใส่ต่อ

โรคไตในผู้สูงอายุ: แยกให้ออกระหว่างไตเสื่อมตามวัยกับโรคไตเรื้อรังที่ต้องดูแลจริงจัง
การทำงานของไตลดลงได้เองตามวัยแม้ไม่มีโรค แต่โรคไตเรื้อรังคือการเสื่อมที่เร็วและรุนแรงกว่านั้น คู่มือนี้ช่วยให้ครอบครัวเข้าใจความต่างและดูแลได้อย่างปลอดภัย