ในงานด้านพฤฒาวิทยา กิจกรรมที่ใช้ความคิดซับซ้อน เช่น จัดการเงิน ใช้โทรศัพท์ และจัดการยา เรียกว่ากิจวัตรประจำวันขั้นสูง (IADL) ซึ่งมักบกพร่องก่อนกิจวัตรพื้นฐานอย่างอาบน้ำหรือกินข้าว ผู้สูงอายุที่ยังเดินเหินและดูแลตัวเองได้ดีจึงอาจจัดยาผิดโดยครอบครัวไม่ทันสังเกต

การจัดยาต้องใช้หลายทักษะพร้อมกัน ได้แก่ จำได้ว่าต้องกิน จำชนิดและมื้อ อ่านฉลาก นับเม็ด เปิดฝา และจำว่ากินไปแล้วหรือยัง ทักษะเหล่านี้หายไปไม่พร้อมกัน บางคนยังเปิดกล่องได้ แต่จำไม่ได้ว่าเมื่อเช้ากินไปไหม นี่คือเหตุผลที่กล่องยาช่วยได้ในช่วงต้น และเริ่มเอาไม่อยู่เมื่อความจำระยะสั้นหายไปมากขึ้น

ลองเปิดกล่องดูในช่วงเย็นของวันหนึ่ง ถ้าช่องของเช้าและกลางวันที่ผ่านไปแล้วยังมียาอยู่ นั่นคือกินไม่ครบ ถ้าช่องที่ยังไม่ถึงเวลาว่างหรือเปิดอยู่ล่วงหน้า แปลว่ากินผิดช่อง ถ้านับยาในขวดแล้วหมดเร็วกว่าที่ควรจะเป็นโดยที่ช่องในกล่องดูปกติ อาจมีการหยิบกินเพิ่มจากขวดโดยตรง

สัญญาณอื่นที่ควรทำให้คิดถึงเรื่องนี้คือ ยาตกหล่นตามบ้าน พบเม็ดยาในกระเป๋าเสื้อหรือผ้าห่ม ปฏิเสธยาด้วยเหตุผลที่ไม่เคยพูดมาก่อน เช่น กลัวว่ายาเป็นยาพิษ หรือกินแล้วบ่นว่ายังไม่ได้กิน ขอกินซ้ำ บางครั้งผู้ป่วยเรื่องกินยาเก่งมาตลอดแล้วจู่ ๆ เปลี่ยนไป ให้คิดถึงภาวะสับสนเฉียบพลันจากการติดเชื้อหรือขาดน้ำด้วย ไม่ใช่สมองเสื่อมอย่างเดียว

ข้อควรระวังคือยาบางชนิดอันตรายถ้ากินซ้ำ เช่น ยาเบาหวาน ยากันเลือดแข็ง ยาโรคหัวใจ ถ้าสงสัยว่ากินซ้ำ อย่ารอดูอาการ ให้โทรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทันที และเก็บซองยาไว้บอกชื่อยา

ขั้นแรกคือเตือน ผู้สูงอายุจัดยาเองได้ ผู้ดูแลช่วยเตือนด้วยนาฬิกาปลุกหรือโทรศัพท์ และตรวจกล่องวันละครั้ง ขั้นที่สองคือผู้ดูแลจัดยาลงกล่องให้ทุกสัปดาห์ ผู้สูงอายุเป็นคนหยิบกิน ขั้นที่สามคือผู้ดูแลอยู่ด้วยตอนกินและเฝ้าจนกลืนเสร็จ ขั้นที่สี่คือผู้ดูแลหยิบยาและป้อนให้ ผู้สูงอายุไม่ถือยาไว้เอง และยาทั้งหมดเก็บในที่ล็อก

ไม่มีเส้นแบ่งตายตัวว่าต้องเปลี่ยนขั้นเมื่อไร ให้ดูจากผลที่เห็น ถ้าตรวจกล่องแล้วพบความคลาดเคลื่อนสองถึงสามครั้งในหนึ่งสัปดาห์ ก็ควรขยับขึ้นหนึ่งขั้น และให้ผู้ป่วยมีส่วนร่วมเท่าที่ทำได้ เพื่อรักษาศักดิ์ศรีและลดการต่อต้าน

ผู้สูงอายุหลายคนใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน แต่ละชนิดมีเวลาต่างกัน ยิ่งยาซับซ้อน โอกาสพลาดยิ่งมาก การนำยาทุกตัวไปให้แพทย์หรือเภสัชกรทบทวนเป็นขั้นที่ได้ผลมากที่สุดอย่างหนึ่ง แพทย์อาจรวมมื้อให้เหลือน้อยลง หยุดยาที่ไม่จำเป็นแล้ว หรือเลือกยารูปแบบที่กินวันละครั้ง การตัดสินใจเหล่านี้เป็นเรื่องของแพทย์ ผู้ดูแลไม่ควรหยุดหรือรวมยาเอง

ถามเภสัชกรด้วยว่าร้านหรือโรงพยาบาลที่รับยาจัดยาเป็นแผงรายมื้อ ซึ่งหลายที่เรียกว่าบลิสเตอร์หรือซองยารายมื้อให้ได้หรือไม่ วิธีนี้ลดงานจัดกล่องของครอบครัว บทความเรื่องยาที่ควรเก็บในแผงเดิมก่อนใช้กล่องยามีรายละเอียดว่ายาชนิดไหนไม่ควรเทออกจากแผง

เมื่อความจำและการตัดสินใจเริ่มลดลง ยาที่วางไว้ในที่หยิบง่ายกลายเป็นความเสี่ยง ผู้ป่วยอาจกินยาของคนอื่นในบ้านหรือกินซ้ำเพราะจำไม่ได้ ยาทุกชนิด รวมถึงอาหารเสริมและยาสามัญ ควรเก็บในตู้หรือกล่องที่ล็อก ให้ผู้ดูแลเป็นผู้ถือกุญแจ และให้ผู้ป่วยเข้าถึงเฉพาะยามื้อที่ผู้ดูแลยื่นให้

ถ้ามีหลานเด็กมาเยี่ยม ตู้ล็อกก็ช่วยอีกทางหนึ่งด้วย ดูแนวทางตู้ยาที่ผู้สูงอายุเปิดได้แต่เด็กเปิดไม่ได้ในบทความที่เกี่ยวข้อง