การทรงตัวขณะยืนและเดินอาศัยข้อมูลสามส่วนร่วมกัน คือการมองเห็น การทรงตัวจากหูชั้นใน และความรู้สึกรับสัมผัสจากฝ่าเท้าที่บอกสมองว่าเท้ากำลังอยู่ในตำแหน่งใดบนพื้น เมื่อฝ่าเท้าชาจากเส้นประสาทส่วนปลายเสื่อม ข้อมูลส่วนนี้จะขาดหายไป สมองจึงต้องพึ่งพาการมองเห็นมากขึ้น ทำให้การเดินในที่มืดหรือพื้นต่างระดับเสี่ยงล้มมากเป็นพิเศษ

ผู้สูงอายุที่เท้าชามักอธิบายความรู้สึกว่าเหมือนเดินเหยียบสำลีหรือเหยียบพื้นแล้วไม่แน่ใจว่าเท้าแตะพื้นจริงหรือยัง ความไม่มั่นใจนี้เองที่ทำให้ก้าวเดินสั้นลง ลากเท้า หรือเดินช้าลงผิดปกติ ซึ่งเป็นรูปแบบการเดินที่เพิ่มความเสี่ยงสะดุดล้มได้ง่ายขึ้น

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือเบาหวานที่เป็นมานานทำให้เกิดเส้นประสาทส่วนปลายเสื่อม รองลงมาคือการขาดวิตามินบี 12 ซึ่งพบได้บ่อยในผู้สูงอายุที่รับประทานอาหารได้น้อยลง หรือผลข้างเคียงจากการใช้ยาบางชนิดต่อเนื่องเป็นเวลานาน การใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันหรือ polypharmacy ก็เป็นปัจจัยที่ควรนำมาทบทวนร่วมกับแพทย์เมื่อเริ่มมีอาการชา

บางครั้งเท้าชาอาจเป็นผลจากหลอดเลือดส่วนปลายตีบแคบทำให้เลือดไปเลี้ยงเท้าไม่เพียงพอ ซึ่งมักมาพร้อมกับอาการเท้าเย็นผิดปกติหรือปวดขาเวลาเดินไกลแล้วดีขึ้นเมื่อหยุดพัก ลักษณะอาการที่แตกต่างกันเหล่านี้ช่วยให้แพทย์วินิจฉัยสาเหตุที่แท้จริงได้แม่นยำขึ้น

เมื่อฝ่าเท้าชา ความรู้สึกเจ็บที่ควรเตือนภัยเมื่อเหยียบของแหลม ใส่รองเท้าคับ หรือมีตุ่มพองจะหายไปด้วย ทำให้บาดแผลเล็ก ๆ ถูกปล่อยไว้โดยไม่มีใครรู้จนกว่าจะลุกลามเป็นแผลใหญ่ขึ้นหรือติดเชื้อ โดยเฉพาะในผู้ที่เป็นเบาหวานร่วมด้วยซึ่งแผลหายช้ากว่าปกติมาก

นี่คือเหตุผลที่การตรวจเท้าด้วยสายตาทุกวันสำคัญพอ ๆ กับการป้องกันล้ม เพราะเมื่อความรู้สึกใช้เตือนภัยไม่ได้ผลแล้ว การมองเห็นด้วยตาจึงเป็นเครื่องมือเดียวที่เหลืออยู่ในการพบความผิดปกติตั้งแต่ระยะแรก

ผู้สูงอายุที่มีเท้าชามักมีอาการแสดงไม่ตรงแบบ หรือ atypical presentation เมื่อเทียบกับคนอายุน้อย เช่น อาจล้มโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน หรือบ่นแค่ว่า เดินแปลก ๆ โดยไม่ได้บอกตรง ๆ ว่าเท้าชา ผู้ดูแลจึงควรสังเกตรูปแบบการเดินที่เปลี่ยนไป ไม่ใช่รอให้ผู้สูงอายุบอกอาการชาด้วยตัวเอง

อีกจุดที่ควรสังเกตคือความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน หรือ ADL ที่ต้องใช้การทรงตัว เช่น ลุกจากเก้าอี้ เข้าห้องน้ำตอนกลางคืน หรือเดินขึ้นลงบันได หากพบว่าผู้สูงอายุเริ่มหลีกเลี่ยงกิจกรรมเหล่านี้หรือทำได้ช้าลงผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณว่าเท้าชากำลังส่งผลต่อความมั่นใจในการเคลื่อนไหวมากกว่าที่คิด และควรนำมาพูดคุยกับแพทย์ในนัดถัดไปแทนที่จะปล่อยผ่านไปเพราะคิดว่าเป็นเรื่องปกติของวัย