เล็บเท้าของผู้สูงอายุมักหนาขึ้น แข็งขึ้น และโค้งงุ้มกว่าเดิม เพราะอัตราการงอกช้าลงและเล็บสะสมความเสียหายจากการกดเบียดในรองเท้ามาเป็นสิบปี เล็บที่หนาและโค้งตัดยากขึ้นมาก และถ้าตัดผิดวิธีก็กลายเป็นเล็บขบได้ง่ายกว่าเล็บของคนหนุ่มสาว

ผิวหนังที่เท้าก็เปลี่ยนไปพร้อมกัน ต่อมไขมันทำงานน้อยลงทำให้ผิวแห้งจนส้นเท้าแตกเป็นร่องลึก ขณะเดียวกันชั้นไขมันใต้ฝ่าเท้าที่ทำหน้าที่เหมือนแผ่นรองรับแรงกระแทกก็บางลง จุดที่รับน้ำหนักมากอย่างใต้โคนนิ้วหัวแม่เท้าและส้นเท้าจึงเกิดหนังหนาและตาปลาได้ง่ายกว่าเดิม และหนังหนาเหล่านั้นเองที่กดลงไปทำให้เกิดแผลข้างใต้

ส่วนที่ทำให้ทุกอย่างถูกพบช้าคือการมองเห็นและการเอื้อมถึง สายตายาวตามวัยหรือ presbyopia ทำให้เห็นรายละเอียดระยะใกล้ไม่ชัด ส่วนข้อสะโพกและหลังที่ก้มได้น้อยลงทำให้ยกเท้าขึ้นมาดูฝ่าเท้าเองไม่ได้ เมื่อรวมกับน้ำหนักตัวและอาการปวดเข่า การตรวจเท้าตัวเองจึงกลายเป็นกิจวัตรประจำวันที่หลายท่านทำไม่ได้จริงแม้จะตั้งใจ

ในผู้ที่เป็นเบาหวานมานาน ปลายประสาทที่เท้ามักเสื่อมลงจนความรู้สึกเจ็บและความรู้สึกร้อนหายไปบางส่วน ผลที่ตามมาไม่ใช่แค่ชา แต่คือสัญญาณเตือนตามธรรมชาติถูกปิด รองเท้าที่กัดจนเป็นแผล ก้อนกรวดที่ค้างในรองเท้าทั้งวัน หรือน้ำร้อนเกินไปในกะละมังแช่เท้า จะไม่ส่งความเจ็บกลับมาเลยจนกว่าจะเห็นด้วยตา

อีกด้านที่มาคู่กันคือเลือดไปเลี้ยงปลายขาลดลง ซึ่งทำให้แผลเล็ก ๆ ที่ปกติหายในไม่กี่วันกลับใช้เวลาหลายสัปดาห์หรือไม่หายเลย สองอย่างนี้รวมกันคือเหตุผลที่แผลขนาดเท่าปลายดินสอที่ใต้ฝ่าเท้ากลายเป็นเรื่องใหญ่ได้ภายในไม่กี่วัน และเป็นเหตุผลที่คำแนะนำสำหรับกลุ่มนี้เข้มกว่าคนทั่วไปมาก

สิ่งที่เปลี่ยนไปในทางปฏิบัติมีสามข้อ ข้อแรกคือห้ามแช่เท้าในน้ำอุ่นจัดหรือใช้กระเป๋าน้ำร้อนและผ้าห่มไฟฟ้ากับเท้าที่ชา ข้อสองคือห้ามตัดหนังหนา ตาปลา หรือมุมเล็บที่ขบด้วยตัวเองหรือให้ร้านทั่วไปทำ ข้อสามคือแผลที่เท้าทุกขนาดต้องให้บุคลากรทางการแพทย์ดูภายในวันเดียวกัน ไม่ใช่ทายาที่บ้านแล้วรอดูสามวัน

เล็บขบคือปัญหาที่ครอบครัวมักพยายามแก้เองมากที่สุดและเป็นจุดเริ่มของการติดเชื้อบ่อยที่สุด สาเหตุหลักคือการตัดเล็บโค้งตามรูปนิ้วและการแคะมุมเล็บลงไปลึก ทำให้ปลายเล็บที่งอกใหม่ทิ่มเข้าเนื้อด้านข้าง เมื่อมันขบแล้ว การงัดหรือตัดลงไปที่มุมซ้ำมักทำให้แย่ลง สิ่งที่ควรทำคือหยุดแตะแล้วให้ผู้เชี่ยวชาญจัดการ

เชื้อราที่เล็บทำให้เล็บหนา เปราะ สีเปลี่ยนเป็นเหลืองขุ่นหรือน้ำตาล และมักลามหลายนิ้ว สิ่งที่ต้องรู้คือมันใช้เวลารักษานานหลายเดือนเพราะต้องรอเล็บใหม่งอกออกมาแทน และยาบางกลุ่มมีผลต่อตับหรือชนกับยาประจำตัวได้ จึงเป็นเรื่องที่ต้องให้แพทย์หรือเภสัชกรพิจารณาร่วมกับรายการยาทั้งหมดที่ใช้อยู่ ไม่ใช่ซื้อยามาทาเองตามคำบอกเล่า

อีกสามอย่างที่เหลือคือหนังหนาและตาปลาซึ่งเป็นสัญญาณว่ามีจุดรับแรงกดผิดปกติและมักแก้ได้ที่รองเท้ามากกว่าที่ตัวหนัง ส้นเท้าแตกซึ่งเกิดจากผิวแห้งและมักตอบสนองดีต่อการทาครีมสม่ำเสมอ และเท้าบวมสองข้างที่ต้องแยกว่าเกิดจากการนั่งห้อยขานานหรือจากโรคหัวใจ ไต หรือยาบางชนิด ซึ่งกลุ่มหลังต้องให้แพทย์ประเมิน

ครอบครัวส่วนใหญ่ใช้ไข้เป็นเกณฑ์ตัดสินว่าติดเชื้อหรือยัง ซึ่งเป็นเกณฑ์ที่ใช้ไม่ได้ดีกับผู้สูงอายุ เพราะการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันเปลี่ยนไปตามวัย ทำให้เกิดสิ่งที่เรียกว่าอาการแสดงไม่ตรงแบบ ผู้สูงอายุที่ติดเชื้อรุนแรงจำนวนไม่น้อยจึงมีอุณหภูมิกายปกติหรือต่ำกว่าปกติด้วยซ้ำ

สิ่งที่มักมาแทนไข้คือการเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรม เช่น ซึมลงผิดปกติ สับสนกว่าเดิม พูดจาวกวน ไม่ยอมกินอาหาร หรืออยู่ ๆ ก็เดินเซและลุกไม่ไหวทั้งที่เมื่อวานยังเดินได้ อาการสับสนที่เกิดขึ้นเร็วภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วันแบบนี้คือภาวะสับสนเฉียบพลันหรือ delirium ซึ่งเป็นสัญญาณว่ามีอะไรผิดปกติในร่างกาย และแผลที่เท้าเป็นหนึ่งในต้นเหตุที่ถูกมองข้ามบ่อย

หลักที่ปลอดภัยสำหรับครอบครัวจึงเป็นแบบนี้ ถ้าผู้สูงอายุมีแผลหรือรอยแดงที่เท้าอยู่แล้ว และมีพฤติกรรมเปลี่ยนไปกะทันหัน ให้ถือว่าอาจเป็นการติดเชื้อที่ลุกลามไว้ก่อน แล้วพาไปตรวจทันทีโดยไม่ต้องรอให้มีไข้ การถอดถุงเท้าดูเท้าทั้งสองข้างควรเป็นหนึ่งในสิ่งแรกที่ทำเมื่อผู้สูงอายุซึมลงโดยไม่ทราบสาเหตุ