ปัญหาทางสายตาและการได้ยินในผู้สูงอายุหลายอย่างเกิดขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไปจนไม่ทันสังเกต การตรวจคัดกรองเป็นประจำช่วยจับปัญหาได้ตั้งแต่ระยะแรกก่อนที่จะกระทบกิจวัตรประจำวันมากขึ้น เช่น การหกล้มจากมองไม่เห็นชัด หรือการแยกตัวจากสังคมเพราะฟังไม่เข้าใจ

โรงพยาบาลรัฐหลายแห่งมีโปรแกรมตรวจสุขภาพประจำปีสำหรับผู้สูงอายุที่รวมการตรวจตาและหูเบื้องต้น ผู้ใช้สิทธิบัตรทองสามารถเข้ารับบริการได้ที่หน่วยบริการตามสิทธิ หากพบความผิดปกติจะถูกส่งต่อไปพบแพทย์เฉพาะทางตามระบบส่งต่อของโรงพยาบาล

หลายพื้นที่มีหน่วยตรวจสุขภาพเคลื่อนที่ที่จัดโดยหน่วยงานสาธารณสุขในชุมชน ซึ่งสะดวกสำหรับผู้สูงอายุที่เดินทางไปโรงพยาบาลลำบาก การตรวจมักเป็นการคัดกรองเบื้องต้น เช่น วัดสายตาคร่าวๆ หรือทดสอบการได้ยินเบื้องต้น หากพบความผิดปกติจะแนะนำให้ไปตรวจละเอียดที่โรงพยาบาลต่อไป

คลินิกตาหรือคลินิกหูเอกชนให้บริการรวดเร็วกว่าและเลือกเวลานัดได้ยืดหยุ่นกว่า เหมาะกับผู้ที่ต้องการผลตรวจเร็วหรือไม่สะดวกรอคิวที่โรงพยาบาลรัฐ แต่มีค่าใช้จ่ายเองทั้งหมดโดยไม่ผ่านสิทธิรัฐ ควรสอบถามราคาค่าตรวจล่วงหน้าก่อนตัดสินใจ

เมื่ออายุมากขึ้น ทั้งสายตายาวตามวัย (presbyopia) และภาวะหูตึงตามวัย (presbycusis) มักดำเนินไปอย่างช้าๆ จนผู้สูงอายุปรับตัวเข้ากับความเปลี่ยนแปลงโดยไม่รู้ตัวว่ามองเห็นหรือได้ยินแย่ลงกว่าที่ควรจะเป็น การตรวจคัดกรองเป็นประจำจึงช่วยจับปัญหาที่ตัวผู้สูงอายุเองอาจไม่ทันสังเกต

นอกจากนี้ การตรวจพบปัญหาทางสายตาและการได้ยินตั้งแต่เนิ่นๆ ยังช่วยลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนอื่นที่เชื่อมโยงกัน เช่น การหกล้มจากมองไม่เห็นชัด หรือความเสี่ยงภาวะสับสนที่อาจปะปนกับปัญหาการได้ยินในผู้สูงอายุบางราย ซึ่งการวินิจฉัยแยกโรคที่แม่นยำต้องอาศัยการตรวจอย่างเป็นระบบ

โดยทั่วไปผู้สูงอายุที่ยังไม่มีปัญหาชัดเจนควรตรวจสายตาและการได้ยินอย่างน้อยปีละครั้ง แต่หากมีโรคประจำตัวที่เกี่ยวข้อง เช่น เบาหวานซึ่งกระทบจอประสาทตา หรือเคยได้รับยาบางกลุ่มที่มีผลต่อการได้ยิน แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจถี่ขึ้นเป็นทุก 6 เดือน

การจดบันทึกผลตรวจแต่ละครั้งไว้เปรียบเทียบ ช่วยให้แพทย์เห็นแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงได้ชัดเจนกว่าการดูผลตรวจครั้งเดียว ซึ่งมีประโยชน์มากเมื่อต้องประเมินว่าอาการแย่ลงเร็วผิดปกติหรือไม่

ผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบาง (frailty) หรือใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน (polypharmacy) ควรเลือกช่วงเวลานัดหมายที่ไม่ต้องรอนาน เพื่อลดความเหนื่อยล้าจากการนั่งรอเป็นเวลานานในสถานที่ที่ไม่คุ้นเคย และควรพกรายการยาที่ใช้อยู่ไปด้วยทุกครั้งเผื่อแพทย์ต้องประเมินผลข้างเคียงที่เกี่ยวข้องกับการมองเห็นหรือการได้ยิน

หากผู้สูงอายุมีปัญหาการเดินหรือทรงตัว ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ล่วงหน้าเพื่อจัดพื้นที่นั่งรอใกล้ห้องตรวจ ลดระยะทางเดินที่ไม่จำเป็นซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงหกล้มในสถานที่ที่ไม่คุ้นเคย