คำแนะนำทั่วไปที่บอกแค่ว่า 'หากรู้สึกผิดปกติให้หยุดออกกำลังกาย' มักไม่เพียงพอในทางปฏิบัติ เพราะครอบครัวจำนวนมากไม่แน่ใจว่าอาการที่เกิดขึ้นควรทำอะไรต่อหลังจากหยุดแล้ว บางคนหยุดพักแล้วปล่อยผ่านทั้งที่เป็นสัญญาณฉุกเฉิน บางคนตื่นตระหนกโทร 1669 ทั้งที่เป็นอาการเมื่อยล้าธรรมดา การแยกระดับความรุนแรงช่วยให้ตอบสนองได้ตรงจุดมากขึ้น

หลักการสำคัญคือ อาการที่เกี่ยวข้องกับหัวใจ ปอด และสมอง ต้องถือเป็นระดับฉุกเฉินเสมอจนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่าไม่ใช่ ในขณะที่อาการเมื่อยล้าของกล้ามเนื้อทั่วไปมักไม่ใช่เหตุฉุกเฉิน แต่ก็ยังควรสังเกตหากเกิดซ้ำบ่อยผิดปกติ

สัญญาณระดับฉุกเฉินได้แก่ เจ็บแน่นหน้าอกโดยเฉพาะที่ร้าวไปแขน คอ หรือกราม หายใจหอบเหนื่อยรุนแรงผิดปกติจนพูดเป็นประโยคไม่ได้ ใจสั่นแรงร่วมกับหน้ามืดหรือเหงื่อแตกท่วมตัว และอาการที่บ่งชี้โรคหลอดเลือดสมอง เช่น พูดไม่ชัด ปากเบี้ยว หรือแขนขาอ่อนแรงข้างใดข้างหนึ่งเฉียบพลัน หากพบสัญญาณเหล่านี้ ต้องหยุดออกกำลังกายทันที ให้ผู้สูงอายุนั่งหรือนอนในท่าที่สบายที่สุด และโทร 1669 ทันทีโดยไม่รอดูอาการว่าจะดีขึ้นเองหรือไม่

ระหว่างรอรถพยาบาล ไม่ควรให้ผู้สูงอายุลุกเดินหรือพยายามฝืนทำกิจกรรมต่อ ควรอยู่เป็นเพื่อนตลอดเวลาและสังเกตการหายใจ หากหมดสติหรือหยุดหายใจ ต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่สายด่วนที่รับสายทันที

สัญญาณกลุ่มนี้ยังไม่ถึงขั้นฉุกเฉินเฉียบพลันแต่ไม่ควรปล่อยผ่าน เช่น หน้ามืดจนต้องนั่งพักนานกว่าปกติ ปวดข้อหรือกล้ามเนื้อรุนแรงเฉียบพลันที่ไม่เคยเป็นมาก่อน หรือรู้สึกเหนื่อยผิดปกติมากกว่าที่เคยเป็นในกิจกรรมระดับเดียวกัน ควรหยุดออกกำลังกายวันนั้นและติดต่อแพทย์หรือคลินิกที่ดูแลภายในวันเดียวกันเพื่อขอคำแนะนำ ไม่ควรรอดูอาการข้ามคืนหากอาการยังไม่ดีขึ้นชัดเจน

หากอาการเหล่านี้เกิดร่วมกับการเปลี่ยนยาใหม่หรือเพิ่งออกจากโรงพยาบาล ควรแจ้งข้อมูลนี้กับแพทย์ด้วย เพราะอาจเกี่ยวข้องกับผลข้างเคียงของยาที่ต้องปรับ

สัญญาณที่ควรนัดพบแพทย์ในสัปดาห์นี้ เช่น อาการปวดข้อเรื้อรังที่แย่ลงเรื่อย ๆ เมื่อออกกำลังกาย หรือรู้สึกว่าความสามารถในการทำกิจกรรมลดลงชัดเจนเมื่อเทียบกับเดือนก่อน อาการเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องหยุดออกกำลังกายทั้งหมดทันที แต่ควรลดความหนักลงและนัดพบแพทย์เพื่อประเมิน

ส่วนสัญญาณที่เฝ้าสังเกตและจดบันทึกไว้ เช่น เมื่อยล้ากล้ามเนื้อทั่วไปที่หายไปเองภายในวันเดียว หรือรู้สึกฝืดข้อเล็กน้อยที่ดีขึ้นหลังอบอุ่นร่างกาย อาการเหล่านี้มักไม่ใช่เหตุฉุกเฉิน แต่การจดบันทึกช่วยให้เห็นแนวโน้มหากเกิดซ้ำบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ

ผู้สูงอายุมักมีอาการแสดงไม่ตรงแบบ (atypical presentation) เมื่อเกิดปัญหาหัวใจหรือหลอดเลือดขณะออกกำลังกาย เช่น แทนที่จะเจ็บหน้าอกชัดเจนแบบคนอายุน้อย อาจแสดงออกเป็นอ่อนเพลียผิดปกติ คลื่นไส้ หรือภาวะสับสนเฉียบพลัน (delirium) แทน ผู้ดูแลจึงไม่ควรรอให้เห็นอาการแบบตำราเท่านั้นก่อนตัดสินใจโทร 1669 หากสังเกตว่าผู้สูงอายุดูผิดปกติชัดเจนระหว่างออกกำลังกายแม้ไม่ตรงกับสัญญาณคลาสสิก ควรหยุดและประเมินทันที

หากผู้สูงอายุใช้ยาหลายชนิด (polypharmacy) อยู่แล้ว เช่น ยาลดความดันหรือยาหัวใจ ควรระวังเป็นพิเศษ เพราะยาบางตัวอาจบดบังหรือเปลี่ยนลักษณะอาการเตือนให้ดูไม่ตรงแบบมากขึ้นไปอีก ผู้ดูแลควรรู้รายชื่อยาที่ผู้สูงอายุใช้อยู่คร่าว ๆ เพื่อแจ้งทีมกู้ชีพได้ทันทีหากต้องโทร 1669