ความเย็นทำให้หลอดเลือดบริเวณนั้นหดตัวชั่วคราว ช่วยลดอาการบวมและความปวดแบบแปล๊บในช่วงแรกหลังบาดเจ็บ ส่วนความร้อนอ่อน ๆ ทำให้หลอดเลือดขยายและกล้ามเนื้อคลายตัว ช่วยให้ความตึงฝืดลดลง คนที่ข้อเข่าเสื่อมมักรู้สึกว่าอุ่นแล้วขยับง่ายขึ้น

ทั้งสองอย่างเป็นการบรรเทาอาการชั่วคราว ไม่ได้แก้สาเหตุของโรคหรือรักษาข้อที่เสื่อม ผู้ที่ใช้แล้วดีขึ้นควรดูแลต่อด้วยการขยับและออกกำลังกายตามคำแนะนำ ไม่หยุดอยู่แค่ประคบ

บาดเจ็บใหม่ เช่นข้อเท้าพลิก เดินชนโต๊ะแล้วช้ำ หรือกล้ามเนื้อยึดตอนยกของ มักมีบวม ช้ำ หรือกดเจ็บเฉพาะจุดภายในหนึ่งถึงสองวันแรก ช่วงนี้นิยมใช้ความเย็นเพื่อลดบวม ส่วนอาการตึงฝืดเรื้อรัง เช่นปวดคอบ่าไหล่หลังนั่งนาน หรือข้อฝืดตอนเช้าที่ไม่บวมร้อน มักใช้ความร้อนอ่อน ๆ ก่อนทำกิจกรรม

ถ้าข้อบวมร้อนแดงและปวดมาก อย่าประคบร้อน เพราะความร้อนอาจทำให้อาการอักเสบแย่ลง ให้ไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ อาจเป็นข้ออักเสบเฉียบพลันหรือเกาต์ซึ่งต้องรักษาเฉพาะทาง

ผิวผู้สูงอายุบาง ไขมันใต้ผิวน้อย จึงไวต่อทั้งความร้อนและเย็นจนเกิดแผลไหม้หรือผิวช้ำจากความเย็นได้ในเวลาไม่นาน ผู้ที่เส้นประสาทรับความรู้สึกเสื่อมมักไม่รู้ตัวว่าผิวเริ่มไหม้ ดังนั้นต้องใช้ผ้าหนารองและตรวจผิวหนังเป็นระยะ

อาการแสดงไม่ตรงแบบเป็นเรื่องที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ คือปวดไม่ชัด บวมไม่เด่น หรือไม่มีไข้ทั้งที่อักเสบอยู่ จึงอย่าใช้ความรู้สึกอย่างเดียวตัดสินว่าแค่ปวดเมื่อยธรรมดา ถ้าอาการไม่เหมือนที่เคยเป็น หรือใช้ยาหลายชนิด ให้ถามเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนพึ่งการประคบ

ผู้ที่มีเบาหวานซึ่งเท้าชา ผู้ที่มีเส้นเลือดแดงตีบที่ขา ผู้ที่ผิวมีแผลหรือผื่น ผู้ที่มีอาการบวมแดงร้อนข้างเดียวที่ขา และผู้ที่สับสนจนบอกความรู้สึกไม่ได้ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนประคบ เพราะรับรู้ความร้อนเย็นผิดปกติหรือเลือดไหลเวียนไม่พอจะทำให้ผิวเสียหายโดยไม่ทันรู้

ผู้ที่มีโรคหัวใจหรือหลอดเลือดบางชนิดอาจต้องเลี่ยงความเย็นมาก ๆ หรือความร้อนบริเวณกว้าง ถ้าท่านมีโรคเหล่านี้ให้ถามแพทย์ว่าประคบแบบใดทำได้

ถุงน้ำร้อนยางหรือผ้าชุบน้ำอุ่นบิดหมาด ๆ ใช้ได้ที่บ้าน แต่ควบคุมอุณหภูมิยาก และถ้าน้ำร้อนจัดอาจรั่วลวกผิว ส่วนถุงเจลประคบที่ผู้ผลิตทำสำหรับอุ่นหรือแช่เย็นมีวิธีใช้ระบุไว้ชัดเจนกว่า ต้องอ่านและทำตามคำแนะนำของผู้ผลิตอย่างเคร่งครัด

ถ้าซื้อถุงสำเร็จรูป ให้ดูว่าผู้ผลิตระบุอุณหภูมิหรือวิธีอุ่นไว้อย่างไร ถุงที่อุ่นในไมโครเวฟอาจร้อนไม่เท่ากันทั่วถุง ควรบีบนวดถุงให้ความร้อนกระจายก่อน แล้วแตะข้อมือด้านในทดสอบก่อนนำไปวางบนผิวผู้สูงอายุ ถุงเจลที่แช่เย็นก็ไม่ควรแข็งจนผิวแนบแล้วติด ต้องห่อผ้าก่อนเสมอ

ถ้ามือผู้ใช้ไม่มีแรงหรือข้อนิ้วอักเสบ ควรเลือกชนิดที่ใช้ง่าย ไม่ต้องบิดหรือเทน้ำร้อน และมีสายรัดอ่อนนุ่มติดกับข้อต่อเพื่อไม่ต้องใช้มือจับ