ลักษณะเด่นที่หมอและนักกายภาพบำบัดสนใจคือเวลา ปวดมากตอนก้าวแรกหลังนอนหรือนั่งนาน แล้วลดลงเมื่อเดินอุ่นเครื่อง ตำแหน่งปวดมักอยู่ใต้ส้นตรงขอบด้านในหรือหน้าส้น ตรงนั้นคือจุดที่พังผืดฝ่าเท้ายึดกับกระดูกส้น เมื่อเส้นเอ็นนี้ตึงตัวตอนพัก การลงน้ำหนักครั้งแรกจึงดึงรั้งแรง

แต่ลักษณะนี้บอกได้เพียงแนวทาง ไม่ใช่การวินิจฉัย อาการปวดส้นเท้าในผู้สูงอายุมีหลายต้นเหตุ ทั้งไขมันรองส้นบางลงตามวัย กระดูกงอกที่ส้น ข้ออักเสบ ปมประสาทถูกกด หรือกระดูกล้าจากการเดินมากผิดปกติ การเดาว่าเป็นรองช้ำแล้วซื้อรองเท้ามาแก้ อาจเสียเวลาเมื่อแท้จริงเป็นเรื่องอื่น จึงควรให้แพทย์ตรวจถ้าปวดเกินสองถึงสามสัปดาห์โดยไม่ดีขึ้น

สิ่งที่รองเท้าทำได้จริงคือลดแรงกระแทกที่ส้น กระจายน้ำหนักไปทั่วฝ่าเท้า ประคองอุ้งเท้าไม่ให้ยุบมากตอนลงน้ำหนัก และจำกัดการบิดตัวของเท้าขณะก้าว ทั้งหมดนี้ช่วยให้ฝ่าเท้าถูกดึงรั้งน้อยลงเมื่อเดิน คนจำนวนไม่น้อยรู้สึกสบายขึ้นเมื่อเปลี่ยนจากรองเท้าแตะบางหรือรองเท้าพื้นแข็ง มาใช้พื้นหนานุ่มที่รับส้นได้ดี

สิ่งที่รองเท้าทำไม่ได้คือทำให้เอ็นหายเร็ว แก้ความตึงของน่อง หรือรักษากระดูกงอก ผลิตภัณฑ์ที่โฆษณาว่ารักษารองช้ำ หรือกระตุ้นจุดนวดแล้วหายปวด ควรอ่านด้วยความระวัง รองเท้าที่มีปุ่มนวดแข็งใต้ฝ่าเท้ายังอาจทำให้บางคนเจ็บกว่าเดิม โดยเฉพาะคนที่ปลายเท้าชา ซึ่งอ่านเพิ่มได้ในบทความเรื่องรองเท้าปุ่มนวดกับการทรงตัว

เริ่มจากส้น พื้นรองส้นควรนุ่มแต่ไม่ยวบ กดนิ้วแล้วคืนตัวเร็ว ส้นด้านหลังต้องแข็งพอที่ไม่บิดเมื่อจับปลายบีบ เพราะส้นนิ่มเกินจะปล่อยให้เท้าเอียงเข้าด้านใน ถัดมาคืออุ้งเท้า ภายในควรมีส่วนนูนพอดีใต้โค้งเท้าของเรา ไม่แหลมและไม่ลึกเกินจนรู้สึกกดฝ่าเท้า ส่วนหน้าเท้าควรงอได้ตรงตำแหน่งที่นิ้วงอ ไม่ใช่ตรงกลางรองเท้า

ขนาดต้องวัดตอนบ่ายหรือเย็น เมื่อเท้าบวมที่สุดของวัน เว้นที่ปลายนิ้วเท้าประมาณหนึ่งช่วงนิ้วหัวแม่มือ ลองใส่ถุงเท้าที่ใช้จริง ถ้ามีแผ่นรองเท้าแยกถอดได้ จะปรับเปลี่ยนตามคำแนะนำของแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดได้สะดวก และพื้นนอกต้องกันลื่นเพราะผู้สูงอายุที่ปวดเท้ามักก้าวสั้นลงและทรงตัวแย่ลงโดยไม่รู้ตัว

แนวทางทั่วไปที่นักกายภาพบำบัดมักแนะนำคือยืดน่องและฝ่าเท้าก่อนลงจากเตียง เช่น นั่งขอบเตียงแล้วใช้มือดึงปลายเท้าขึ้นเบา ๆ ให้รู้สึกตึงใต้ฝ่า ค้างช่วงสั้น ๆ แล้วปล่อย ทำซ้ำอย่างช้า ไม่กระชาก ถ้าเจ็บแปลบให้หยุด ไม่ใช่ฝืนทนเพื่อให้เห็นผล

ตอนเช้าอย่าเดินเท้าเปล่าบนพื้นกระเบื้องแข็งทันที สวมรองเท้าในบ้านที่รับส้นได้ก่อน ลดการยืนเดินนานบนพื้นแข็งในวันที่ปวดมาก และสังเกตน้ำหนักตัว ถ้าน้ำหนักเพิ่มขึ้นช่วงหลังอาการมักแย่ลงตาม ปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดว่าท่าไหนเหมาะกับข้อเข่าและหลังของแต่ละคน เพราะผู้สูงอายุหลายคนมีข้อจำกัดอื่นร่วมด้วย