สัญชาตญาณของคนในบ้านมักอยากรีบพยุงผู้สูงอายุให้ลุกขึ้นทันที แต่ถ้ามีกระดูกหักหรือบาดเจ็บอยู่ การขยับหรือดึงตัวขึ้นเร็วเกินไปอาจทำให้บาดเจ็บมากขึ้น ก่อนช่วยลุกทุกครั้ง ให้พูดคุยกับผู้สูงอายุก่อนว่ารู้สึกตัวดีหรือไม่ เจ็บตรงไหน ขยับแขนขาได้ครบทุกข้างหรือไม่ และถ้าลองลงน้ำหนักที่ขาแล้วเจ็บรุนแรงหรือทำไม่ได้ ให้หยุดและไม่ฝืนพยุงลุก

ผู้สูงอายุมีความเสี่ยงบาดเจ็บจากแรงกระแทกน้อยกว่าคนวัยหนุ่มสาวมาก เพราะมวลกระดูกลดลงตามวัย กระดูกที่พบว่าหักบ่อยจากการหกล้มคือกระดูกสะโพกและกระดูกข้อมือ ผิวหนังที่บางลงตามวัยก็ฉีกขาดง่ายกว่าเดิม แม้แรงกระแทกจะดูไม่รุนแรง จึงไม่ควรใช้ความรู้สึก คิดว่าหกล้มเบา แล้วข้ามขั้นตอนประเมิน

ผู้สูงอายุมักมีอาการแสดงไม่ตรงแบบ (atypical presentation) คือร่างกายไม่ตอบสนองต่อการบาดเจ็บแบบเดียวกับคนอายุน้อย เลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมอง (subdural hematoma) เป็นตัวอย่างที่พบได้ไม่น้อยหลังศีรษะกระแทก เพราะเนื้อสมองที่ฝ่อลงตามวัยทำให้มีช่องว่างให้เส้นเลือดเคลื่อนและฉีกขาดได้ง่ายขึ้น อาการอาจไม่ปรากฏทันที แต่ค่อย ๆ แสดงออกเป็นซึมลง ปวดศีรษะมากขึ้น พูดช้าลง หรือสับสนภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน

ผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือดต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะเลือดออกในสมองอาจลุกลามเร็วกว่าคนที่ไม่ได้ใช้ยากลุ่มนี้ สิ่งสำคัญคือแยกให้ออกระหว่างความสับสนที่เกิดขึ้นเร็วและเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาสั้น ซึ่งเข้าข่ายภาวะสับสนเฉียบพลัน (delirium) กับความจำที่ค่อย ๆ ลดลงมานาน ความสับสนที่เกิดใหม่หลังหกล้มถือเป็นสัญญาณที่ต้องรีบตรวจ ไม่ใช่เรื่องที่ปล่อยรอดูได้

การหกล้มของผู้สูงอายุแทบไม่เคยเกิดจากสาเหตุเดียว การทรงตัวและมวลกล้ามเนื้อที่ลดลงตามวัย หรือที่เรียกว่าภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย (sarcopenia) เป็นปัจจัยพื้นฐานหนึ่ง แต่ยังต้องพิจารณาร่วมกับการมองเห็นและการได้ยินที่เปลี่ยนไป รองเท้าที่หลวมหรือพื้นลื่น ความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า (orthostatic hypotension) ที่ทำให้หน้ามืดตอนลุกยืนเร็ว และยาหลายชนิดที่ใช้ร่วมกัน (polypharmacy) ซึ่งบางกลุ่มอาจทำให้ง่วงหรือความดันต่ำลง

เมื่อพาไปพบแพทย์หรือนักกายภาพบำบัด ผู้เชี่ยวชาญมักใช้การทดสอบที่เรียกว่า Timed Up and Go คือให้ลุกจากเก้าอี้ เดินระยะสั้น แล้วกลับมานั่ง เพื่อประเมินความเสี่ยงหกล้มจากการทรงตัวและความเร็วในการเคลื่อนไหว ครอบครัวไม่จำเป็นต้องทำการทดสอบนี้เอง แต่ควรรู้ว่ามีเครื่องมือลักษณะนี้อยู่ และควรพาไปประเมินแทนการเดาสาเหตุเอง

หลังหกล้ม ผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยเกิดความกลัวหกล้มซ้ำ จนเริ่มลดกิจกรรมที่เคยทำได้เอง เช่น เดินไปห้องน้ำคนเดียว หรือออกไปนั่งนอกบ้าน ความกลัวนี้ฟังดูเหมือนความระมัดระวังที่ดี แต่ถ้าปล่อยให้กลายเป็นการอยู่นิ่งเป็นเวลานาน กล้ามเนื้อจะยิ่งอ่อนแรงลงและเสี่ยงหกล้มมากขึ้นในระยะยาว ครอบครัวจึงต้องมองความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน (ADL) และกิจกรรมที่ซับซ้อนกว่า เช่น การจัดยาเองหรือออกไปซื้อของ (IADL) ควบคู่กันว่ายังทำได้เท่าเดิมหรือเริ่มลดลง

การพูดคุยเรื่องนี้ต้องทำอย่างเคารพความรู้สึก ไม่ใช่ตัดสินใจแทนทุกเรื่องหรือห้ามเคลื่อนไหวไปเลย ควรถามความรู้สึกและความกังวลของผู้สูงอายุเองก่อน แล้วจึงช่วยหาวิธีที่ทำให้กลับมาเคลื่อนไหวได้อย่างมั่นใจขึ้นทีละขั้น เช่น เริ่มเดินในระยะสั้นพร้อมคนดูแลอยู่ใกล้ ๆ ก่อนกลับไปเดินตามปกติ