สูงวัยไทย
แว่นอ่านหนังสือหายบ่อย จัดที่วางและสำรองแว่นไว้ทุกห้องอย่างไร
พิมพ์เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026
แว่นอ่านหนังสือหายบ่อย จัดที่วางและสำรองแว่นไว้ทุกห้องอย่างไร
แม่หรือพ่อวางแว่นอ่านหนังสือแล้วหาไม่เจอทุกวัน ลองจัดจุดวางประจำ เก็บแว่นสำรองตามห้อง ติดป้ายกำลังเลนส์ และสังเกตว่าเมื่อไรควรพาไปตรวจ
เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

รูปภาพโดย SHVETS production / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- ถ้าแว่นอ่านหนังสือของผู้สูงอายุหายบ่อย วิธีที่ได้ผลที่สุดคือกำหนดจุดวางประจำหนึ่งจุดต่อห้อง และซื้อแว่นสำรองให้ครบทุกห้องที่ท่านอ่านหนังสือ แทนที่จะเตือนให้จำว่าวางไว้ตรงไหน คนที่ต้องสวมแว่นเพื่อมองใกล้ จะถอดวางแล้วเดินไปทำอย่างอื่นต่อได้ง่ายมาก เพราะเมื่อไม่มีแว่นก็มองไม่เห็นว่าวางไว้ที่ไหน
- ข้อที่ต้องระวังคือกำลังเลนส์ แว่นสำรองทุกคู่ควรมีกำลังเท่ากับคู่หลักหรือใกล้เคียงมาก ถ้าไม่แน่ใจให้ถามร้านแว่นหรือจักษุแพทย์ก่อน และเขียนค่ากำลังลงกระดาษแผ่นเล็กเก็บไว้ในกล่อง
- ถ้าแว่นหายร่วมกับความจำเรื่องอื่นเริ่มแย่ลง เช่น ลืมนัด ลืมปิดเตา ควรพาไปประเมินความจำด้วย และถ้าสายตาเปลี่ยนเร็วหรือมองเห็นมืดไปข้างหนึ่งในเวลาไม่กี่ชั่วโมง ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับลูกหลานที่เห็นแม่หรือพ่อเดินหาแว่นทั้งวัน และผู้สูงอายุที่ตรวจตาแล้วใช้แว่นสำหรับมองใกล้เป็นหลัก
- ไม่เหมาะกับคนที่ต้องใช้แว่นสายตาหลายชั้นหรือแว่นที่ตัดตามค่าเฉพาะตา ซึ่งเปลี่ยนคู่สำรองเองไม่ได้ และไม่ใช่ทางออกของอาการหลงลืมที่มีสาเหตุทางการแพทย์
สิ่งที่ควรรู้
ทำไมแว่นอ่านหนังสือถึงหายง่ายกว่าแว่นชนิดอื่น
สายตายาวตามวัยทำให้ผู้สูงอายุมองไกลได้ปกติ แต่อ่านตัวหนังสือใกล้ ๆ ไม่ชัด จึงสวมแว่นเฉพาะตอนอ่านหรือดูมือถือ แล้วถอดทันทีที่เงยหน้า ผลคือแว่นไปอยู่บนโต๊ะอาหาร บนโซฟา ข้างอ่างล้างหน้า หรือในกระเป๋าเสื้อ และแต่ละที่ต่างกันไปทุกวัน
คนที่ใช้แว่นสายตาสั้นสวมไว้ทั้งวัน ไม่ค่อยหายเพราะแว่นอยู่บนหน้าเกือบตลอด แต่แว่นอ่านหนังสือถูกถอดและวางลงบ่อย จึงมีโอกาสหลงอยู่ในที่แปลก ๆ เช่น ในตู้เย็น ในถุงผ้า หรือวางทับบนหนังสือพิมพ์
พอมองไม่เห็น ก็หาแว่นไม่เจอ เพราะต้องใช้แว่นเพื่อมองหาแว่น ลูกหลานเลยเห็นผู้สูงอายุเดินวนหาแล้วหงุดหงิด ซึ่งก็เป็นภาพที่ซ้ำกันในบ้านที่มีผู้สูงอายุหลายหลัง
จุดวางประจำและแว่นสำรองต่อห้อง ควรมีกี่คู่
ไม่มีตัวเลขตายตัว ให้นับห้องหรือมุมที่ท่านอ่านหนังสือจริง เช่น โต๊ะข้างเตียง โซฟาหน้าทีวี โต๊ะกินข้าว และมุมหิ้งพระที่ต้องอ่านบทสวด ห้องไหนท่านนั่งอ่านทุกวัน ห้องนั้นควรมีแว่นหนึ่งคู่ประจำที่ ถ้าซื้อครบทุกห้องไม่ไหว ให้เลือกสองจุดที่ท่านใช้บ่อยที่สุดก่อน
จุดวางต้องเป็นภาชนะที่เห็นชัดและสีต่างจากโต๊ะ เช่น ถาดสีสด กล่องใบเล็กหรือที่วางแว่นแบบตั้ง ถ้าเป็นสีเดียวกับโต๊ะ ผู้สูงอายุที่สายตาไม่ดีจะมองไม่เห็นเหมือนกัน แล้วย้ำกับทุกคนในบ้านว่า ใครเห็นแว่นนอกจุดให้เอาไปคืนที่เดิม ไม่ต้องรอให้ท่านขอ
แว่นที่ใช้เดินไปมาทั้งวัน อาจใช้สายคล้องคอแทน ข้อดีคือไม่หาย ข้อเสียคือสายอาจเกี่ยวกับที่จับประตูหรือรั้งคอเวลาก้มตัว ควรเลือกชนิดที่มีตัวล็อกแบบหลุดง่ายเมื่อถูกดึงแรง
แว่นสำรองต้องมีกำลังเท่าไร และเขียนป้ายอย่างไร
แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปมีกำลังเลนส์ให้เลือกหลายระดับ แต่ตาซ้ายขวาของผู้สูงอายุหลายคนไม่เท่ากัน การใช้แว่นผิดกำลังทำให้ปวดหัว ตาล้า และเวียนศีรษะ ได้ตามที่เขียนไว้ในบทความเรื่องเลือกกำลังแว่นสำเร็จรูป ก่อนซื้อสำรองจึงควรใช้ค่าจากใบตรวจตาล่าสุดเป็นหลัก
วิธีทำป้ายง่าย ๆ คือถ่ายรูปใบตรวจตาแล้วเก็บไว้ในโทรศัพท์ของลูกหลาน และเขียนค่ากำลังด้วยปากกาลบไม่ได้ลงบนเทปกระดาษติดกล่องแว่นแต่ละใบ ไม่ควรเขียนบนตัวแว่นเพราะลบยากและอาจทำให้เลนส์เป็นรอย
ถ้าท่านเคยผ่าตัดต้อกระจกหรือมีโรคตาอื่น กำลังแว่นอาจเปลี่ยนจากเดิมมาก ใบตรวจเก่าอาจใช้ไม่ได้แล้ว ควรให้จักษุแพทย์ตรวจกำลังล่าสุดก่อนซื้อแว่นสำรอง
แว่นหายบ่อยเป็นแค่ความเคยชิน หรือเป็นสัญญาณเรื่องความจำ
การวางของผิดที่เป็นครั้งคราวเกิดกับคนทุกวัย โดยเฉพาะตอนรีบหรือกำลังคิดเรื่องอื่น ส่วนที่ควรสังเกตคือรูปแบบ เช่น หาไม่เจอแล้วนึกไม่ออกเลยว่าเคยวางไว้ที่ไหน วางของในที่ที่ไม่สมเหตุผล เช่น ใส่แว่นในตู้เย็น หรือกล่าวหาว่าคนอื่นขโมย ถ้ามีอย่างนี้ซ้ำ ๆ ร่วมกับลืมนัด ลืมปิดเตา หรือทำกิจกรรมที่เคยทำได้ไม่ได้ ถือว่าเกินความเคยชินแล้ว
ในคลินิกมีเครื่องมือคัดกรองความจำสั้น ๆ เช่น Mini-Cog ที่แพทย์หรือพยาบาลใช้ได้ในเวลาไม่กี่นาที ครอบครัวทำเองที่บ้านเพื่อวินิจฉัยไม่ได้ แต่ใช้เครื่องมือประเมินความจำบนเว็บไซต์นี้เป็นจุดเริ่มเก็บข้อมูลก่อนไปพบแพทย์ได้ นอกจากนี้ให้จดไว้ด้วยว่าเรื่องนี้เกิดบ่อยแค่ไหน และมีผลต่อ IADL อย่างการจัดการเงิน การกินยา หรือไม่

รูปภาพโดย Curtis Adams / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ขั้นที่ 1: เดินสำรวจบ้านหนึ่งรอบ แล้วจดว่าแว่นไปอยู่ตรงไหนบ่อย
ใช้เวลาหนึ่งสัปดาห์ จดตำแหน่งที่พบแว่นทุกครั้ง ข้อมูลนี้บอกว่าท่านถอดแว่นที่ไหนบ่อยที่สุด ซึ่งคือจุดที่ควรตั้งที่วางประจำ
- จดห้องและพื้นผิวที่เจอแว่น
- สังเกตว่าท่านถอดแว่นตอนทำกิจกรรมอะไร
ขั้นที่ 2: ตั้งที่วางประจำและวางแว่นสำรองในห้องหลัก
เลือกถาดหรือกล่องสีสดที่ตัดกับพื้นโต๊ะ วางในจุดที่มีแสงพอ และเอื้อมถึงจากที่นั่งโดยไม่ต้องลุก
- วางในจุดเดิมทุกวัน ไม่ย้ายตามอารมณ์คนจัดบ้าน
- เตรียมผ้าเช็ดเลนส์ไว้ในกล่องเดียวกัน
ขั้นที่ 3: ติดป้ายกำลังเลนส์และเก็บสำเนาใบตรวจตา
เขียนค่ากำลังบนเทปกระดาษที่กล่อง ถ่ายรูปใบตรวจตาเก็บในโทรศัพท์ และนัดตรวจตาซ้ำตามที่แพทย์แนะนำ เพราะกำลังสายตาเปลี่ยนตามอายุ
ขั้นที่ 4: ตกลงกฎบ้านเรื่องการคืนแว่น
ทุกคนในบ้านรู้ว่าแว่นที่เจอนอกจุดต้องถูกวางคืน และไม่พูดตำหนิผู้สูงอายุเวลาหาไม่เจอ เพราะความหงุดหงิดยิ่งทำให้ท่านกังวลและลืมมากขึ้น
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
ผู้ชายกีฬานาฬิกาปฏิทินสายรัดไนลอนสร้อยข้อมือของขวัญวันพ่อฤดูใบไม้ผลิ
JIANUOนาฬิกาปฏิทินตั้งโต๊ะ นาฬิกาพลิก แบบพลาสติก พร้อม 3 ปุ่มกด เปลี่ยนเวลาแสดงวันที่ สัปดาห์ มัลติฟังก์ชั่น
นาฬิกาสุภาพสตรีลําลองย้อนยุคนาฬิกาปฏิทินเข็มขัดควอตซ์รูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน
นาฬิกาแขวนผนังดิจิตอล LED รุ่น4819 มี4สี นาฬิกาปฏิทินถาวร 48X18.5X3.5 ซม. พร้อมหัวอแดปเตอร์และUSB พร้อมใช้งาน
Caixin(ไคซิง)
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าซื้อแว่นสำรองกำลังไม่ตรงกับคู่หลักโดยเดาเอา
- อย่าให้ผู้สูงอายุใช้แว่นของคนอื่นในบ้านแทนเมื่อหาแว่นตัวเองไม่เจอ
- อย่าเดินขณะสวมแว่นอ่านหนังสือ เพราะมองพื้นไม่ชัดและเสี่ยงสะดุด
- อย่าตำหนิหรือเปรียบเทียบเวลาท่านทำแว่นหาย
- อย่าปล่อยปัญหาแว่นหายไว้เฉย ๆ ถ้ายังมีอาการหลงลืมเรื่องอื่นเกิดขึ้นพร้อมกัน
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที หากมองไม่เห็นหรือมืดลงเฉียบพลันที่ตาข้างใดข้างหนึ่ง เห็นแสงวาบหรือม่านดำบังตา ปวดตารุนแรงพร้อมคลื่นไส้ หรือพูดไม่ชัด หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงร่วมด้วย
- ไปพบแพทย์ภายในวันเดียวกัน หากสับสนเฉียบพลัน ไม่รู้ว่าอยู่ที่ไหนหรือวันไหน ซึ่งต่างจากหลงลืมเล็กน้อยที่ค่อย ๆ เป็น
- นัดตรวจตาและประเมินความจำในช่วงใกล้ ๆ นี้ หากแว่นหายบ่อยขึ้นชัดเจน มองหนังสือไม่ชัดแม้ใส่แว่นแล้ว หรือผิดพลาดในกิจวัตรประจำวันอื่น ๆ
- สังเกตและจดบันทึก หากเป็นเพียงวางแว่นผิดที่บางครั้ง โดยท่านยังทำกิจกรรมอื่นได้ปกติ
เช็กลิสต์สรุป
- จดตำแหน่งที่พบแว่นอย่างน้อยหนึ่งสัปดาห์
- ตั้งที่วางสีสดในห้องที่ท่านอ่านหนังสือบ่อย
- เตรียมแว่นสำรองที่กำลังตรงกับใบตรวจตาล่าสุด
- เขียนค่ากำลังบนเทปกระดาษที่กล่องแว่น
- ถ่ายรูปใบตรวจตาเก็บในโทรศัพท์
- ตกลงกับคนในบ้านเรื่องการคืนแว่นเข้าที่
- นัดตรวจตาตามช่วงที่แพทย์แนะนำ
คำถามที่พบบ่อย
แว่นอ่านหนังสือสำรองซื้อสำเร็จรูปได้ไหม
ได้ถ้าตาสองข้างของท่านมีกำลังใกล้เคียงกันและตรวจตาล่าสุดยังไม่นาน เลือกกำลังให้ตรงกับใบตรวจตา ถ้าตาสองข้างต่างกันมาก หรือมีโรคตาอื่น ควรตัดแว่นตามค่าจริงแทน
สายคล้องแว่นช่วยแก้ปัญหาแว่นหายได้ไหม
ช่วยได้สำหรับคนที่ใส่ถอดบ่อยระหว่างวัน แต่ต้องเลือกชนิดที่หลุดง่ายเมื่อถูกดึงแรง เพื่อไม่ให้เกี่ยวที่จับประตูหรือรัดคอตอนก้มตัว คนที่เดินไม่มั่นคงควรระวังเป็นพิเศษ
แว่นหายแค่ไหนถึงควรสงสัยว่าความจำเสื่อม
ดูรูปแบบมากกว่าจำนวนครั้ง ถ้าวางของผิดที่แล้วนึกไม่ออกเลย วางในที่ไม่สมเหตุผล หรือมีลืมนัดและลืมปิดเตาร่วมด้วย ควรพาไปพบแพทย์เพื่อประเมินความจำ
ใช้แว่นอ่านหนังสือเดินในบ้านได้ไหม
ไม่ควร เพราะเลนส์ทำให้มองพื้นระยะไกลพร่า เสี่ยงสะดุดขั้นบันไดหรือธรณีประตู ควรถอดแว่นอ่านหนังสือก่อนลุกเดินทุกครั้ง และวางไว้ที่จุดประจำ
แว่นสำรองควรเปลี่ยนเมื่อไหร่
เปลี่ยนเมื่อตรวจตาแล้วกำลังเปลี่ยน เลนส์เป็นรอยมาก หรือโครงแว่นหลวมจนเลื่อนลง ควรตรวจตาตามที่จักษุแพทย์นัด และเปลี่ยนทุกคู่ให้กำลังตรงกัน
ลูกหลานควรบอกท่านอย่างไรไม่ให้ท่านรู้สึกถูกจับผิด
เริ่มด้วยการบอกว่าจะจัดที่วางไว้ให้สะดวกขึ้น แทนการพูดว่าท่านหลงลืม ชวนท่านเลือกถาดหรือกล่องเองเพื่อให้รู้สึกเป็นเจ้าของ และไม่ตำหนิเวลาหาไม่เจอ
สรุป
- แว่นอ่านหนังสือหายง่ายเพราะถอดบ่อย และคนมองไม่เห็นก็หาแว่นไม่เจอ
- จุดวางประจำที่สีเด่นและแว่นสำรองในห้องหลักแก้ปัญหาได้ดีกว่าการเตือนให้จำ
- แว่นสำรองต้องมีกำลังตรงกับใบตรวจตาล่าสุด และติดป้ายไว้ที่กล่อง
- แว่นหายซ้ำร่วมกับหลงลืมเรื่องอื่น ควรพาไปประเมินความจำ ส่วนตามัวเฉียบพลันต้องรีบไปห้องฉุกเฉิน
อุปกรณ์ที่คนมักหาคู่กับเรื่องนี้
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
NORTH EDGE นาฬิกาข้อมือผู้ชายสไตล์แทคติคอลทหาร ตัวเรือนกันกระแทก ปฏvimปฏิทินดิจิตอล โหมดโครโนกราฟ นาฬิกาปลุก จอ LCD กันน้ำ 50 เมตร TANK
North EdgeOhayo โคมไฟอ่านหนังสือ 3 สีส โคมไฟตั้งโต๊ะ LED สมาร์ทดิสเพลย์ แสดงอุณหภูมิ / เวลา / วันที่ Desk Lamp
WELLUX โคมไฟตั้งโต๊ะ โคมไฟอ่านหนังสือ 3W 4.5W ปรับหรี่แสงได้ระบบสัมผัส LED TABLE LAMP มีให้เลือก 7 แบบ
Wellux(เวลลักซ์)ไฟอ่านหนังสือแบบหนีบ โคมไฟหนังสือ LED reading light แสงสีขาว แบบUSB ป้องกันสายตา ไฟกลางคืน
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
แหล่งข้อมูล
- Vision impairment and blindness — World Health Organization (WHO) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- Aging and Your Eyes — National Institute on Aging (NIA) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- ข้อมูลสุขภาพตาและการดูแลสายตาในผู้สูงอายุ — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูป เลือกเบอร์เองได้ไหม เมื่อไรต้องวัดจริง
แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปเลือกค่าสายตาเองได้ในบางกรณี บทความนี้สอนวิธีลองเบอร์ที่ระยะอ่าน จุดที่ต้องตรวจเลนส์และกรอบ และสัญญาณที่ควรไปวัดสายตาจริง

เดินทั้งที่ใส่แว่นอ่านหนังสือ ทำไมเสี่ยงล้ม และควรทำอย่างไรแทน
แว่นอ่านหนังสือทำให้ของไกลและขั้นบันไดพร่า ผู้สูงอายุที่เดินทั้งที่ยังสวมอยู่เสี่ยงสะดุดล้ม ดูวิธีถอดก่อนเดิน สายคล้องคอ และการจัดแว่นประจำห้อง

ใส่แว่นอ่านหนังสือแล้วปวดหัวเวียนหัว เกิดจากอะไรและแก้อย่างไร
ใส่แว่นอ่านหนังสือแล้วปวดหัวหรือเวียนหัว เช็กกำลังเลนส์ ระยะห่างตา และวิธีใส่ที่ผิด ก่อนตัดสินใจไปตรวจสายตา และอาการที่ต้องไปหาหมอทันที

เลือกและปรับตัวกับแว่นตาผู้สูงอายุอย่างไรให้มองเห็นชัดและปลอดภัย
แว่นตาที่เหมาะสมช่วยให้ผู้สูงอายุมองเห็นชัดขึ้น แต่การปรับตัวกับเลนส์ชนิดใหม่ก็มีความเสี่ยงหกล้มถ้าไม่ระวัง แนวทางเลือกแว่น ปรับตัว และดูแลที่ครอบครัวควรรู้