สูงวัยไทย
เดินทั้งที่ใส่แว่นอ่านหนังสือ ทำไมเสี่ยงล้ม และควรทำอย่างไรแทน
พิมพ์เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026
เดินทั้งที่ใส่แว่นอ่านหนังสือ ทำไมเสี่ยงล้ม และควรทำอย่างไรแทน
แว่นอ่านหนังสือทำให้ของไกลและขั้นบันไดพร่า ผู้สูงอายุที่เดินทั้งที่ยังสวมอยู่เสี่ยงสะดุดล้ม ดูวิธีถอดก่อนเดิน สายคล้องคอ และการจัดแว่นประจำห้อง
เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

รูปภาพโดย https://kaboompics.com/ / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- แว่นอ่านหนังสือทำให้มองใกล้ชัดแต่ของที่อยู่ไกลกว่าระยะอ่านจะพร่า รวมถึงพื้น ขั้นบันได และขอบธรณีประตู ผู้สูงอายุที่สวมแว่นอ่านหนังสือเดินจึงเสี่ยงสะดุดหรือก้าวพลาดมากขึ้น วิธีที่ง่ายที่สุดคือถอดแว่นก่อนลุกเดินทุกครั้ง หรือใช้แว่นที่ออกแบบให้มองไกลได้ด้วยตามคำแนะนำของจักษุแพทย์หรือนักทัศนมาตร
- ปัญหาเกิดจากสายตายาวตามวัย (presbyopia) ซึ่งแก้ด้วยเลนส์ช่วยมองใกล้ แต่เลนส์ชนิดเดียวกันทำให้ภาพไกลเสียโฟกัส การแก้ที่ได้ผลคือเปลี่ยนนิสัยและจัดบ้าน ไม่ใช่บอกให้ระวังมากขึ้น
- ถ้าล้มแล้วปวดสะโพกมาก ลุกไม่ได้ ศีรษะกระแทกแล้วสับสนหรืออาเจียน ให้โทร 1669 ทันที
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับผู้สูงอายุที่ใช้แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปหรือที่ตัดเฉพาะอ่านใกล้ และลูกหลานที่สังเกตว่าพ่อแม่เดินในบ้านพร้อมแว่นเสมอ
- ไม่เหมาะกับคนที่ต้องใส่แว่นสองชั้นหรือแว่นโปรเกรสซีฟตลอดวันตามที่จักษุแพทย์สั่ง คนกลุ่มนี้มีข้อควรระวังเรื่องบันไดโดยเฉพาะ ซึ่งอยู่ในบทความนี้เช่นกัน แต่ไม่ควรถอดแว่นประจำของตัวเองตามคำแนะนำทั่วไป
สิ่งที่ควรรู้
แว่นอ่านหนังสือทำให้เสี่ยงล้มได้อย่างไร
เลนส์แว่นอ่านหนังสือถูกคำนวณให้โฟกัสที่ระยะประมาณความยาวแขนหรือใกล้กว่า พอมองลงพื้นที่ไกลกว่านั้น ภาพจะพร่าและขอบขั้นบันได รอยต่อพื้น หรือสายไฟที่ตกอยู่จะไม่คมชัด นอกจากนี้ คนที่ก้มหน้ามองผ่านส่วนล่างของเลนส์ยังเห็นภาพเบี้ยวที่ขอบเลนส์ ซึ่งทำให้ประเมินระยะผิดได้
WHO ระบุว่าการหกล้มเป็นสาเหตุสำคัญของการบาดเจ็บในผู้สูงอายุ และ CDC ในโครงการ STEADI ถือว่าการตรวจสายตาและเลนส์ที่ใช้เป็นส่วนหนึ่งของการประเมินความเสี่ยงล้ม จึงไม่ควรมองการเลือกแว่นเป็นเรื่องแยกจากการป้องกันล้ม
ทำไมคนส่วนใหญ่ถึงลืมถอดแว่นก่อนเดิน
คนที่อ่านหนังสือหรือดูมือถือแล้วลุกไปห้องน้ำ ไปครัว หรือรับสาย มักลุกทันทีด้วยความเคยชิน และการเดินระยะสั้นดูไม่เสี่ยง ปัญหาคือการล้มเกิดได้ในระยะสั้นนั้นเอง โดยเฉพาะตอนลุกจากเก้าอี้ที่เวียนศีรษะเล็กน้อย หรือเดินผ่านธรณีประตู
ผู้ดูแลมักบอกว่า ถอดแว่นสิ แต่ถ้าไม่มีที่วางถัดมือ คนก็ไม่ถอด วิธีที่ได้ผลคือทำให้การถอดง่ายกว่าการสวมต่อ
สายคล้องแว่นแบบหลุดง่ายช่วยได้แค่ไหน
สายคล้องคอช่วยให้แว่นไม่หายและไม่ตกพื้น แต่สายที่แน่นเกินอาจรัดคอเมื่อสะดุดหรือเกี่ยวกับของ ควรเลือกสายที่มีตัวล็อกแบบแยกออกได้เมื่อถูกดึงแรง (breakaway) และยาวพอให้แว่นพักบนอกโดยไม่ห้อยต่ำจนเกี่ยวกับมือจับตู้
สายคล้องแก้ปัญหาแว่นหาย แต่ไม่แก้ปัญหาการเดินพร้อมแว่น ผู้สูงอายุที่แว่นห้อยอยู่บนอกอาจลืมไปเลยว่ามีแว่น ต้องถอดจากจมูกแล้วปล่อยให้ห้อยจริง
แว่นครึ่งตา กรอบ half-eye เหมาะกับใคร
แว่นครึ่งตาหรือกรอบที่เลนส์อยู่เพียงครึ่งล่างของช่องมอง ทำให้คนมองอ่านผ่านเลนส์ได้ และเงยตามองไกลข้ามขอบเลนส์ได้โดยไม่ต้องถอดแว่น เหมาะกับคนที่ต้องสลับระหว่างอ่านและมองไกลบ่อย แต่ผู้สูงอายุที่ไม่ชินอาจมองผ่านเลนส์ตลอดเวลา ซึ่งยังเสี่ยงเดิม ควรลองใส่หน้าร้านและให้นักทัศนมาตรอธิบายก่อน
แว่นสองชั้นและโปรเกรสซีฟ ขึ้นลงบันไดต้องระวังอะไร
แว่นสองชั้นและแว่นโปรเกรสซีฟมีเลนส์มองใกล้ที่ส่วนล่าง เวลาก้มมองบันได สายตาจะผ่านส่วนช่วยอ่านโดยไม่รู้ตัวและทำให้ขั้นบันไดพร่า คำแนะนำที่พบทั่วไปคือขณะขึ้นลงบันไดให้ก้มศีรษะลงมองผ่านส่วนมองไกล หรือจับราวไว้แล้วมองขั้นก่อนก้าว ไม่ใช่ก้มตามองผ่านส่วนล่าง
ผู้ที่เพิ่งเปลี่ยนมาใช้แว่นชนิดนี้มักใช้เวลาปรับตัว ในช่วงนั้นควรขึ้นลงบันไดช้าลงและมีคนอยู่ใกล้ ๆ ถ้าเวียนศีรษะหรือภาพเบี้ยวมากหลังผ่านไปหลายวัน ให้กลับไปให้ผู้ตัดแว่นปรับ
แว่นสำรองประจำห้อง ช่วยลดการถือแว่นเดินได้จริงไหม
การวางแว่นอ่านหนังสือไว้ทุกจุดที่ใช้ เช่นข้างเตียง โต๊ะกินข้าว โซฟา และโต๊ะวางโทรศัพท์ ทำให้ไม่ต้องหิ้วแว่นเดินจากห้องหนึ่งไปอีกห้อง ข้อเสียคือราคารวม และมีแว่นหลายอันอาจกำลังสายตาต่างกัน ให้ใช้กำลังเดียวกันทั้งบ้านถ้าไม่มีเหตุผลทางสายตาที่ต้องต่าง
ล้มซ้ำหรือเกือบล้มบ่อย ต้องตรวจอะไรเพิ่ม
ถ้าผู้สูงอายุสะดุดหรือเกือบล้มบ่อย ไม่ควรโทษแว่นอย่างเดียว ให้นึกถึงยาที่ทำให้ง่วงหรือความดันตก ใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน ภาวะเปราะบาง กล้ามเนื้อขาลีบ สายตาที่เปลี่ยน และรองเท้า พบแพทย์เพื่อประเมินครบ อาจรวมการทดสอบ Timed Up and Go เพื่อดูความเร็วลุกเดิน

รูปภาพโดย Tima Miroshnichenko / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
สร้างนิสัยถอดแว่นก่อนลุกเดิน
เริ่มจากที่ที่ผู้สูงอายุอ่านบ่อยที่สุด
- วางถาดเล็กหรือกล่องเนื้อนุ่มข้างเก้าอี้ให้ถอดแล้ววางได้ด้วยมือเดียว
- ติดสติกเกอร์ตัวใหญ่ที่ขอบประตูหรือเสาเตือนว่าถอดแว่น
- ฝึกพูดในใจว่า ถอดแล้วค่อยลุก อย่างน้อยสองสัปดาห์
- ผู้ดูแลชมเมื่อทำได้ ไม่ดุเมื่อลืม
จัดบ้านให้แว่นอยู่ใกล้และเดินปลอดภัย
วางแว่นสำรองในแต่ละห้อง เก็บสายไฟเข้าผนัง ติดไฟที่ทางเดินและบันได และตีแถบสีตัดกันที่ขอบขั้นบันได เพราะสายตาที่ล้าจะแยกขั้นจากพื้นยาก
ตรวจสายตาและแว่นเป็นระยะ
พาไปตรวจสายตาทุกปีหรือตามที่แพทย์แนะนำ กำลังสายตาเปลี่ยนตามวัยและตามโรคตา เช่นต้อกระจกหรือเบาหวานขึ้นตา การใช้แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปนานโดยไม่ตรวจ อาจปิดบังโรคตาที่ต้องรักษา
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
LEXO แผ่นรองเท้าเพื่อสุขภาพ ใส่สบาย ป้องกันการปวดเท้า ขนาด 35-46 insoles
Marco Rocco รองเท้าแตะผู้หญิงนุ่มๆ EVA กันลื่น น้ำหนักเบา พื้นนุ่ม รองเท้าเพื่อสุขภาพใส่ในบ้านMR8021
Marco Rocco(มาร์โค ร็อคโค่)Marco Rocco รองเท้าแตะแฟชั่นผู้หญิง EVA พื้นนุ่ม กันลื่น กันน้ำ รองเท้าเพื่อสุขภาพใส่ในบ้าน MR8021
Marco Rocco(มาร์โค ร็อคโค่)Marco Rocco รองเท้าแตะแฟชั่นผู้หญิง EVAนุ่มใส่สบายเท้า รูปแบบทุเรียน น่ารัก รองเท้าเพื่อสุขภาพMR8030
Marco Rocco(มาร์โค ร็อคโค่)
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าเดินขึ้นลงบันไดโดยสวมแว่นอ่านหนังสือที่ไม่ใช่แว่นมองไกล
- อย่าใช้สายคล้องแว่นที่รัดคอแน่นและแยกออกไม่ได้
- อย่าเปลี่ยนแว่นประจำที่แพทย์สั่ง ตามคำแนะนำทั่วไปโดยไม่ถามผู้ตัดแว่น
- อย่าวางแว่นไว้ที่พื้นหรือขอบโต๊ะที่เหยียบหรือปัดตกง่าย
- อย่าละเลยการตรวจสายตา เพราะคิดว่าแว่นสำเร็จรูปเพียงพอ
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 ทันทีถ้าล้มแล้วลุกไม่ได้ ปวดสะโพกหรือขาเปลี่ยนรูป ศีรษะกระแทกแล้วสับสน ซึม อาเจียน หรือมีเลือดออกไม่หยุด
- ไปโรงพยาบาลในวันเดียวกันถ้าตามัวลงเฉียบพลัน เห็นแสงวาบหรือเงาดำคล้ายม่าน ภาพบิดเบี้ยวมากขึ้น หรือปวดตารุนแรง ซึ่งอาจเป็นโรคตาที่ต้องรักษาด่วน
- นัดตรวจสายตาและประเมินความเสี่ยงล้มภายในสัปดาห์นี้ถ้าเกือบล้มซ้ำ เวียนศีรษะเมื่อเปลี่ยนแว่น หรือเดินไม่มั่นคงขึ้น
- สังเกตและจดเหตุการณ์สะดุด เกือบล้ม ว่าเกิดตอนสวมแว่นหรือไม่ เพื่อบอกแพทย์ในนัดถัดไป
เช็กลิสต์สรุป
- ถอดแว่นอ่านหนังสือก่อนลุกเดินทุกครั้ง
- มีที่วางแว่นถัดมือบริเวณที่นั่งอ่านประจำ
- ใช้สายคล้องแบบหลุดง่ายถ้าต้องห้อยคอ
- ขึ้นลงบันไดโดยมองผ่านส่วนมองไกลถ้าใช้แว่นสองชั้น
- ติดไฟและแถบสีที่ขอบบันได
- ตรวจสายตาตามนัดทุกปี
- ถามแพทย์เรื่องยาที่ทำให้เวียนศีรษะหรือล้มง่าย
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมใส่แว่นอ่านหนังสือเดินถึงเวียนหัว
เพราะเลนส์ช่วยมองใกล้ทำให้ภาพไกลพร่าและขอบเลนส์ทำให้ภาพเบี้ยว สมองต้องปรับตัวตลอดเวลา จึงเวียนหรือมึนได้ แก้ด้วยการถอดแว่นเมื่อเดิน ถ้าเวียนศีรษะบ่อยแม้ไม่ใส่แว่น ให้พบแพทย์เพื่อหาสาเหตุอื่นด้วย
ควรถอดแว่นอ่านหนังสือก่อนเดินไหม
ควรถอดถ้าแว่นนั้นออกแบบสำหรับอ่านหนังสืออย่างเดียว เพราะเลนส์ทำให้มองไกลพร่า ถ้าสายตาปกติหรือใส่แว่นอื่นที่ช่วยมองไกลได้ ให้ใช้แว่นนั้นเดินแทน ถ้าไม่แน่ใจ ให้ถามผู้ตัดแว่นเรื่องแว่นที่ใช้อยู่
ต่างกันอย่างไรระหว่างแว่นสองชั้นกับแว่นโปรเกรสซีฟ
แว่นสองชั้นมีเส้นแบ่งชัดระหว่างเลนส์ไกลกับเลนส์ใกล้ ส่วนแว่นโปรเกรสซีฟไล่ระดับกำลังเลนส์ต่อเนื่องไม่มีเส้นแบ่ง ทั้งสองชนิดต้องระวังบันไดเพราะส่วนอ่านอยู่ด้านล่าง ผู้สูงอายุที่เพิ่งใช้ต้องใช้เวลาปรับตัวและควรให้ผู้ตัดแว่นอธิบายการมองก่อนใช้
สายคล้องคอแว่นอันตรายไหม
อันตรายได้ถ้าสายแน่นและไม่หลุดเมื่อถูกดึงแรง เพราะอาจรัดคอเมื่อเกี่ยวกับของ ควรเลือกแบบที่มีตัวล็อกแยกออกเมื่อถูกดึง และไม่ให้สายยาวเกี่ยวกับมือจับตู้ ถ้าผู้สูงอายุเดินไม่มั่นคง ให้ถามนักกายภาพหรือผู้ดูแลก่อนใช้
เมื่อไรควรพาผู้สูงอายุไปตรวจตาเรื่องการล้ม
ไปตรวจทุกปีเป็นพื้นฐาน และรีบไปภายในสัปดาห์นี้ถ้าเกือบล้มบ่อย สะดุดของที่มองไม่เห็น หรือแว่นเดิมไม่ชัดแล้ว ถ้าตามัวเฉียบพลัน เห็นเงาดำคล้ายม่าน หรือปวดตารุนแรง ให้ไปโรงพยาบาลวันเดียวกัน
ซื้อแว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปมาไว้หลายอันตามห้องได้ไหม
ได้ถ้ากำลังสายตาเหมาะกับตาทั้งสองข้างและเคยตรวจแล้วว่าใช้แว่นสำเร็จรูปได้ ควรใช้กำลังเดียวกันทั้งบ้านเพื่อไม่สับสน แต่ถ้าสองตามองต่างกันมากหรือมีโรคตา แว่นสำเร็จรูปไม่เหมาะ ต้องตัดแว่นตามค่าที่ตรวจ
สรุป
- แว่นอ่านหนังสือทำให้ของไกลและขั้นบันไดพร่า ผู้สูงอายุจึงควรถอดก่อนเดิน
- สายคล้องแบบหลุดง่ายกันหาย แว่นสำรองประจำห้องลดการหิ้วแว่นเดิน
- แว่นสองชั้นต้องระวังบันได เพราะสายตาผ่านส่วนช่วยอ่านโดยไม่รู้ตัว
- ล้มรุนแรงหรือหัวกระแทกโทร 1669 และตรวจสายตากับความเสี่ยงล้มเป็นระยะ
อุปกรณ์ที่คนมักหาคู่กับเรื่องนี้
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
รองเท้าแตะเจลลี่เกาหลีสำหรับผู้หญิงประดับคริสตัลรูปดอกไม้, รองเท้าแตะแบบแบนสำหรับฤดูร้อน ชายหาด กิจกรรมกลางแจ้ง และใช้ในบ้าน, รองเท้าแตะกันลื่นประดับคริสตัลผู้หญิงสำหรับใช้ใน
รองเท้าเพื่อสุขภาพ แบบสวมสายคาด2เส้น พื้นสูง2นิ้ว วัสดุEVA พื้นนุ่มยางชนิดพิเศษ นุ่มเด้งน้ำหนักเบา ยืดหยุ่นดีมาก #sy809
Q5 รุ่นฮิต!! รองเท้าเพื่อสุขภาพ พื้นนิ่ม เสริมส้น 4 ซม.(+เพิ่ม1 ไซต์)
รองเท้า FitFlop ผู้ชาย & ผู้หญิง Size 36---44 งานสายปั๊มโลโก้ # รองเท้าเพื่อสุขภาพ พื้นนุ่ม สายสลิง
FitFlop
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
แหล่งข้อมูล
- Falls — World Health Organization (WHO) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- STEADI: Older Adult Fall Prevention — Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- Aging and Your Eyes — National Institute on Aging (NIA) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
บทความที่เกี่ยวข้อง

แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูป เลือกเบอร์เองได้ไหม เมื่อไรต้องวัดจริง
แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปเลือกค่าสายตาเองได้ในบางกรณี บทความนี้สอนวิธีลองเบอร์ที่ระยะอ่าน จุดที่ต้องตรวจเลนส์และกรอบ และสัญญาณที่ควรไปวัดสายตาจริง

แว่นตาคุณแม่ดูไม่เข้ากับสายตาแล้ว เลือกและดูแลอย่างไรให้ใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน
แนวทางเลือก ปรับ และดูแลแว่นตาสำหรับผู้สูงอายุ ตั้งแต่สัญญาณที่บอกว่าค่าสายตาเปลี่ยน ความเสี่ยงหกล้มจากแว่นสองชั้น ไปจนถึงการดูแลแว่นให้ใช้งานได้อย่างปลอดภัย

เลือกและปรับตัวกับแว่นตาผู้สูงอายุอย่างไรให้มองเห็นชัดและปลอดภัย
แว่นตาที่เหมาะสมช่วยให้ผู้สูงอายุมองเห็นชัดขึ้น แต่การปรับตัวกับเลนส์ชนิดใหม่ก็มีความเสี่ยงหกล้มถ้าไม่ระวัง แนวทางเลือกแว่น ปรับตัว และดูแลที่ครอบครัวควรรู้

ใส่แว่นอ่านหนังสือแล้วปวดหัวเวียนหัว เกิดจากอะไรและแก้อย่างไร
ใส่แว่นอ่านหนังสือแล้วปวดหัวหรือเวียนหัว เช็กกำลังเลนส์ ระยะห่างตา และวิธีใส่ที่ผิด ก่อนตัดสินใจไปตรวจสายตา และอาการที่ต้องไปหาหมอทันที

พาผู้สูงอายุไปตรวจสายตาและการได้ยินประจำปี ควรเริ่มตรงไหนและถี่แค่ไหน
แนวทางวางแผนพาผู้สูงอายุไปตรวจสายตาและการได้ยินอย่างสม่ำเสมอ ตั้งแต่ความถี่ที่เหมาะสม การเตรียมตัวก่อนตรวจ ไปจนถึงการอ่านผลตรวจร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ