เมื่อศีรษะก้มไปข้างหน้า กล้ามเนื้อต้นคอและบ่าต้องออกแรงดึงศีรษะไว้ ศีรษะของผู้ใหญ่มีน้ำหนักพอสมควร ยิ่งก้มมากยิ่งต้องออกแรงมาก ผู้สูงอายุที่หลังโค้งอยู่แล้วหรือมีแนวโน้มหลังค่อมจะก้มคอมากขึ้นอีกเพราะสายตาต้องเลื่อนเข้าใกล้หน้าหนังสือ ผลคือเมื่อยล้าตอนเย็น ตึงที่ต้นคอ และบางคนปวดศีรษะตื้อ ๆ ตอนบ่าย

สายตายาวตามวัย (presbyopia) ทำให้คนวัยกลางคนขึ้นไปต้องถือหนังสือไกลขึ้นหรือใช้แว่นอ่าน หลายคนจึงยกหนังสือขึ้นมาแล้วแขนเมื่อย หรือวางบนตักแล้วก้มคอ ที่วางหนังสือแก้ปัญหา "มือต้องถือ" และ "คอต้องก้ม" ได้พร้อมกัน เพราะหน้ากระดาษเอียงตั้งอยู่ในระดับที่มองสบาย

ควรเข้าใจว่าท่าที่ดีที่สุดยังเป็นท่าที่เปลี่ยนบ่อย แม้ท่านั่งอ่านจะถูกต้อง การนั่งนิ่งนานก็ทำให้กล้ามเนื้อล้า NIA แนะนำให้ผู้สูงอายุขยับร่างกายสม่ำเสมอ ไม่ใช่ให้ค้างท่าใดท่าหนึ่งนาน

ลองสังเกตด้วยตัวเองว่าอาการเมื่อยเกิดตอนไหน ถ้าเมื่อยหลังอ่านไปครึ่งชั่วโมงเป็นประจำ แสดงว่าท่าอ่านเริ่มมีส่วน แต่ถ้าปวดตั้งแต่ตื่นนอนหรือปวดตอนกลางคืน สาเหตุอาจไม่ได้อยู่ที่ท่าอ่านอย่างเดียว บันทึกสั้น ๆ ว่าอ่านกี่นาที นั่งท่าไหน และมีอาการอะไรหลังอ่าน จะช่วยให้แพทย์หรือนักกายภาพบำบัดเห็นรูปแบบได้เร็วขึ้นมาก และช่วยให้ครอบครัวรู้ว่าควรปรับตรงไหนก่อน

หลักง่าย ๆ คือให้หน้าหนังสืออยู่ต่ำกว่าระดับสายตาเล็กน้อย ราวกับมองลงประมาณ 15 ถึง 30 องศา ศีรษะตั้งตรง ไม่ยื่นไปข้างหน้า ถ้าเอียงมากไปจะเงาแสงสะท้อนจากกระดาษมันได้ ถ้าเตี้ยไปก็กลับมาก้มคออีก ระยะห่างจากสายตาปกติราว 30 ถึง 40 เซนติเมตร ปรับตามแว่นอ่านและสายตาของแต่ละคน

ลองนั่งหลังพิง เท้าวางพื้น ศอกวางบนที่พักแขนหรือโต๊ะ แล้วหลับตาเอามือยกหนังสือขึ้นมาในตำแหน่งที่สบายที่สุด จากนั้นเปิดตา ตำแหน่งนั้นมักใกล้ความสูงที่เหมาะ นำที่วางหนังสือมาตั้งให้ตรงจุดนั้น ถ้าโต๊ะเตี้ย อาจต้องวางหนังสือซ้อนรองใต้ที่วางหรือเปลี่ยนเก้าอี้ให้สูงขึ้น

แสงเป็นองค์ประกอบสำคัญ ใช้ไฟอ่านหนังสือด้านข้างตรงข้ามมือที่เขียน ไม่ให้เงามือบังตัวอักษร และให้แสงไม่สะท้อนเข้าตา ผู้ที่เป็นต้อกระจกอาจแสบตากับแสงจ้า แสงนุ่มเป็นตัวเลือกที่สบายกว่า

ดูที่ความมั่นคงก่อนความสวย ฐานต้องไม่ล้มเมื่อพลิกหน้ากระดาษ ตัวกดหน้าหนังสือต้องไม่ต้องใช้นิ้วออกแรงมาก ผู้ที่นิ้วเป็นข้ออักเสบหรือมือสั่นจะลำบากกับตัวหนีบแน่น และควรเช็กว่าปรับมุมได้โดยไม่ต้องบิดน็อตแข็ง ๆ ไม้หรือพลาสติกแข็งทนกว่าแบบพับเบา ๆ แต่หนักกว่า

หนังสือหนาและหนังสือเล่มบางต้องการที่รองรับไม่เท่ากัน บางตัวรับน้ำหนักเล่มหนาไม่ไหวและเอียงไปข้างหลัง สังเกตด้วยว่ามีส่วนรองด้านล่างกันหนังสือไถลหรือไม่ หากใช้กับแท็บเล็ตต้องดูว่ารองรับน้ำหนักเครื่องได้ และคุมมุมโดยไม่ลื่น

ผู้ที่นอนอ่านบนเตียงมักต้องการแบบวางบนตักหรือหมอนรอง อย่างไรก็ตาม การนอนอ่านบนเตียงมักทำให้ก้มคอและทำให้แสงไม่พอ ถ้าทำได้ ให้นั่งอ่านที่โต๊ะหรือเก้าอี้ที่มีพนักพิง

ถ้าสายตาที่เห็นไม่ชัดแม้ใส่แว่นแล้ว ที่วางหนังสือไม่ช่วย ต้องไปตรวจตา เพราะอาจมีต้อกระจก ต้อหิน หรือจอประสาทตา การวัดแว่นใหม่ปีละครั้งเป็นเรื่องเรียบง่ายที่ได้ผลมากกว่าอุปกรณ์เสริมหลายชิ้น

อีกกรณีคือปวดคอจากข้อเสื่อมหรือหมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาท การเปลี่ยนท่าอ่านอาจช่วยบรรเทาบ้าง แต่ไม่ได้รักษา ควรให้แพทย์หรือนักกายภาพบำบัดประเมิน บางคนอาจต้องฝึกท่าบริหารคอและบ่า ซึ่งต่างจากการเปลี่ยนอุปกรณ์

ท้ายที่สุด ถ้าบ้านมีโต๊ะและเก้าอี้ที่ปรับท่าได้อยู่แล้ว หนังสือซ้อนสองสามเล่มหรือหมอนแข็งก็ทำหน้าที่แทนที่วางหนังสือได้ในช่วงทดลอง ไม่จำเป็นต้องซื้อทันที ให้ลองก่อนว่าท่านี้ช่วยจริงไหม