ความเจ็บปวดจากแผลผ่าตัดหรือข้อที่บาดเจ็บมักรุนแรงขึ้นเมื่อขยับตัวหรือพลิกตัวระหว่างนอน ทำให้หลายคนตื่นกลางดึกซ้ำ ๆ แม้จะง่วงมากเพียงใด บางคนพยายามนอนนิ่งในท่าเดิมทั้งคืนเพื่อหลีกเลี่ยงความเจ็บ ซึ่งกลับทำให้กล้ามเนื้อและข้อต่ออื่นล้าและปวดเมื่อยเพิ่มขึ้นในวันถัดไป

การจัดหมอนรองรับตำแหน่งที่เหมาะสมกับจุดที่บาดเจ็บหรือแผลผ่าตัด และปรึกษาแพทย์เรื่องช่วงเวลาจัดการความเจ็บปวดก่อนนอนอย่างเหมาะสม มักช่วยลดจำนวนครั้งที่ตื่นกลางดึกได้มากกว่าการปล่อยให้ทนเจ็บโดยไม่จัดการ

ความเหนื่อยล้าจากการเจ็บป่วยและการเคลื่อนไหวที่ลดลงทำให้หลายคนงีบหลับกลางวันบ่อยและนานกว่าปกติในช่วงพักฟื้น ซึ่งเป็นเรื่องเข้าใจได้ในช่วงแรก แต่หากปล่อยให้งีบไม่จำกัดเวลาต่อเนื่องหลายวัน ร่างกายอาจเริ่มสับสนระหว่างกลางวันกับกลางคืน จนกลางคืนไม่ง่วงทั้งที่ร่างกายเหนื่อยล้าจริง

จุดสำคัญคือแยกความง่วงตามธรรมชาติจากวงจรงีบมากเกินไป โดยสังเกตว่าถ้าจำกัดเวลางีบกลางวันให้สั้นลงแล้วกลางคืนเริ่มหลับได้ดีขึ้น แสดงว่าเป็นเรื่องของการปรับจังหวะการนอน ไม่ใช่ปัญหาสุขภาพที่ซับซ้อนกว่านั้น

การเพิ่งผ่านการป่วยหนักหรือผ่าตัดมักทิ้งความกังวลไว้ในใจ แม้ร่างกายจะเหนื่อยล้าเพียงใด ความคิดวนเวียนเรื่องอาการที่อาจกลับมาซ้ำ หรือความกลัวว่าจะเกิดเหตุฉุกเฉินตอนกลางคืนโดยไม่มีใครรู้ ก็สามารถทำให้นอนไม่หลับได้ ทั้งที่ไม่มีความเจ็บปวดทางกายชัดเจน

การพูดคุยเปิดใจเรื่องความกังวลนี้ก่อนนอน และจัดให้มีวิธีขอความช่วยเหลือใกล้มือ เช่น กระดิ่งเล็กหรือโทรศัพท์ที่หยิบถึงง่าย มักช่วยลดความกังวลที่รบกวนการนอนได้มากกว่าการบอกให้ 'ไม่ต้องกังวล' เฉย ๆ

ความสับสนที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงกลางคืนหลังกลับจากโรงพยาบาล โดยเฉพาะถ้ามีอาการขึ้นลงเป็นช่วง บางทีดูปกติ บางทีสับสนมาก หรือจำสถานที่ตัวเองไม่ได้ อาจเป็นภาวะสับสนเฉียบพลันที่ต้องได้รับการประเมินด่วน ต่างจากอาการง่วงงงหรือหลับไม่สนิทตามปกติซึ่งมักคงที่และไม่เปลี่ยนแปลงรวดเร็วแบบนี้

ครอบครัวไม่ควรสรุปเองว่าความสับสนตอนกลางคืนเป็นเรื่อง 'ตื่นงัวเงียธรรมดา' หากอาการนี้เพิ่งเกิดขึ้นใหม่และแตกต่างจากปกติของท่านมาก ควรรีบแจ้งแพทย์หรือพาไปประเมินทันทีแทนการรอดูจนถึงเช้า