หลายบ้านมองว่าการเดินในบ้านตัวเองปลอดภัยกว่าออกไปข้างนอกเพราะคุ้นเคยกับพื้นที่ แต่การเดินระยะสั้นซ้ำหลายรอบต่อวันในบ้านกลับเป็นจุดที่เกิดการหกล้มบ่อย เพราะผู้สูงอายุมักเดินโดยไม่ทันระวังตัว และเส้นทางในบ้านมักมีสิ่งกีดขวางเล็ก ๆ ที่คนในบ้านมองข้าม เช่น ธรณีประตู สายไฟ หรือพรมเช็ดเท้า

อีกปัจจัยที่มักถูกมองข้ามคือภาวะความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า เป็นภาวะที่ความดันโลหิตลดลงชั่วขณะเมื่อลุกจากท่านอนหรือนั่งเร็วเกินไป ทำให้หน้ามืดหรือทรงตัวไม่อยู่ในไม่กี่วินาทีแรกหลังลุก พบได้บ่อยขึ้นตามวัยและอาจสัมพันธ์กับยาบางชนิด การสอนให้ลุกช้า ๆ เป็นสามจังหวะ คือนอนแล้วนั่งก่อน นั่งแล้วรอสักครู่ก่อนยืน แล้วจึงยืนและก้าวเดิน จึงช่วยลดความเสี่ยงจุดนี้ได้จริง

ความเร็วในการเดินของผู้สูงอายุยังเป็นตัวชี้วัดที่บุคลากรทางการแพทย์ใช้ประเมินความเปราะบางของร่างกายโดยรวม ไม่ใช่แค่เรื่องขา นักกายภาพบำบัดหรือแพทย์อาจใช้การทดสอบที่เรียกว่า Timed Up and Go คือให้ลุกจากเก้าอี้ เดินระยะสั้นประมาณสามเมตร แล้วเดินกลับมานั่ง จับเวลาและสังเกตความมั่นคงระหว่างทาง ถ้าครอบครัวสังเกตว่าผู้สูงอายุใช้เวลานานขึ้นมากหรือเกาะสิ่งของระหว่างทางบ่อยขึ้น ควรจดไว้บอกทีมรักษา

การประเมินบ้านทั้งหลังพร้อมกันมักทำให้ครอบครัวรู้สึกท้อและไม่รู้จะเริ่มตรงไหน วิธีที่ได้ผลกว่าคือมองบ้านเป็นเส้นทางที่ผู้สูงอายุเดินจริงในแต่ละวัน แล้วไล่ตรวจทีละเส้นทางตามความถี่การใช้งาน เส้นทางที่ควรดูก่อนคือเส้นทางที่เดินซ้ำมากที่สุด เพราะความเสี่ยงสะสมจากการเดินบ่อยสูงกว่าเส้นทางที่ใช้นาน ๆ ครั้ง

เส้นทางที่พบว่าเสี่ยงบ่อยในบ้านไทยคือเตียงไปห้องน้ำ เก้าอี้ประจำไปทางเข้าออกบ้านที่มักมีธรณีประตู และจุดเก็บยาไปโต๊ะกินข้าว ดังรายการด้านล่าง

การเดินตอนกลางคืนเพื่อเข้าห้องน้ำเป็นช่วงที่เกิดการหกล้มบ่อยเป็นพิเศษ เพราะรวมความมืด ร่างกายที่ยังไม่ตื่นเต็มที่ ความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่าที่มักเป็นมากขึ้นตอนกลางคืน และความรีบเพราะปวดปัสสาวะไว้ในจุดเดียวกัน ครอบครัวจึงควรให้ความสำคัญกับเส้นทางนี้เป็นพิเศษ

ความสามารถในการเดินของผู้สูงอายุไม่ใช่สิ่งที่คงที่ ครอบครัวจึงควรสังเกตการเปลี่ยนแปลงเทียบกับความสามารถปกติของคนนั้นเอง ไม่ใช่เทียบกับผู้สูงอายุคนอื่น สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาต้องปรับวิธีช่วยเหลือหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่ การเกาะผนังหรือเฟอร์นิเจอร์มากขึ้นในเส้นทางที่เคยเดินได้เอง การหยุดพักกลางทางบ่อยขึ้น หรือการเดินแบบก้าวสั้นลงและลากเท้ามากกว่าเดิม

อีกสัญญาณที่ควรฟังจากตัวผู้สูงอายุเองคือความกลัวหกล้ม ผู้สูงอายุบางคนเริ่มเดินน้อยลงไม่ใช่เพราะร่างกายทำไม่ได้ แต่เพราะกลัวว่าจะล้มอีก ซึ่งถ้าปล่อยไว้จะยิ่งทำให้กล้ามเนื้อขาอ่อนแรงลงจริงตามที่กลัว ควรพูดคุยตรง ๆ ถามว่ากลัวจุดไหนของบ้าน แทนที่จะสรุปเองว่า “ท่านขี้เกียจเดิน”

ถ้าผู้สูงอายุเคยหกล้มมาแล้วอย่างน้อยหนึ่งครั้งในรอบปีที่ผ่านมา หรือเริ่มเซหรือเกาะของบ่อยขึ้นชัดเจน ควรนัดให้แพทย์หรือนักกายภาพบำบัดประเมินการทรงตัวและอุปกรณ์ช่วยเดินที่เหมาะสม แทนที่จะปล่อยให้ครอบครัวลองผิดลองถูกเอง