ไม่ใช่ผู้สูงอายุติดเตียงทุกคนที่มีความเสี่ยงแผลกดทับเท่ากัน ปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงชัดเจนคือขยับตัวเองได้น้อยหรือไม่ได้เลยเป็นเวลานาน ภาวะโภชนาการไม่ดีหรือน้ำหนักตัวน้อยเกินไป ผิวหนังเปียกชื้นบ่อยจากภาวะกลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้ และผิวหนังที่บางเปราะตามวัยหรือที่เรียกว่าความยืดหยุ่นผิวหนังลดลง ซึ่งทำให้ผิวหนังทนแรงกดและแรงเสียดสีได้น้อยกว่าคนหนุ่มสาว

อีกปัจจัยที่มักถูกมองข้ามคืออุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ผู้สูงอายุใช้อยู่ เช่น สายออกซิเจน สายสวนปัสสาวะ หรือเฝือก ซึ่งอาจกดทับผิวหนังบริเวณเดิมซ้ำๆ เป็นเวลานานโดยไม่มีใครสังเกต ผู้สูงอายุที่มีหลายปัจจัยเสี่ยงพร้อมกัน เช่น ทั้งขยับตัวเองไม่ได้ ทั้งกลั้นปัสสาวะไม่ได้ และทั้งน้ำหนักตัวน้อย ควรได้รับการตรวจผิวหนังถี่กว่าคนที่มีปัจจัยเสี่ยงน้อยกว่า

แผลกดทับมักเกิดที่บริเวณซึ่งมีกระดูกยื่นอยู่ใกล้ผิวหนังมากกว่าจุดอื่น เพราะแรงกดจากน้ำหนักตัวรวมตัวอยู่ตรงนั้นมากที่สุด ตำแหน่งที่ต้องเฝ้าดูเปลี่ยนไปตามท่าที่ผู้สูงอายุอยู่บ่อยที่สุด ถ้านอนหงายนานให้ดูก้นกบ สะโพก ส้นเท้า และท้ายทอยเป็นหลัก ถ้านอนตะแคงให้ดูสะโพกด้านข้างและตาตุ่ม ถ้านั่งรถเข็นนานให้ดูบริเวณก้นและปุ่มกระดูกที่นั่งทับ

การตรวจให้ได้ผลจริงต้องใช้แสงสว่างเพียงพอ ไม่ใช่ตรวจในห้องมืดแล้วมองผ่านๆ และควรตรวจในเวลาเดียวกับกิจกรรมที่ทำอยู่แล้ว เช่น ตอนพลิกตัวหรือตอนอาบน้ำ เพื่อไม่ต้องเพิ่มขั้นตอนใหม่ที่อาจถูกลืมได้ง่าย

จุดที่ครอบครัวมักเข้าใจผิดคือคิดว่าถ้าผู้สูงอายุไม่บ่นเจ็บแปลว่าไม่มีปัญหา ในความเป็นจริงผู้สูงอายุจำนวนไม่น้อยมีความรู้สึกทางผิวหนังลดลงตามวัย หรือมีโรคประจำตัวที่ทำให้เส้นประสาทรับความรู้สึกเสื่อมลง เช่น เบาหวานที่มีภาวะเส้นประสาทเสื่อม ทำให้บริเวณที่เริ่มมีปัญหาผิวหนังไม่ส่งสัญญาณเจ็บปวดชัดเจนเหมือนคนทั่วไป นี่คือตัวอย่างของอาการแสดงไม่ตรงแบบในผู้สูงอายุ คือร่างกายอาจไม่ส่งสัญญาณเตือนแบบเดียวกับคนอายุน้อย ทั้งที่ปัญหาผิวหนังอาจกระทบความสามารถทำกิจวัตรประจำวันพื้นฐานของผู้สูงอายุคนนั้นไปแล้วโดยไม่มีใครสังเกต

ด้วยเหตุนี้การรอให้ผู้สูงอายุบอกว่าเจ็บจึงไม่ใช่วิธีตรวจจับปัญหาที่เชื่อถือได้เพียงพอ ครอบครัวและผู้ดูแลต้องอาศัยการมองเห็นสีผิวที่เปลี่ยนไปและการสัมผัสอุณหภูมิผิวหนังเป็นหลัก โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มีโรคเบาหวาน เส้นประสาทเสื่อม หรือภาวะสมองเสื่อมที่สื่อสารความเจ็บปวดได้จำกัดอยู่แล้ว

รอยแดงจากแรงกดทั่วไปที่เกิดจากการนอนท่าเดิมนานมักจางลงภายในประมาณ 30 นาทีหลังเปลี่ยนท่า และเมื่อใช้นิ้วกดเบาๆ ผิวหนังจะเปลี่ยนเป็นสีขาวชั่วครู่แล้วกลับมาแดงใหม่ ลักษณะนี้เรียกว่ารอยแดงที่ยังจางสีได้ ถือว่าเป็นการตอบสนองปกติของผิวหนังต่อแรงกด แต่ถ้ากดแล้วสีไม่เปลี่ยนหรือยังคงแดงหรือคล้ำอยู่เหมือนเดิม นี่คือรอยแดงที่กดแล้วไม่จางสี ซึ่งเป็นสัญญาณเริ่มต้นที่ต้องเฝ้าระวังใกล้ชิดมากขึ้น

บุคลากรทางการแพทย์มีระบบแบ่งระยะของแผลกดทับตั้งแต่ผิวหนังยังไม่แตกไปจนถึงแผลลึกถึงชั้นกล้ามเนื้อหรือกระดูก เพื่อวางแผนการดูแลที่เหมาะสม ระบบนี้ใช้โดยผู้เชี่ยวชาญที่ตรวจร่างกายจริงเท่านั้น ครอบครัวไม่ควรพยายามระบุระยะเองที่บ้าน แต่การรู้ว่ามีระบบเช่นนี้อยู่ช่วยให้เข้าใจว่าทำไมการรายงานสิ่งที่พบให้พยาบาลหรือแพทย์ทราบตั้งแต่ระยะแรกจึงสำคัญ