แผลกดทับเกิดเมื่อผิวหนังและเนื้อเยื่อใต้ผิวถูกกดทับนานจนเลือดไปเลี้ยงไม่พอ ร่วมกับแรงเสียดสีและความชื้น เมื่อนั่งบนรถเข็น น้ำหนักตัวส่วนใหญ่ลงที่ปุ่มกระดูกก้นสองข้างและกระดูกก้นกบ เบาะที่ดีช่วยให้น้ำหนักกระจายไปบนพื้นที่กว้างขึ้นและลดจุดกดสูงสุด แต่เนื้อเยื่อยังถูกกดอยู่ ตราบใดที่ตำแหน่งไม่เปลี่ยน

จึงมีสองเรื่องที่ต้องทำคู่กันเสมอ เรื่องแรกคือเบาะที่ขนาดและความแน่นพอดีกับผู้ใช้ เรื่องที่สองคือพฤติกรรมการเปลี่ยนท่า ถ้าเลือกเบาะราคาสูงแต่ปล่อยให้ท่านนั่งนิ่งตลอดบ่าย ความเสี่ยงของผิวหนังก็ยังอยู่ ส่วนเบาะธรรมดาที่ใช้ร่วมกับการยกตัวสม่ำเสมออาจปลอดภัยกว่าด้วยซ้ำ

เบาะไม่ได้แก้ปัญหาท่านั่งที่เอียง ตัวไถลลงจากเบาะ หรือรถเข็นที่ขนาดไม่พอดี สามเรื่องนี้ทำให้แรงกดไปรวมที่จุดเดียวแม้จะมีเบาะดีแค่ไหน ควรตรวจท่านั่งก่อนตัดสินใจซื้อเบาะใหม่

แบบแรกคือยกตัวขึ้นโดยใช้แขนดันที่เท้าแขน ให้ก้นลอยพ้นเบาะชั่วครู่ เหมาะกับผู้ที่แขนแข็งแรงและควบคุมตัวได้ แบบที่สองคือเอนตัวไปข้างหน้าจนอกใกล้เข่า ช่วยย้ายน้ำหนักจากก้นไปที่ต้นขาและเท้า แบบที่สามคือเอียงตัวไปทางซ้ายและขวาสลับกัน โดยใช้เท้าแขนหรือผู้ดูแลช่วยพยุง

ผู้ที่ยกตัวเองไม่ได้ ผู้ดูแลอาจช่วยเอนรถเข็นไปข้างหลังบางรุ่นที่ปรับเอนได้ หรือพาลุกขึ้นยืนถ้าทำได้อย่างปลอดภัย หรือพาไปนอนพักบนเตียงช่วงสั้น ๆ ระหว่างวัน ทุกวิธีต้องล็อกเบรกรถเข็นก่อนและสอนวิธีโดยทีมกายภาพบำบัด เพราะการยกผิดท่าเสี่ยงต่อหลังของผู้ดูแลและการหกล้มของผู้สูงอายุ

สำหรับผู้ที่มีภาวะเปราะบางหรือกล้ามเนื้อแขนอ่อนแรง การยกตัวบ่อย ๆ อาจเหนื่อยเกินไป ให้แบ่งเป็นช่วงสั้นกว่าและบ่อยกว่า แทนการยกนานครั้งเดียว จดเวลาที่ทำไว้ในแผ่นที่ติดข้างรถเข็นเพื่อให้ทุกคนในบ้านเห็นตรงกัน

เวลาตรวจที่ดีคือตอนอาบน้ำหรือเปลี่ยนเสื้อผ้าตอนเช้ากับก่อนนอน จุดที่ต้องมองคือผิวเหนือกระดูกก้นกบ ปุ่มกระดูกก้นสองข้าง สะโพกด้านข้าง และท้องขาด้านหลังที่สัมผัสขอบเบาะ สีผิวที่แดงขึ้นและไม่จางหายภายในไม่กี่นาทีหลังพ้นแรงกด เป็นสัญญาณเตือนที่ต้องรีบลดแรงกดบริเวณนั้น

ผู้ที่ผิวคล้ำอาจเห็นความแดงยาก ให้ใช้การคลำ ผิวที่อุ่นกว่ารอบข้าง แข็งขึ้น บวม หรือเจ็บเมื่อแตะเบา ๆ ก็เป็นสัญญาณเช่นกัน กระจกบานเล็กที่มีด้ามช่วยดูจุดที่มองไม่ถึงได้ ถ้าถ่ายภาพไว้เทียบทุกสัปดาห์จะเห็นการเปลี่ยนแปลงชัดกว่าการจำด้วยสายตา และเอาไปให้พยาบาลดูได้

ความชื้นจากเหงื่อและปัสสาวะทำให้ผิวเปื่อยง่ายขึ้น ควรเลือกเสื้อผ้าและกางเกงที่ไม่มีตะเข็บหนาตรงก้น เปลี่ยนทันทีเมื่อเปียก และทำความสะอาดผิวให้แห้งก่อนกลับมานั่ง

ถ้านั่งไม่นานแต่ผิวแดงตรงจุดเดิมซ้ำ ๆ เบาะอาจบุบยวบจนรับน้ำหนักไม่ไหว หรือมีขนาดเล็กเกินสะโพก ลองกดเบาะด้วยมือใต้ปุ่มกระดูกก้นขณะนั่ง ถ้ารู้สึกถึงแผ่นรองด้านล่างโดยง่าย แสดงว่าเบาะยุบสุดแล้ว เบาะที่ใช้มานานหลายปีควรได้รับการประเมินใหม่ เพราะวัสดุเสื่อมสภาพตามเวลาและการใช้งาน

ถ้าท่านรู้สึกร้อน อึดอัด หรือเหงื่อออกมากเมื่อนั่งบนเบาะ ให้พิจารณาวัสดุที่ระบายความร้อนได้ดีขึ้นและผ้าคลุมที่ซักได้ ในอากาศร้อนชื้นของไทยเรื่องนี้ส่งผลต่อความชื้นที่ผิวโดยตรง

วิธีที่ได้ผลคือผูกการเปลี่ยนท่ากับกิจวัตรประจำวันที่เกิดอยู่แล้ว เช่น ทุกครั้งที่ดื่มน้ำ ทุกครั้งที่เปลี่ยนช่องโทรทัศน์ หรือทุกครั้งที่ผู้ดูแลเดินผ่าน เมื่อประเมินความสามารถด้านกิจวัตรประจำวัน (ADL) ของท่านแล้ว จะรู้ว่าท่านทำเองได้ส่วนไหนและต้องช่วยส่วนไหน ผู้ที่ลุกยืนได้สั้น ๆ อาจใช้การลุกไปห้องน้ำเป็นจังหวะเปลี่ยนท่าตามธรรมชาติ ส่วนผู้ที่ยืนไม่ได้ต้องกำหนดเวลาชัดเจนกว่า

ลองให้ท่านมีส่วนร่วม เช่น ให้ท่านเลือกวิธีที่สบายที่สุดจากสามแบบ และชวนให้ท่านนับในใจขณะเอนตัว ผู้สูงอายุที่รู้ว่าทำไปเพื่ออะไรมักให้ความร่วมมือดีกว่าถูกสั่งให้ขยับ สำหรับผู้ที่ความจำเสื่อม ใช้นาฬิกาเตือนที่ผู้ดูแลได้ยินแทนการให้ท่านจำเอง

ถ้าท่านมีอาการปวดเมื่อยหรือเหนื่อยง่ายเพราะภาวะเปราะบาง ให้ลดความถี่ของการยกตัวแต่ใช้การเอนตัวเบา ๆ แทน และบอกทีมสุขภาพว่าท่านทำได้แค่ไหน เพื่อปรับแผนให้เหมาะสม ไม่ใช่ฝืนทำตามตัวเลขที่ได้ยินมา