การทำอาหารเองจัดอยู่ในกลุ่มกิจวัตรที่ซับซ้อนกว่ากิจวัตรพื้นฐาน หรือที่เรียกว่า IADL ซึ่งต่างจาก ADL ที่หมายถึงกิจวัตรพื้นฐานอย่างอาบน้ำหรือแต่งตัว การที่ผู้สูงอายุยังวางแผนเมนู ซื้อของ และลงมือทำอาหารได้เองสะท้อนว่าความคิด ความจำ และการทำงานร่วมกันของร่างกายยังอยู่ในระดับดี การเลิกทำอาหารกะทันหันโดยไม่มีเหตุผลทางสุขภาพจึงอาจทำให้ความมั่นใจในตัวเองลดลงเร็วกว่าที่ครอบครัวคาดคิด

นักกิจกรรมบำบัดมักมองการทำอาหารเป็นกิจกรรมที่ฝึกหลายทักษะพร้อมกันในครั้งเดียว ทั้งการวางแผนลำดับขั้นตอน การจับเวลา การใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กตอนหั่นหรือคน และการทรงตัวขณะยืนนาน การให้ผู้สูงอายุยังได้ทำกิจกรรมเหล่านี้ต่อไปในรูปแบบที่ปรับให้ปลอดภัยจึงมีประโยชน์ต่อทั้งร่างกายและจิตใจไปพร้อมกัน

เมื่ออายุมากขึ้น มวลกล้ามเนื้อมักลดลงตามธรรมชาติ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยหรือ sarcopenia ทำให้ยืนนานแล้วเมื่อยล้าเร็วขึ้น ยกหม้อหรือกระทะหนักได้น้อยลง และทรงตัวไม่มั่นคงเท่าเดิมเวลาต้องเอื้อมหยิบของบนที่สูง การลุกยืนเร็วเกินไปหลังนั่งพักยังอาจทำให้เกิดความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า หรือ orthostatic hypotension ซึ่งทำให้หน้ามืดวูบขณะยืนอยู่หน้าเตาได้

สายตายาวตามวัยหรือ presbyopia ทำให้มองตัวเลขบนปุ่มเตาแก๊สหรือขีดวัดอุณหภูมิได้ไม่ชัดเจนเท่าเดิม โดยเฉพาะในที่แสงน้อย ส่วนผู้ที่ใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันหรือมีภาวะ polypharmacy บางกลุ่มยาอาจทำให้ง่วงซึมหรือมือสั่นเล็กน้อย ซึ่งกระทบการหั่นของหรือถือของร้อนโดยตรง ครอบครัวจึงควรมองภาพรวมของยาที่กินอยู่ ไม่ใช่มองแค่เรื่องทักษะทำครัวอย่างเดียว

สัญญาณที่ควรสังเกตคือลืมปิดเตาหลังทำเสร็จ ลืมว่าทำอะไรไปแล้วบ้างระหว่างขั้นตอน หรือเผลอทิ้งของไว้บนเตาจนไหม้บ่อยขึ้นกว่าเดิม สิ่งเหล่านี้ต่างจากความหลงลืมทั่วไปตรงที่เกิดซ้ำในรูปแบบเดิมและถี่ขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งควรได้รับการประเมินความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันจากผู้เชี่ยวชาญ

ในทางกลับกัน หากผู้สูงอายุแค่ทำช้าลงกว่าก่อนแต่ยังจำขั้นตอนได้ครบและปิดเตาทุกครั้ง นั่นคือสัญญาณปกติของวัยที่ต้องการเพียงการปรับสภาพแวดล้อมให้เอื้อมากขึ้น ไม่ใช่การเข้ามาแทนที่การทำอาหารทั้งหมด การแยกสองสถานการณ์นี้ออกจากกันช่วยให้ครอบครัวช่วยเหลือได้ตรงจุดโดยไม่ทำร้ายความมั่นใจของท่านโดยไม่ตั้งใจ