หลายครอบครัวรู้ว่าควรคุยเรื่องความต้องการในอนาคตของพ่อแม่ แต่มักผัดผ่อนเพราะรู้สึกอึดอัดหรือกลัวว่าจะทำให้บรรยากาศหนักใจ ผลคือเมื่อถึงวันที่ต้องตัดสินใจจริง เช่น ตอนที่ผู้สูงอายุป่วยหนักและสื่อสารเองไม่ได้ ลูกหลานมักไม่แน่ใจว่าท่านต้องการอะไรจริง ๆ และอาจเกิดความขัดแย้งในครอบครัวเรื่องการตัดสินใจแทน ยิ่งหากผู้สูงอายุเริ่มมีสัญญาณของภาวะเปราะบางหรือความจำถดถอย การชวนคุยเรื่องนี้แต่เนิ่น ๆ ยิ่งสำคัญ เพราะหากวันหนึ่งเกิดภาวะสับสนเฉียบพลัน (delirium) ระหว่างเจ็บป่วยหนัก ท่านอาจสื่อสารความต้องการของตัวเองไม่ได้ชัดเจนอีกต่อไป

การพูดคุยล่วงหน้าตอนที่ทุกคนยังมีสติสัมปชัญญะดีและไม่ได้อยู่ในภาวะวิกฤต ช่วยให้ทั้งผู้สูงอายุและครอบครัวได้ไตร่ตรองอย่างรอบคอบ ไม่ใช่การตัดสินใจเร่งด่วนภายใต้ความเครียด

จังหวะที่เหมาะสมมักเป็นช่วงเวลาปกติที่ไม่มีใครกำลังป่วยหรือเครียด เช่น หลังทานอาหารด้วยกันในวันหยุด หรือระหว่างคุยเรื่องข่าวที่เกี่ยวกับคนรู้จักที่ป่วยหนัก ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นตามธรรมชาติที่ไม่ต้องเปิดประเด็นตรง ๆ ทันที เช่น การถามว่าเคยคิดเรื่องนี้ไว้บ้างหรือยัง แทนการถามตรง ๆ ว่าอยากให้ทำอย่างไรหากใกล้เสียชีวิต

การเริ่มจากคำถามเปิดที่ให้ผู้สูงอายุเป็นฝ่ายเล่า เช่น ถามว่ามีเรื่องอะไรที่อยากให้ลูกหลานรู้ไว้บ้าง มักได้ผลดีกว่าการตั้งคำถามปิดที่ต้องตอบใช่หรือไม่ใช่ เพราะเปิดโอกาสให้ท่านพูดในสิ่งที่สำคัญกับตัวเองจริง ๆ

ผู้สูงอายุบางคนอาจรู้สึกว่าลูกหลานกำลังแช่งหรืออยากให้ตัวเองตายเร็วเมื่อถูกชวนคุยเรื่องนี้ ซึ่งเป็นปฏิกิริยาที่เข้าใจได้ในวัฒนธรรมไทยที่มักหลีกเลี่ยงพูดถึงความตายตรง ๆ การอธิบายเจตนาที่แท้จริงอย่างตรงไปตรงมา เช่น บอกว่าอยากรู้ความต้องการของท่านเพื่อจะได้ทำตามใจท่านให้ถูกต้องหากวันหนึ่งต้องตัดสินใจแทน มักช่วยคลายความกังวลนี้ได้

หากผู้สูงอายุยังรู้สึกไม่สบายใจแม้อธิบายเจตนาแล้ว ควรให้เวลาและลองใหม่ในโอกาสอื่น ไม่ควรเร่งรัดหรือพูดซ้ำจนกลายเป็นความกดดัน เพราะความไว้ใจที่ค่อย ๆ สร้างมักทำให้บทสนทนาเปิดได้เองในที่สุด

หลังจากได้คุยกันแล้ว ควรจดสิ่งที่ผู้สูงอายุบอกไว้อย่างชัดเจน เช่น ความต้องการเรื่องสถานที่ดูแล คนที่อยากให้อยู่ด้วย หรือเรื่องที่อยากจัดการให้เรียบร้อย และแบ่งปันข้อมูลนี้กับพี่น้องคนอื่นที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ทุกคนในครอบครัวเข้าใจตรงกันและลดความขัดแย้งหากต้องตัดสินใจร่วมกันในอนาคต

สำหรับเรื่องที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย เช่น พินัยกรรมหรือหนังสือแสดงเจตนา ควรแนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง บทสนทนาในครอบครัวเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี แต่ไม่ใช่การจัดทำเอกสารทางกฎหมายที่มีผลบังคับใช้