ความเหงาในผู้สูงอายุมักไม่ได้เกิดจากการอยู่คนเดียวอย่างเดียว แต่เกิดจากการสูญเสียบทบาททางสังคมพร้อมกันหลายด้าน เช่น เกษียณจากงาน ลูกหลานแยกบ้าน เพื่อนรุ่นเดียวกันเสียชีวิตหรือย้ายที่อยู่ ร่างกายเริ่มเดินทางลำบากจนออกไปพบปะคนน้อยลง

งานวิจัยด้านสุขภาพจิตผู้สูงอายุขององค์การอนามัยโลกชี้ว่า ความเหงาเรื้อรังสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะซึมเศร้า ความจำถดถอย และแม้แต่ปัญหาหัวใจและหลอดเลือด จึงไม่ใช่เรื่องที่ควร 'ปล่อยให้ชิน'

สิ่งที่ต่างจากคนวัยอื่นคือ ผู้สูงอายุมักไม่บอกตรง ๆ ว่าเหงา แต่แสดงออกผ่านการบ่นเรื่องร่างกาย การนอนไม่หลับ หรือการโทรศัพท์หาลูกหลานถี่ขึ้นผิดปกติ

1) เพิ่มการเชื่อมต่อในครอบครัว — วิดีโอคอลตามเวลาที่แน่นอน ไม่ใช่แค่โทรตอนมีธุระ ช่วยให้ผู้สูงอายุรู้สึกว่ามีคนรอฟังเรื่องของตัวเองจริง ๆ

2) กิจกรรมชุมชน/ชมรมผู้สูงอายุ — หลายพื้นที่มีชมรมผู้สูงอายุผ่านโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) หรือเทศบาล ค่าใช้จ่ายต่ำหรือฟรี เหมาะกับคนที่ยังเดินทางได้เอง

3) สายด่วนสุขภาพจิต 1323 — ให้บริการฟรีตลอด 24 ชั่วโมง เหมาะกับช่วงที่รู้สึกจมดิ่งกะทันหันแต่ยังไม่ถึงขั้นฉุกเฉิน หรือครอบครัวอยากปรึกษาว่าควรทำอย่างไรต่อ

4) นักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์ — เหมาะเมื่อความเหงาเริ่มมีอาการซึมเศร้าร่วมด้วย เช่น เบื่ออาหาร นอนไม่หลับติดต่อกันหลายสัปดาห์ หรือไม่สนใจสิ่งที่เคยชอบเลย สามารถใช้สิทธิบัตรทองผ่าน สปสช. ได้ในหลายโรงพยาบาล

5) บริการดูแลที่บ้านแบบมีเพื่อนคุย (companion care) — เหมาะกับบ้านที่มีงบประมาณและต้องการคนมาอยู่เป็นเพื่อนสม่ำเสมอ แต่ต้องเลือกผู้ให้บริการที่มีการตรวจสอบประวัติชัดเจน

ความเหงาเรื้อรังมักลามไปกระทบกิจวัตรประจำวัน (ADL) และกิจกรรมเชิงเครื่องมือ (IADL) เช่น เริ่มไม่อยากทำอาหารเอง ไม่อยากอาบน้ำตามเวลา หรือลืมกินยาเพราะไม่มีใครเตือน

ถ้าครอบครัวสังเกตว่าความเหงาเริ่มลามไปถึงการดูแลตัวเองขั้นพื้นฐาน ควรขยับจากทางเลือกที่ 'เสริมสังคม' ไปสู่ทางเลือกที่ 'มีคนติดตามใกล้ชิดกว่า' ทันที ไม่ต้องรอให้แย่ลงก่อน

ในบางกรณีความเหงาที่ปล่อยไว้นานยังเชื่อมโยงกับภาวะเปราะบาง (frailty) เพราะเมื่อไม่ค่อยได้พบปะพูดคุยหรือออกไปไหน ร่างกายก็เคลื่อนไหวน้อยลงตามไปด้วย ทำให้มวลกล้ามเนื้อลดลงเร็วกว่าที่ควร