ปลายประสาทที่เสียหายจากเบาหวานมักเริ่มจากเท้าและขาท่อนล่าง ความรู้สึกร้อน เย็น และเจ็บที่ลดลงทำให้ผู้ป่วยยืนเท้าใต้น้ำที่ร้อนจนผิวไหม้ได้โดยไม่รู้สึกเจ็บ ผู้ที่หลอดเลือดสมองอุดตันหรือแตกอาจเสียความรู้สึกที่แขนขาข้างหนึ่ง ถ้าเอามือข้างที่อ่อนแรงไปลองน้ำจะได้คำตอบที่ผิด

ผิวหนังของผู้สูงอายุบางลงและฟื้นตัวช้า แผลไหม้ที่ดูเล็กจึงลึกกว่าที่เห็น และคนเบาหวานที่เลือดไปเลี้ยงเท้าไม่ดีอาจหายช้า ติดเชื้อง่าย บางรายต้องรักษานานหลายเดือน ผู้ที่ภาวะสมองเสื่อมหรือสับสนอาจไม่รู้จะบอกว่าร้อนด้วยซ้ำ และคนที่ช่วยตัวเองในกิจวัตรประจำวัน (ADL) ได้ลดลงก็มักรับมือกับน้ำร้อนเกินได้ช้ากว่าเดิม การป้องกันจึงต้องอยู่ที่ผู้ดูแล ไม่ใช่ขึ้นกับคำตอบของผู้อาบ

เครื่องทำน้ำอุ่นแบบอุ่นทันทีที่ติดมากับฝักบัวทำให้น้ำร้อนตามความแรงของน้ำที่ไหลผ่าน น้ำไหลอ่อนลงเมื่อมีคนเปิดก๊อกอีกจุดหรือกดชักโครกในบ้าน ปั๊มน้ำบางบ้านเริ่มทำงานช้า น้ำที่ไหลน้อยลงจะถูกให้ความร้อนนานขึ้นและร้อนกว่าเดิมทันที ในทางกลับกัน เมื่อน้ำแรงขึ้นอาจเย็นลงจนผู้ป่วยตกใจ

ดังนั้นการลองน้ำ ‘ครั้งเดียวตอนเปิด’ ไม่พอ ให้ลองอีกครั้งระหว่างอาบ โดยเฉพาะเมื่อมีใครใช้น้ำในบ้านพร้อมกัน ถ้าเป็นไปได้ให้ชวนสมาชิกในบ้านงดใช้น้ำในช่วงที่ผู้สูงอายุอาบ และพิจารณาให้ช่างไฟตรวจเครื่องทำน้ำอุ่น สายดิน และเครื่องตัดไฟรั่วของห้องน้ำควบคู่ เพราะความร้อนของน้ำและความปลอดภัยทางไฟฟ้าต้องดูพร้อมกัน

ให้ผู้ดูแลเปิดน้ำแล้วหันฝักบัวออกจากตัวผู้ป่วยก่อน รอให้น้ำนิ่งสักครู่ จากนั้นรองน้ำด้วยท้องแขนด้านใน หรือมือที่ไม่เพิ่งล้างน้ำร้อนมา เพราะมือที่เพิ่งสัมผัสน้ำร้อนจะชินจนประเมินพลาด สายน้ำที่ปลอดภัยควรรู้สึกอุ่นสบาย ไม่ร้อนจนอยากชักมือหนี ถ้าลังเลให้ปรับให้เย็นลงอีกหนึ่งระดับ

ฝักบัวสายอ่อนมีข้อดีสำหรับกรณีนี้ เพราะผู้ดูแลถือฝักบัวไว้ในมือเดียวกับที่ลองน้ำได้ตลอดการอาบ และกดหยุดน้ำได้หากมีปุ่ม ถ้าเป็นฝักบัวติดผนัง ให้ใช้ถังหรืออ่างผสมน้ำก่อน ตักน้ำเย็นลงไปก่อนแล้วจึงเติมน้ำร้อน คนให้ทั่ว วิธีนี้ช้ากว่าแต่ควบคุมอุณหภูมิได้ดีกว่าเมื่อเป็นบ้านที่น้ำอุ่นจากเครื่องไม่นิ่ง

ราดจากไหล่หรือแขนลงมาก่อน ซึ่งรับรู้ได้ดีกว่า ตามด้วยลำตัว และปล่อยให้ขาและเท้าเป็นส่วนสุดท้าย อย่าให้น้ำขังรอบเท้าในกะละมังแช่เท้าด้วยน้ำอุ่น เพราะคนเท้าชาแช่เท้าร้อนจนผิวพองมาแล้วโดยไม่รู้สึก หลังอาบให้ซับเท้าให้แห้งโดยเฉพาะซอกนิ้ว แล้วมองดูผิวด้านล่างและด้านข้างของเท้าว่ามีรอยแดง รอยพอง หรือแผลใหม่หรือไม่ ผู้ที่มีเบาหวานควรตรวจแบบนี้ทุกวันอยู่แล้ว