ปลายประสาทที่เสื่อมจากน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานานทำให้ผู้สูงอายุบางคนสูญเสียความรู้สึกป้องกันตัวเองที่เท้า คนทั่วไปที่ใส่ถุงเท้ารัดจะรู้สึกอึดอัดแล้วถอดออกภายในไม่กี่ชั่วโมง แต่เท้าที่ชาจะไม่ส่งสัญญาณนั้น ถุงเท้าอาจรัดแน่นทั้งวันโดยไม่มีใครรู้จนถอดออกตอนเย็นแล้วเห็นรอยบุ๋มเป็นร่อง

อีกด้านหนึ่ง หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงเท้าอาจตีบลงตามวัยและตามโรค เมื่อมีแรงรัดจากขอบถุงเท้ามาเพิ่ม เลือดไหลกลับไม่สะดวก ผิวบริเวณนั้นสมานแผลได้ช้ากว่าปกติ เพราะเหตุนี้ผู้ดูแลที่ชินกับการซื้อถุงเท้าตามความสวยหรือความหนา จึงต้องเปลี่ยนมาถามก่อนว่าถุงเท้าคู่นี้ทิ้งรอยอะไรไว้บนเท้าหลังใส่ทั้งวัน

ในภาษาของหมอ ความชาที่เท้าแบบนี้เรียกว่าการสูญเสียความรู้สึกป้องกัน (loss of protective sensation) เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้แผลเบาหวานที่เท้าเกิดบ่อยกว่าที่คนในบ้านคาดไว้ ครอบครัวไม่ต้องวินิจฉัยเอง แค่รู้ว่าถ้าพ่อแม่บอกว่าเท้าชา เหมือนเดินบนพรม หรือแยกร้อนเย็นที่เท้าไม่ได้ ควรเลือกของใช้กับเท้าด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ และควรถามแพทย์ที่ดูแลเบาหวานว่าต้องตรวจเท้าเมื่อไร

ถุงเท้ากันลื่นหลายแบบมีขอบยางยืดแน่นเพื่อไม่ให้ถุงเท้าเลื่อนหลุด ซึ่งขัดกับสิ่งที่เท้าเบาหวานต้องการ วิธีทดสอบที่บ้านทำได้เอง ให้ลองสอดนิ้วชี้หนึ่งนิ้วไปใต้ขอบถุงเท้าตรงเหนือข้อเท้า ถ้าสอดไม่เข้าหรือต้องแทรกอย่างฝืด แปลว่าแน่นเกินไปสำหรับใส่ทั้งวัน

การทดสอบที่แม่นกว่าคือดูหลังใส่จริง ให้ถอดถุงเท้าตอนเย็นแล้วมองที่ผิวหนังเหนือข้อเท้าและที่น่อง ถ้ามีร่องลึกสีแดงหรือรอยบุ๋มที่ยังอยู่นานหลายนาทีหลังถอด นั่นคือสัญญาณว่าขอบรัดมากเกิน ให้เปลี่ยนคู่หรือเปลี่ยนแบบ ไม่ใช่ใส่ต่อแล้วหวังว่าจะหลวมขึ้นเอง เพราะยางยืดที่เคยแน่นมักคลายช้ากว่าที่คิด

ถุงเท้าบางแบบทำขอบกว้างและนิ่ม เรียกกันว่าขอบไม่รัด ซึ่งตรงกับความต้องการของเท้าเบาหวานมากกว่า แต่ข้อเสียคือถุงเท้าอาจไหลลงมากองที่ส้นเท้า ผู้ดูแลต้องยอมรับว่าการแลกครั้งนี้ไม่มีคู่ไหนสมบูรณ์ ถุงเท้าที่หลวมขึ้นเล็กน้อยแต่ไม่ทิ้งรอยบนขา มักปลอดภัยกว่าถุงเท้าที่แน่นพอดีแต่ทิ้งร่องไว้ทุกเย็น

ถ้าน่องบวมเป็นช่วง ๆ ตามวัน เช่น เช้าเรียบ เย็นตึง ต้องวัดผลตอนเย็นเป็นหลัก เพราะเป็นเวลาที่ขอบถุงเท้ากดแรงที่สุด และควรแจ้งแพทย์เรื่องขาบวมซ้ำ ๆ ด้วย ขาบวมไม่ใช่เรื่องของถุงเท้าอย่างเดียว

ตะเข็บที่นูนข้ามนิ้วเท้าเป็นจุดที่เสียดสีกับผิวเมื่อเดินซ้ำ ๆ เท้าเบาหวานที่ไม่รู้สึกเจ็บอาจเกิดตุ่มน้ำใสใต้ตะเข็บโดยไม่มีใครรู้ ก่อนซื้อให้พลิกถุงเท้าด้านในออกมาแล้วใช้ปลายนิ้วลูบตรงปลายนิ้วเท้า ถ้ารู้สึกสะดุดหรือเป็นสันนูน แสดงว่าผิวที่ไม่มีความรู้สึกจะถูกเสียดสีมากกว่าที่นิ้วเราสัมผัส

ถุงเท้าที่ออกแบบให้ตะเข็บเรียบหรือไม่มีตะเข็บตรงปลายนิ้วช่วยลดปัญหานี้ได้ แต่ราคาและคุณภาพต่างกันมาก ผู้ดูแลควรดูที่ตัวสินค้าจริงหรือรูปพลิกด้านในมากกว่าอ่านแค่คำโฆษณา ส่วนถุงเท้าที่ใส่ไปนานแล้วเนื้อผ้าบางลงตรงส้นหรือตรงนิ้วโป้ง รูเล็ก ๆ ที่เริ่มเกิดจะทำให้ตะเข็บเดิมขยับมาตำผิว ควรเลิกใช้ก่อนจะขาดจริง

อีกเรื่องที่ถูกมองข้ามคือเส้นด้ายหลุดหรือเส้นด้ายที่พันนิ้วเท้า ถุงเท้าใหม่บางคู่มีเศษด้ายตกค้างในปลายถุง ให้ควักดูก่อนใส่ทุกครั้งที่หยิบคู่ใหม่ออกมาจากถุง และซักก่อนใช้ครั้งแรกเพื่อให้เนื้อผ้านิ่มลงด้วย

เท้าที่อับชื้นผิวจะเปื่อยง่าย ซอกนิ้วขาวและลอกเป็นแผ่น เชื้อราเข้าได้ง่าย และรอยแตกเล็ก ๆ ตรงซอกนิ้วเป็นทางให้เชื้อโรคเข้า สำหรับคนเป็นเบาหวานที่ภูมิต้านทานการติดเชื้อที่ผิวอาจด้อยกว่าคนทั่วไป เรื่องนี้ร้ายแรงกว่าความรู้สึกอึดอัดธรรมดา

ผ้าฝ้ายผสมใยสังเคราะห์ที่ระบายความชื้นได้ดีมักใช้งานง่ายสำหรับอากาศร้อนชื้นแบบบ้านเรา ส่วนถุงเท้าผ้าหนาแน่นมากหรือแบบที่มีแถบซิลิโคนทั้งพื้นอาจเก็บความร้อนที่ฝ่าเท้า ควรเลือกให้สมดุลระหว่างความกันลื่นกับความระบาย จุดซิลิโคนหรือพีวีซีที่เป็นเม็ดกระจายห่าง ๆ มักระบายอากาศได้ดีกว่าแผ่นเคลือบทั้งแผ่น

สีของถุงเท้ามีผลมากกว่าที่คิด สีอ่อนทำให้เห็นคราบเลือดหรือคราบเหลืองจากแผลที่ซึมทีละน้อยในตอนที่ถอดออกตอนเย็น ถุงเท้าสีเข้มจะบังสัญญาณเตือนนั้น ถ้าผู้สูงอายุมองไม่ชัดและให้ลูกหลานช่วยถอด สีอ่อนจะช่วยลูกหลานดูได้ง่ายขึ้นมาก

จุดกันลื่นที่พื้นถุงเท้าช่วยลดการไถลบนกระเบื้องมันหรือพื้นไม้ แต่ความเสี่ยงหกล้มของผู้สูงอายุมีหลายตัวร่วมกัน เช่น กล้ามเนื้อขาที่อ่อนแรง ภาวะความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า (orthostatic hypotension) การมองเห็น และพื้นเปียก องค์การอนามัยโลกชี้ว่าการหกล้มเป็นปัญหาใหญ่ในผู้สูงอายุ และการป้องกันต้องมองหลายปัจจัยพร้อมกัน ถุงเท้าเพียงคู่เดียวจึงไม่พอ

ถุงเท้ากันลื่นยังมีข้อเสียที่คนไม่ค่อยพูด คือเม็ดยางอาจเกาะพรมหรือเสื่อมากเกินไปจนปลายเท้าสะดุด ผู้สูงอายุที่ก้าวเท้าสั้นหรือลากเท้าอยู่แล้วอาจติดพรมขนสั้นได้ง่ายกว่าเดิม ต้องลองเดินบนพรมที่มีในบ้านจริงก่อนตัดสินใจ

ไม่ควรใช้ถุงเท้ากันลื่นแทนรองเท้าในที่ที่พื้นเปียกหรือมีเศษ เช่น ห้องน้ำที่ยังไม่แห้ง ระเบียง หรือลานหน้าบ้าน และไม่ควรใส่เดินนอกบ้านเด็ดขาด เพราะเศษหินเศษแก้วทะลุผ่านผ้าได้ง่ายและเท้าที่ชาจะไม่รู้ตัว ถ้าต้องเดินออกนอกห้อง ให้ใส่รองเท้าแตะส้นรัดหรือรองเท้าผ้าใบที่เหมาะกับเท้าตัวเองแทน

การตรวจเท้าใช้เวลาไม่ถึงห้านาที แต่เป็นสิ่งที่ผู้ดูแลเบาหวานทำแล้วได้ผลที่สุด เพราะจับแผลได้ตั้งแต่ยังเล็ก ผู้สูงอายุหลายคนก้มดูเท้าตัวเองไม่ได้ เพราะหลังแข็ง สายตาไม่ดี หรือพุงกางทำให้เห็นไม่ถึง ลูกหลานจึงควรเข้ามาช่วยตอนเปลี่ยนถุงเท้า โดยไม่ต้องทำเป็นเรื่องใหญ่ ทำให้เป็นกิจวัตรประจำวันเหมือนอาบน้ำเสร็จแล้วเช็ดเท้า

ดูให้ครบสี่จุด คือฝ่าเท้า ซอกนิ้ว ส้นเท้า และขอบเล็บ หาตุ่มน้ำ รอยแดง รอยถลอก เล็บขบ ผิวแตกตรงส้น และผิวที่เปลี่ยนสี ถ้าก้มไม่ถึงให้ใช้กระจกบานเล็กวางที่พื้นหรือใช้กล้องมือถือถ่ายฝ่าเท้าแล้วขยายดู คืนที่แสงน้อยให้เปิดไฟหรือใช้ไฟฉายส่อง

ใช้หลังมือสัมผัสผิวเท้าสองข้างเทียบกัน ถ้าข้างหนึ่งร้อนกว่าหรือบวมกว่าอีกข้างอย่างชัดเจน ให้จดไว้และแจ้งหมอ ตรงนี้เป็นสัญญาณที่คนในบ้านดูเองได้ แต่ห้ามตีความเองว่าเป็นโรคอะไร ให้บอกตามที่เห็นและที่คลำได้เท่านั้น