การกินยาซ้ำมักเกิดจากหลายจุดพร้อมกัน ไม่ใช่ความผิดของใครคนเดียว ผู้สูงอายุที่จัดยาเองอาจจำไม่ได้ว่ากินไปแล้วหรือยังเพราะซองยาหลายชนิดหน้าตาคล้ายกัน ผู้ดูแลสองคนอาจผลัดกันป้อนยาโดยไม่ได้บอกกันว่าใครให้ไปแล้ว หรือเพิ่งเปลี่ยนยาใหม่หลังออกจากโรงพยาบาลจนมียาเก่ายาใหม่ปนกันในบ้าน

สถานการณ์ที่พบได้บ่อยอีกแบบคือผู้สูงอายุลืมว่ากินยามื้อนี้ไปหรือยัง แล้วตัดสินใจกินซ้ำเองเพราะกลัวว่าจะลืมมากกว่ากลัวกินซ้ำ ทั้งที่ความเสี่ยงจากการกินซ้ำอาจมากกว่าการลืมหนึ่งมื้อในยาบางชนิด

ร่างกายผู้สูงอายุมักขับยาออกช้าลงกว่าคนอายุน้อย เนื่องจากการทำงานของไตและตับที่ลดลงตามวัย ทำให้ยาที่กินซ้ำสะสมอยู่ในร่างกายนานขึ้นและมีโอกาสเกิดผลข้างเคียงชัดเจนกว่า ยากลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษเมื่อกินซ้ำ ได้แก่ ยาควบคุมเบาหวาน ยาลดความดัน ยากลุ่มละลายลิ่มเลือดหรือต้านการแข็งตัวของเลือด และยานอนหลับหรือยาคลายกังวล เพราะออกฤทธิ์ต่อระบบสำคัญของร่างกายโดยตรง

ยาบางชนิด เช่น วิตามินหรือแร่ธาตุเสริมทั่วไป มักมีช่วงความปลอดภัยกว้างกว่า แต่ก็ไม่ได้แปลว่ากินซ้ำได้โดยไม่ต้องสนใจเลย ควรสอบถามเภสัชกรเพื่อยืนยันความเสี่ยงเฉพาะของยาตัวนั้นเสมอ เพราะครอบครัวเองไม่สามารถประเมินความเสี่ยงเฉพาะยาแต่ละตัวได้แม่นยำเท่าผู้เชี่ยวชาญ

ยากลุ่มเบาหวานที่กินซ้ำอาจทำให้เหงื่อออกมาก ตัวสั่น ใจสั่น หรือสับสน ซึ่งเป็นสัญญาณของน้ำตาลในเลือดต่ำ ยากลุ่มลดความดันที่กินซ้ำอาจทำให้หน้ามืดหรือวิงเวียนเมื่อลุกยืน ซึ่งสัมพันธ์กับภาวะความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า หรือ orthostatic hypotension ที่พบบ่อยในผู้สูงอายุอยู่แล้วและยิ่งเสี่ยงมากขึ้นเมื่อกินยาซ้ำ ยานอนหลับที่กินซ้ำอาจทำให้ง่วงมากผิดปกติและเดินเซจนเสี่ยงหกล้ม ส่วนยาละลายลิ่มเลือดที่กินซ้ำอาจทำให้เกิดรอยฟกช้ำง่าย เลือดกำเดาไหล หรือเลือดออกตามไรฟัน

ครอบครัวไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยเองว่าอาการที่เห็นเกิดจากยาแน่นอนหรือไม่ หน้าที่หลักคือสังเกตและรายงานอาการให้ครบถ้วนตามเวลาจริงให้เภสัชกรหรือแพทย์เป็นผู้ประเมิน

ครอบครัวจำนวนไม่น้อยเข้าใจผิดว่าถ้าลืมกินยามื้อก่อนหน้า ควรกินสองเม็ดในมื้อถัดไปเพื่อชดเชย ซึ่งเป็นการกินยาซ้ำอีกรูปแบบหนึ่งที่มีความเสี่ยงไม่ต่างจากการกินซ้ำโดยไม่ตั้งใจ ยาบางชนิดกินชดเชยได้ถ้าใกล้เวลาเดิม แต่บางชนิดต้องข้ามมื้อที่ลืมไปเลยและกลับไปกินตามตารางปกติในมื้อถัดไป

การตัดสินใจกินชดเชยเองโดยไม่ถามเภสัชกรหรือแพทย์ก่อน จึงถือเป็นความเสี่ยงเดียวกับการกินยาซ้ำโดยไม่ตั้งใจ และควรได้รับคำแนะนำเฉพาะยาก่อนทำทุกครั้ง