เหงือกอักเสบระยะเริ่มต้นมีลักษณะคือเหงือกแดงกว่าปกติ บวมเล็กน้อย และมีเลือดออกเวลาแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟัน แต่ยังไม่มีอาการปวดชัดเจน ระยะนี้ยังไม่มีการทำลายกระดูกรองรับฟันและสามารถกลับมาเป็นปกติได้เต็มที่หากดูแลความสะอาดอย่างถูกวิธี

หากปล่อยไว้นานโดยไม่ดูแล อาการอาจลุกลามเป็นเหงือกอักเสบระยะที่มีการทำลายอวัยวะรองรับฟัน ซึ่งเหงือกจะร่นลง ฟันเริ่มโยก และอาจมีกลิ่นปากรุนแรงร่วมด้วย ระยะนี้ทันตแพทย์ต้องเป็นผู้ประเมินและรักษา ไม่สามารถแก้ด้วยการแปรงฟันให้สะอาดขึ้นเพียงอย่างเดียวแล้ว

ความสัมพันธ์ระหว่างเบาหวานกับเหงือกอักเสบเป็นแบบสองทาง น้ำตาลในเลือดที่สูงทำให้ร่างกายต่อสู้กับเชื้อในช่องปากได้แย่ลงและแผลหายช้ากว่าปกติ ขณะเดียวกันการอักเสบเรื้อรังในเหงือกก็อาจทำให้ควบคุมระดับน้ำตาลยากขึ้นเช่นกัน ผู้สูงอายุที่มีเบาหวานจึงควรตรวจสุขภาพช่องปากถี่กว่าคนทั่วไปและแจ้งทันตแพทย์ถึงระดับการควบคุมน้ำตาลของตนเองทุกครั้ง

ยาบางกลุ่มที่ผู้สูงอายุใช้ในภาวะที่เรียกว่าใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน เช่น ยาบางตัวในกลุ่มควบคุมความดันหรือยากันชัก อาจมีผลข้างเคียงทำให้เหงือกบวมหนาผิดปกติ หากสังเกตว่าเหงือกเริ่มบวมหลังเริ่มยาตัวใหม่ ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรพร้อมรายการยาทั้งหมด

หลายคนเข้าใจว่าเหงือกมีเลือดออกเวลาแปรงฟันแปลว่าแปรงแรงเกินไปจึงควรแปรงเบาลงหรือแปรงน้อยลง ความจริงคือเลือดออกมักเป็นสัญญาณว่าเหงือกกำลังอักเสบจากคราบแบคทีเรียสะสม การแปรงฟันเบาลงหรือน้อยลงกลับทำให้คราบสะสมมากขึ้นและอาการแย่ลง ทางที่ถูกต้องคือแปรงให้สะอาดทั่วถึงด้วยแปรงขนนุ่มและเทคนิคที่ถูกวิธี ไม่ใช่แปรงน้อยลง

อีกความเข้าใจผิดคือคิดว่าเหงือกอักเสบเป็นเรื่องปกติเมื่ออายุมากขึ้นจึงปล่อยผ่าน ทั้งที่ความจริงเหงือกที่แข็งแรงไม่จำเป็นต้องมีเลือดออกเมื่อแปรงฟันถูกวิธี การมีเลือดออกซ้ำ ๆ จึงควรถูกมองเป็นสัญญาณที่ต้องดูแล ไม่ใช่เรื่องปกติของวัยที่ต้องทน