การแปรงฟันจัดอยู่ในกลุ่ม ADL หรือกิจวัตรประจำวันพื้นฐาน (activities of daily living) เช่นเดียวกับการอาบน้ำและแต่งตัว เพราะเป็นเรื่องของการดูแลตนเองที่ทำซ้ำทุกวัน เมื่อความสามารถด้านนี้เริ่มลดลง ครอบครัวมักสังเกตช้ากว่าปัญหาการเดินหรือการกินอาหาร เพราะเกิดขึ้นในห้องน้ำตามลำพังและไม่มีใครเห็นโดยตรง

ในผู้สูงอายุที่เปราะบางหรือมีโรคเรื้อรังหลายอย่าง ช่องปากที่ไม่สะอาดไม่ใช่แค่เรื่องกลิ่นปากหรือฟันผุ แต่เชื้อโรคที่สะสมในคราบพลัคสามารถถูกสำลักลงหลอดลมขณะนอนหลับและทำให้เกิดปอดอักเสบจากการสำลักได้ โดยเฉพาะในผู้ที่กลืนลำบากหรือช่วยเหลือตัวเองไม่ได้เต็มที่ ครอบครัวส่วนใหญ่มักเข้าใจผิดว่าเรื่องนี้เป็นเพียงความสะอาดผิวเผิน ทั้งที่จริงเชื่อมโยงกับความเสี่ยงติดเชื้อทางเดินหายใจโดยตรง

หลายปัจจัยเกิดขึ้นพร้อมกันได้ ทั้งกำลังมือและนิ้วที่อ่อนแรงลงจากภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยตามวัย (sarcopenia) ทำให้กำแปรงด้ามเล็กได้ไม่มั่นคง สายตายาวตามวัย (presbyopia) ที่ทำให้มองกระจกหรือเห็นคราบพลัคบนฟันไม่ชัด และความจำที่เริ่มถดถอยจนลืมว่าแปรงฟันไปแล้วหรือยัง

อีกปัจจัยที่มักถูกมองข้ามคือปากแห้งจากการใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน (polypharmacy) ยาหลายกลุ่มที่ผู้สูงอายุกินเป็นประจำ เช่น ยาลดความดันบางชนิดหรือยาแก้แพ้ มีผลข้างเคียงทำให้น้ำลายน้อยลง เมื่อน้ำลายซึ่งช่วยล้างเศษอาหารและปรับสภาพกรดในปากลดลง ฟันจะผุง่ายขึ้นแม้แปรงฟันสม่ำเสมอ สิ่งที่ควรจดไว้คุยกับทันตแพทย์หรือแพทย์คือช่วงเวลาที่เริ่มรู้สึกปากแห้งเทียบกับตอนเริ่มกินยาใหม่

แปรงขนนุ่มหัวเล็กยังเป็นตัวเลือกหลัก เพราะทำความสะอาดได้ทั่วถึงโดยไม่ทำร้ายเหงือกที่บางลงตามวัย ส่วนด้ามจับควรปรับตามแรงมือจริง ถ้ากำด้ามเดิมไม่มั่นคงให้ลองด้ามใหญ่ขึ้นหรือพันผ้าหนา ๆ เพิ่มเส้นผ่านศูนย์กลาง แปรงสีฟันไฟฟ้าเป็นทางเลือกที่ช่วยได้มากเมื่อมือสั่นหรืออ่อนแรง เพราะผู้ใช้เพียงประคองแปรงไว้กับฟันโดยไม่ต้องขยับข้อมือมาก

ยาสีฟันควรมีฟลูออไรด์เสมอ เพราะเมื่ออายุมากขึ้นเหงือกมักร่นจนเห็นโคนฟันสีเหลืองอ่อน จุดนั้นผุง่ายกว่าตัวฟันส่วนบนมาก ฟลูออไรด์ช่วยเสริมความแข็งแรงของผิวฟันบริเวณนี้โดยตรง ไม่ควรเลี่ยงฟลูออไรด์เพราะความเข้าใจผิดว่าเป็นสารอันตราย ควรปรึกษาทันตแพทย์หากมีข้อสงสัยเฉพาะบุคคล

การแปรงฟันแทนคนอื่นเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนกว่าที่คิด เพราะเป็นการเข้าไปในพื้นที่ส่วนตัวมาก ควรบอกล่วงหน้าทุกครั้งว่ากำลังจะทำอะไร ให้ผู้สูงอายุทำส่วนที่ยังทำเองได้ก่อน เช่น ถือแก้วบ้วนปากเอง แล้วผู้ดูแลช่วยเฉพาะส่วนที่เอื้อมไม่ถึงหรือมองไม่เห็น ไม่ควรรีบจนรู้สึกเหมือนถูกทำโทษ

ผู้ดูแลสองคนที่ผลัดกันดูแลควรมีจุดบันทึกร่วมกันว่าแปรงฟันไปแล้วกี่ครั้ง สังเกตอะไรผิดปกติบ้าง เพื่อให้คนที่มาผลัดต่อไม่ต้องเริ่มถามใหม่ทุกครั้งและผู้สูงอายุไม่ต้องอธิบายซ้ำ