ปัญหาการเคี้ยวและปัญหาการกลืนต้องการการปรับอาหารที่ต่างกัน ผู้ที่มีปัญหาเฉพาะการเคี้ยว เช่น ฟันหลอหรือฟันปลอมไม่กระชับ แต่กลืนได้ปกติ มักแก้ด้วยการปรับความนิ่มหรือขนาดชิ้นอาหารก็เพียงพอ ไม่จำเป็นต้องปั่นละเอียดจนเหลวทั้งหมด

ในทางกลับกัน ผู้ที่มีปัญหาการกลืน เช่น สำลักน้ำหรืออาหารบ่อย ไอขณะกิน หรือรู้สึกอาหารติดคอ แม้จะเคี้ยวได้ดีก็ยังเสี่ยงสำลักหากเนื้อสัมผัสอาหารไม่เหมาะสม กรณีนี้การปรับอาหารต้องพิจารณาความหนืดของของเหลวร่วมด้วย ไม่ใช่แค่ความนิ่มของอาหารแข็ง และควรได้รับการประเมินจากแพทย์หรือนักกิจกรรมบำบัดก่อนปรับเอง

หลายครอบครัวเลือกปรับอาหารให้นิ่มมากหรือปั่นละเอียดทั้งที่ผู้สูงอายุยังเคี้ยวได้ดีอยู่ ด้วยความหวังดีอยากให้กินง่ายขึ้น แต่การทำเช่นนี้ต่อเนื่องนานอาจทำให้กล้ามเนื้อที่ใช้เคี้ยวอ่อนแรงเร็วกว่าที่ควรจากการไม่ได้ใช้งาน และอาจทำให้ผู้สูงอายุรู้สึกไม่อยากอาหารเพราะรสสัมผัสอาหารเปลี่ยนไปจนไม่น่ากิน ซึ่งกระทบโภชนาการโดยรวมในระยะยาว

หลักการที่ควรยึดคือปรับเนื้อสัมผัสอาหารให้พอดีกับความสามารถจริงในปัจจุบัน ไม่ปรับนิ่มเกินความจำเป็นและไม่ปล่อยให้แข็งเกินความสามารถ ควรทบทวนระดับความนิ่มเป็นระยะเมื่อความสามารถเคี้ยวหรือกลืนเปลี่ยนแปลงไป

หากมีประวัติไอสำลักขณะกินอาหารหรือดื่มน้ำ น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ หรือปอดอักเสบซ้ำ ๆ โดยไม่ทราบสาเหตุ ควรให้แพทย์หรือนักกิจกรรมบำบัดประเมินความสามารถการกลืนอย่างละเอียด เพราะการปรับอาหารเองโดยไม่ทราบระดับความหนืดที่ปลอดภัยจริงอาจไม่ช่วยลดความเสี่ยงสำลักได้เต็มที่

แรงบดเคี้ยวที่ลดลงในผู้สูงอายุหลายคนไม่ได้มาจากปัญหาฟันเพียงอย่างเดียว แต่มาจากภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยที่เกิดขึ้นตามวัย ซึ่งส่งผลต่อกล้ามเนื้อบดเคี้ยวและกล้ามเนื้อที่ใช้กลืนด้วยเช่นกัน ผู้ที่มีภาวะนี้ร่วมกับปัญหาฟันจึงอาจต้องปรับเนื้อสัมผัสอาหารมากกว่าที่ปัญหาฟันเพียงอย่างเดียวจะบ่งชี้ ควรให้แพทย์หรือนักโภชนาการประเมินภาพรวมแทนการมองแค่ปัญหาช่องปาก

ผู้สูงอายุที่ใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันบางกลุ่มอาจมีผลข้างเคียงทำให้เบื่ออาหารหรือปากแห้งจนกลืนอาหารแข็งลำบากขึ้น ซึ่งอาจถูกเข้าใจผิดว่าเป็นปัญหาการเคี้ยวเพียงอย่างเดียวทั้งที่จริงเกี่ยวข้องกับยาด้วย หากสังเกตว่ากินอาหารได้น้อยลงพร้อมกับเริ่มยาตัวใหม่ ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรพร้อมรายการยาทั้งหมดก่อนปรับเนื้อสัมผัสอาหารเพียงอย่างเดียว