สูงวัยไทย

รองเท้าผู้สูงอายุที่ดูปลอดภัย แต่จริง ๆ อาจเพิ่มความเสี่ยงหกล้ม

รวมข้อผิดพลาดที่ครอบครัวมักมองข้ามเรื่องรองเท้าของผู้สูงอายุในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่รองเท้าแตะที่ดูนุ่มสบายไปจนถึงนิสัยเดินเท้าเปล่าตอนกลางคืน ที่อาจเพิ่มความเสี่ยงหกล้มโดยไม่รู้ตัว

11 นาทีในการอ่าน

ตรวจสอบล่าสุด 2 สิงหาคม 2026

Warm slippers and socks on a fluffy rug by the sunlight, creating a cozy home atmosphere.

รูปภาพโดย https://kaboompics.com/ / Pexels

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

คำตอบสั้น ๆ

  • รองเท้าที่ครอบครัวมักคิดว่าปลอดภัยที่สุด เช่น รองเท้าแตะเนื้อนุ่มไม่มีสายรัดส้นหรือถุงเท้าใส่เดินทั้งวัน กลับเป็นตัวเพิ่มความเสี่ยงหกล้มในหลายบ้าน เพราะให้ความรู้สึกสบายแต่ไม่ยึดเท้าให้มั่นคงเวลาก้าวเดินจริง
  • การผลัดกันใส่รองเท้าคู่เดียวในบ้าน เช่น สมาชิกหลายคนสวมรองเท้าแตะคู่เดิมสลับกัน เป็นความเสี่ยงที่มองข้ามได้ง่าย เพราะขนาดเท้าที่ไม่ตรงกันทำให้รองเท้าหลวมหรือแน่นเกินไปสำหรับบางคน
  • การเดินเท้าเปล่าหรือใส่ถุงเท้าล้วนตอนกลางคืนเพื่อไปห้องน้ำ แม้ระยะทางสั้น ก็เป็นอีกจุดที่ครอบครัวมักไม่นึกถึงว่าเป็นความเสี่ยง ทั้งที่เป็นช่วงเวลาที่ร่างกายยังไม่ตื่นเต็มที่และเสี่ยงหน้ามืดได้ง่าย
  • การแก้ปัญหาที่ได้ผลจริงไม่ใช่การซื้อรองเท้าคู่ใหม่ที่ดีขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่ต้องตรวจสอบรองเท้าทุกคู่ที่ใช้จริงในบ้านและปรับพฤติกรรมการใช้งานร่วมด้วย

เหมาะกับใคร

  • เหมาะกับผู้ดูแลที่ซื้อรองเท้าคู่ใหม่ให้ผู้สูงอายุแล้ว แต่ยังพบว่าเดินสะดุดหรือลื่นไถลอยู่บ่อยครั้งโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • เหมาะกับครอบครัวที่มีสมาชิกหลายคนอาศัยอยู่ร่วมกันและใช้รองเท้าในบ้านปะปนกัน
  • ไม่เหมาะกับกรณีที่เพิ่งหกล้มรุนแรงหรือมีบาดแผลอยู่ในขณะนี้ กรณีนั้นควรติดต่อผู้เชี่ยวชาญก่อนแล้วค่อยกลับมาปรับพฤติกรรมเพื่อป้องกันการล้มซ้ำ

สิ่งที่ควรรู้

รองเท้าแตะนุ่มที่ให้ความรู้สึกปลอดภัยเกินจริง

หลายครอบครัวเลือกรองเท้าแตะเนื้อนุ่มให้ผู้สูงอายุด้วยความหวังดีว่าจะสวมใส่สบาย แต่ความนุ่มของวัสดุไม่ได้แปลว่ายึดเท้าไว้มั่นคง รองเท้าแตะที่ไม่มีสายรัดส้นจะขยับตามการก้าวเดินทุกครั้ง ทำให้กล้ามเนื้อเท้าที่อ่อนแรงลงตามภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยต้องออกแรงเกร็งนิ้วเท้าเพิ่มขึ้นเพื่อไม่ให้รองเท้าหลุด ซึ่งเป็นภาระที่หลายคนไม่รู้ตัวว่ากำลังทำอยู่ทุกก้าว

การผลัดกันใส่รองเท้าคู่เดียวกันในบ้าน

บ้านที่มีผู้สูงอายุมากกว่าหนึ่งคน หรือมีลูกหลานอาศัยอยู่ร่วมกัน มักมีรองเท้าแตะกองรวมไว้หน้าประตูให้ใครก็ได้หยิบใส่ ปัญหาคือขนาดเท้าที่ต่างกันทำให้รองเท้าคู่เดียวกันหลวมเกินไปสำหรับบางคนและแน่นเกินไปสำหรับอีกคน ทั้งสองแบบล้วนเพิ่มความเสี่ยงสะดุดหรือลื่นไถลโดยที่เจ้าของบ้านไม่ทันสังเกต

การเดินเท้าเปล่าหรือใส่ถุงเท้าล้วนตอนกลางคืน

การลุกไปห้องน้ำกลางดึกเป็นช่วงเวลาที่ร่างกายยังไม่ตื่นเต็มที่และมักมีความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า (orthostatic hypotension) ร่วมด้วย ทำให้หน้ามืดง่ายกว่าเวลาอื่นของวัน หากก้าวเดินด้วยเท้าเปล่าหรือถุงเท้าล้วนที่ไม่มีดอกยางบนพื้นกระเบื้อง ความเสี่ยงหกล้มจึงสูงกว่าที่คิด แม้ระยะทางจะสั้นเพียงไม่กี่ก้าวก็ตาม

รองเท้าที่เก็บไว้ใกล้เตียงแต่ไม่เคยตรวจสภาพ

หลายบ้านมีรองเท้าแตะไว้ข้างเตียงสำหรับลุกกลางคืนโดยเฉพาะ แต่กลับเป็นคู่ที่เก่าที่สุดในบ้านเพราะไม่ได้ใช้เดินไกลจนดูเหมือนไม่จำเป็นต้องเปลี่ยน ทั้งที่ความจริงแล้วเป็นคู่ที่ใช้งานในสถานการณ์เสี่ยงที่สุดคือกลางดึกและครึ่งหลับครึ่งตื่น

A close-up of bare feet next to slippers on a textured rug. Comfortable home setting.

รูปภาพโดย SHVETS production / Pexels

ขั้นตอนที่ควรทำ

สำรวจรองเท้าทุกคู่ที่ผู้สูงอายุใช้จริงในบ้าน

แทนที่จะตรวจสอบเฉพาะรองเท้าคู่ที่ซื้อใหม่ ให้สำรวจรองเท้าและรองเท้าแตะทุกคู่ที่วางอยู่ในจุดที่ผู้สูงอายุหยิบใช้ได้จริง เพราะคู่ที่เสี่ยงที่สุดมักเป็นคู่ที่เก่าและถูกลืมไปแล้ว

  • รวบรวมรองเท้าทุกคู่ที่วางอยู่ในจุดที่ผู้สูงอายุหยิบใช้ประจำ
  • ตรวจสายรัดส้นเท้าและพื้นรองเท้าของทุกคู่ ไม่ใช่แค่คู่ที่ใช้บ่อยที่สุด
  • คัดคู่ที่พื้นเรียบหรือสายรัดหลวมออกทันที แม้จะยังดูสภาพดีด้านบน

จัดจุดวางรองเท้าให้ปลอดภัยสำหรับการลุกกลางคืน

จุดที่ผู้สูงอายุลุกจากเตียงควรมีรองเท้าที่ปลอดภัยที่สุด ไม่ใช่คู่ที่เก่าที่สุด เพราะเป็นช่วงเวลาที่ร่างกายยังไม่ตื่นเต็มที่

  • วางรองเท้าที่มีสายรัดส้นและพื้นเกาะดีไว้ข้างเตียงในตำแหน่งที่เอื้อมถึงง่าย
  • เปิดไฟกลางคืนหรือไฟเซนเซอร์บริเวณทางเดินไปห้องน้ำ
  • แยกรองเท้าเฉพาะคนในบ้านที่มีผู้สูงอายุมากกว่าหนึ่งคน ไม่ให้ผลัดกันใส่

คุยกับผู้สูงอายุเรื่องความเคยชินโดยไม่ตัดสินว่าดื้อ

การเปลี่ยนพฤติกรรมที่ทำมานานต้องอาศัยการพูดคุยมากกว่าการสั่ง เพราะความเคยชินมักผูกกับความสบายใจหรือความรู้สึกเป็นอิสระของผู้สูงอายุเอง

  • ถามเหตุผลที่เลือกใส่รองเท้าคู่นั้นหรือเดินเท้าเปล่า ก่อนจะเสนอทางเลือกใหม่
  • หารองเท้าคู่ใหม่ที่ให้ความรู้สึกใกล้เคียงกับความสบายเดิมแต่ปลอดภัยกว่า
  • ทดลองให้ใช้คู่ใหม่ในบ้านสักระยะก่อนเปลี่ยนถาวร

อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

  • อย่าปล่อยให้ผู้สูงอายุใส่รองเท้าแตะไม่มีสายรัดส้นเดินไปมาในบ้านทั้งวัน
  • อย่าให้สมาชิกในบ้านผลัดกันใส่รองเท้าคู่เดียวกันเมื่อขนาดเท้าไม่เท่ากัน
  • อย่าปล่อยให้เดินเท้าเปล่าตอนกลางคืนเพราะคิดว่าใกล้แค่ห้องน้ำ
  • อย่าเก็บรองเท้าที่พื้นสึกไว้ใช้ต่อเพราะเสียดายของ
  • อย่าซื้อรองเท้าคู่ใหม่แล้วลืมตรวจว่าคู่เก่ายังถูกใช้อยู่คู่ขนานกัน

เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ

  • โทร 1669 ทันที หากลื่นหกล้มจากรองเท้าหรือเท้าเปล่าแล้วมีอาการปลุกไม่ตื่น พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรงข้างเดียว หรือสงสัยกระดูกหักบริเวณสะโพกหรือข้อมือ
  • ควรพบแพทย์หรือติดต่อสถานพยาบาลภายในวันเดียวกัน หากหกล้มแล้วมีรอยฟกช้ำมากหรือปวดต่อเนื่องแม้ไม่มีบาดแผลภายนอกชัดเจน
  • ควรนัดพบแพทย์เร็ว ๆ นี้ หากเริ่มสังเกตว่าลื่นไถลบ่อยขึ้นตอนกลางคืน หรือเดินเซเป็นพิเศษเวลาลุกจากเตียง
  • เฝ้าสังเกตและจดบันทึกไว้คุยกับผู้เชี่ยวชาญในนัดถัดไป หากพบว่าลื่นไถลเล็กน้อยเป็นครั้งคราวโดยไม่มีอาการอื่นร่วม ให้จดวันที่ รองเท้าที่ใส่ และสถานการณ์ขณะนั้น

เช็กลิสต์สรุป

  • ตรวจรองเท้าทุกคู่ในบ้านว่าคู่ไหนพื้นสึกหรือสายรัดหลวม
  • วางรองเท้าที่มีสายรัดส้นไว้ข้างเตียงสำหรับลุกกลางคืน
  • แยกรองเท้าเฉพาะคนไม่ให้ผลัดใส่กันในบ้านที่มีผู้สูงอายุหลายคน
  • เปิดไฟหรือใช้ไฟเซนเซอร์บริเวณทางเดินไปห้องน้ำตอนกลางคืน
  • ทิ้งรองเท้าที่พื้นเรียบจนไม่มีดอกยางแล้ว ไม่เก็บไว้ใช้ต่อ
  • พูดคุยกับผู้สูงอายุก่อนเปลี่ยนรองเท้าที่คุ้นเคย

คำถามที่พบบ่อย

รองเท้าแตะที่ใช้เฉพาะในบ้านต้องมีสายรัดส้นด้วยหรือไม่

โดยทั่วไปควรมี แม้จะใช้เดินระยะสั้นในบ้าน เพราะจุดที่หกล้มบ่อยที่สุดของผู้สูงอายุหลายคนคือภายในบ้านของตัวเอง ไม่ใช่นอกบ้าน สายรัดส้นช่วยลดโอกาสที่รองเท้าจะหลุดขณะเดินเร็วหรือหันตัวกะทันหัน

ถ้าบ้านมีผู้สูงอายุหลายคน จำเป็นต้องแยกรองเท้าแตะของแต่ละคนจริงหรือ

จำเป็น เพราะขนาดเท้าที่ต่างกันแม้เพียงเล็กน้อยก็ทำให้รองเท้าคู่เดียวกันหลวมเกินไปสำหรับคนหนึ่งและคับเกินไปสำหรับอีกคน การแยกรองเท้าเฉพาะคนช่วยลดความเสี่ยงสะดุดหรือรองเท้าหลุดโดยไม่ต้องเพิ่มค่าใช้จ่ายมากนัก

ทำไมการเดินเท้าเปล่าตอนกลางคืนถึงเสี่ยงกว่าตอนกลางวัน

เพราะช่วงกลางคืนร่างกายยังไม่ตื่นเต็มที่และมีโอกาสเกิดความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่าได้ง่ายกว่า ทำให้หน้ามืดวูบขณะก้าวเดิน ประกอบกับแสงน้อยลงทำให้มองเห็นพื้นได้ไม่ชัดเจน เท้าเปล่าที่ไม่มีการยึดเกาะจึงเพิ่มความเสี่ยงมากกว่าที่คิดในช่วงเวลานี้

รองเท้าแตะยางแบบบางที่ขายทั่วไปใช้เดินในบ้านได้หรือไม่

ใช้ได้หากมีสายรัดส้นที่กระชับและพื้นมีดอกยางเกาะพื้นชัดเจน แต่ควรหลีกเลี่ยงแบบพื้นเรียบมันวาวหรือแบบสวมหลวมไม่มีสายรัด เพราะแม้ราคาถูกและหาซื้อง่าย แต่ความปลอดภัยขึ้นอยู่กับโครงสร้างของรองเท้ามากกว่าราคา

ถ้าผู้สูงอายุยืนกรานว่าเดินเท้าเปล่าถนัดกว่าใส่รองเท้าตลอด ควรทำอย่างไร

ควรรับฟังเหตุผล เช่น รู้สึกอิสระหรือไม่ชอบความอับชื้นในรองเท้า แล้วเสนอทางเลือกที่ใกล้เคียงความรู้สึกเดิมแต่ปลอดภัยกว่า เช่น ถุงเท้ากันลื่นแบบมีจุดยางสำหรับใช้ในบ้านช่วงสั้น ๆ และค่อยขยายไปใช้รองเท้าแตะมีสายรัดในสถานการณ์ที่เดินไกลขึ้น

ควรเปลี่ยนรองเท้าที่วางไว้ข้างเตียงบ่อยแค่ไหน

ควรตรวจสภาพทุกเดือนเช่นเดียวกับรองเท้าคู่อื่น เพราะเป็นคู่ที่ใช้ในสถานการณ์เสี่ยงที่สุดคือกลางดึกที่ร่างกายยังไม่ตื่นเต็มที่ ไม่ควรปล่อยให้เป็นคู่ที่เก่าที่สุดในบ้านเพียงเพราะไม่ได้ใช้เดินไกล

ซื้อรองเท้าให้ผู้สูงอายุ ควรวัดขนาดเท้าตอนไหนของวัน

โดยทั่วไปควรวัดในช่วงบ่ายถึงเย็น เพราะเท้าของหลายคนบวมขึ้นเล็กน้อยหลังจากยืนและเดินมาทั้งวัน รองเท้าที่พอดีตอนเช้าจึงอาจคับจนกดเจ็บในช่วงเย็น และความเจ็บนั้นมักจบลงด้วยการเลิกใส่แล้วกลับไปเดินเท้าเปล่าซึ่งอันตรายกว่าเดิม ควรวัดทั้งสองข้างแล้วยึดข้างที่ใหญ่กว่าเป็นเกณฑ์ เพราะคนส่วนใหญ่มีเท้าสองข้างไม่เท่ากัน และควรวัดใหม่ทุกปีหรือเมื่อสังเกตว่ามีอาการบวมที่ข้อเท้าเป็นประจำ เพราะขนาดเท้าเปลี่ยนได้ตามอายุและภาวะสุขภาพ ไม่ได้คงที่เหมือนตอนวัยกลางคน

สรุป

  • รองเท้าที่ดูนุ่มสบายที่สุดไม่ใช่รองเท้าที่ปลอดภัยที่สุดเสมอไป ความกระชับและการยึดส้นเท้าสำคัญกว่าความรู้สึกสบายผิวเผิน
  • จุดเสี่ยงมักซ่อนอยู่ในพฤติกรรมประจำวัน เช่น การผลัดกันใส่รองเท้าหรือเดินเท้าเปล่าตอนกลางคืน ไม่ใช่แค่รองเท้าคู่ที่ตั้งใจซื้อมา
  • การสำรวจรองเท้าทุกคู่ที่ใช้จริงในบ้านสำคัญกว่าการซื้อคู่ใหม่ที่ดีเพียงคู่เดียว
  • การเปลี่ยนพฤติกรรมที่ทำมานานควรใช้การพูดคุยและความเข้าใจ ไม่ใช่การบังคับหรือตัดสินว่าดื้อ

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

ดูหมวดอุปกรณ์ทั้งหมด

จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย

เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง

บทความที่เกี่ยวข้อง

เลือกรองเท้าให้ผู้สูงอายุอย่างไร ให้เดินมั่นคงและลดเสี่ยงหกล้ม
health-body

เลือกรองเท้าให้ผู้สูงอายุอย่างไร ให้เดินมั่นคงและลดเสี่ยงหกล้ม

แนวทางเลือกรองเท้าที่เหมาะกับผู้สูงอายุ ตั้งแต่การวัดขนาดเท้าที่เปลี่ยนไปตามวัย ลักษณะพื้นรองเท้า ไปจนถึงการตรวจสภาพรองเท้าที่ใช้อยู่ เพื่อลดความเสี่ยงหกล้มในชีวิตประจำวัน

อัปเดตล่าสุด 2 สิงหาคม 2026อ่าน 12 นาที
เข้าใจผิดเรื่องพื้นลื่นแบบนี้ ครอบครัวผู้สูงอายุพลาดกันมามาก
health-body

เข้าใจผิดเรื่องพื้นลื่นแบบนี้ ครอบครัวผู้สูงอายุพลาดกันมามาก

รวมความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเกี่ยวกับพื้นลื่นในบ้านผู้สูงอายุ พร้อมอธิบายว่าความเข้าใจผิดแต่ละข้อสร้างความเสี่ยงจริงอย่างไร และวิธีแก้ที่ตรงจุดกว่า

อัปเดตล่าสุด 2 สิงหาคม 2026อ่าน 12 นาที
ติดไฟทางเดินแล้ว แต่ทำไมผู้สูงอายุยังเดินสะดุดในที่มืด
health-body

ติดไฟทางเดินแล้ว แต่ทำไมผู้สูงอายุยังเดินสะดุดในที่มืด

ชี้ให้เห็นข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อครอบครัวจัดแสงสว่างในทางเดินให้ผู้สูงอายุ พร้อมอธิบายว่าความเข้าใจผิดแต่ละข้อทำให้ยังคงเสี่ยงสะดุดอยู่ได้อย่างไร

อัปเดตล่าสุด 2 สิงหาคม 2026อ่าน 12 นาที
ผู้สูงอายุหกล้ม ควรทำอะไรเป็นลำดับแรก
health-body

ผู้สูงอายุหกล้ม ควรทำอะไรเป็นลำดับแรก

ขั้นตอนที่ควรทำทันทีเมื่อผู้สูงอายุหกล้ม ตั้งแต่การประเมินอาการเบื้องต้นไปจนถึงสัญญาณที่ต้องรีบไปโรงพยาบาล

อัปเดตล่าสุด 3 สิงหาคม 2026อ่าน 16 นาที