คอของผู้สูงอายุรับน้ำหนักศีรษะทั้งวัน กระดูกสันหลังส่วนคอสึกตามวัย หมอนรองกระดูกบางลง ข้อต่อเล็ก ๆ ที่ด้านหลังเสียดสีกันมากขึ้น กล้ามเนื้อรอบคอและบ่าก็เกร็งเมื่อก้มมองมือถือหรือหนังสือนาน ๆ ภาพเอกซเรย์ของคนวัยนี้จึงมักเห็นความเสื่อม แต่ความเสื่อมที่เห็นไม่ได้แปลว่าต้องปวดเสมอไป และอาการปวดบางแบบเกิดจากสาเหตุที่ไม่เกี่ยวกับกระดูก

การปวดแบบเมื่อยตึงที่ดีขึ้นเมื่อพักหรือเปลี่ยนท่า มักสัมพันธ์กับกล้ามเนื้อและท่าทาง แบบนี้หมอนรองคอช่วยลดภาระได้บ้าง ส่วนอาการปวดร้าวลงแขน ชาปลายนิ้ว หรือมือไม่มีแรง เป็นสัญญาณว่าเส้นประสาทอาจถูกกด หมอนไม่ได้ช่วยตรงนั้น และการเอียงคอไปตามหมอนที่ไม่พอดีอาจทำให้ร้าวมากขึ้น

ปวดบริเวณคอและบ่ายังอาจมาจากเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับคอเลย เช่น ปัญหาข้อไหล่ ซึ่งบทความเรื่องปวดไหล่และคอในผู้สูงอายุอธิบายไว้ หรือในบางครั้งอาการปวดร้าวขึ้นคอและกรามมาจากหัวใจ ถ้าปวดแบบนี้ร่วมกับเหนื่อย เหงื่อออก หรือแน่นหน้าอก ต้องโทร 1669 ไม่ใช่หาหมอนมารอง

หมอนรองคอที่พบบ่อยมีสามกลุ่มใหญ่ คือแบบรูปตัวยูที่โอบรอบคอ แบบเป็นแท่งหรือแผ่นรองด้านหลัง และแบบที่มีแผงรับคางด้านหน้า ทั้งสามแบบออกแบบมาสำหรับตอนนั่งหรือเอนกึ่งนั่ง ใช้กับเก้าอี้นั่งรถ เก้าอี้พักผ่อน หรือรถเข็นที่มีพนักพิงสูง ไม่ได้ออกแบบมาเป็นหมอนหนุนนอนตลอดคืน

ปัญหาที่เจอบ่อยคือหมอนตัวยูถูกใช้นอนหนุนข้างหรือหนุนหลัง ศีรษะจึงถูกดันไปข้างหน้าหรือเอียงเกินไป คอค้างอยู่ในท่าเดียวนานเป็นชั่วโมง ตื่นมาปวดกว่าเดิม ถ้าต้องการหมอนสำหรับนอน ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดเรื่องความสูงที่เหมาะกับท่านอนของท่านเอง และไม่ควรเลือกจากรูปที่เห็นในโฆษณา

สำหรับคนที่มักงีบหลับบนโซฟาหรือเก้าอี้ ให้ดูว่าหมอนดันศีรษะไปข้างหน้าหรือไม่ ศีรษะควรอยู่เหนือไหล่ตรง ๆ ใกล้เคียงท่านั่งตรง ไม่ก้มไม่เงย ทดลองนั่งสิบถึงสิบห้านาทีในท่าที่ท่านใช้จริง ถ้าไหล่ยกขึ้นหรือคางจิ้มเข้าหาอก แปลว่าหมอนสูงไป

เริ่มจากวัดจริงก่อนดูรุ่น ถ้านั่งหลังตรงแล้วให้ลูกหลานถ่ายรูปด้านข้าง จะเห็นว่าช่องว่างระหว่างต้นคอกับพนักพิงกว้างแค่ไหน คนหลังค่อมหรือคอยื่นไปข้างหน้ามีช่องว่างมาก หมอนที่หนาเกินไปจะดันศีรษะให้ยื่นมากขึ้น ในขณะที่คนหลังตรงต้องการหมอนบางกว่า

ความแน่นมีผลต่อการประคอง โฟมที่นุ่มมากจะยุบจนไม่รองรับเมื่อศีรษะหนักลงตอนหลับ ส่วนโฟมที่แข็งเกินไปทำให้ผิวบริเวณท้ายทอยและข้างคอรู้สึกกดจนผู้สูงอายุที่ผิวบางต้องขยับบ่อย ผ้าหุ้มที่ถอดซักได้และระบายอากาศได้ช่วยเรื่องเหงื่อและความอับชื้นในอากาศร้อนชื้น เพราะผิวบริเวณคอเปียกเหงื่อนานเสี่ยงระคายเคือง

ตรวจสอบรอยปิดหรือตัวล็อกด้วย ผู้สูงอายุที่มือสั่นหรือข้อนิ้วเสื่อมจะติดหรือถอดหมอนที่มีตะขอเล็กไม่ได้ ควรเลือกแบบสวมได้ด้วยมือเดียวหรือแบบที่ไม่ต้องมีตัวล็อกเลย

ผู้สูงอายุหลายท่านอดทนกับอาการปวดมานาน จึงใช้หมอนหรือยาหม่องบรรเทาโดยไม่ได้บอกใคร สัญญาณที่ควรสังเกตไม่ใช่ระดับความปวด แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงของการใช้งาน เช่น ติดกระดุมเสื้อลำบากขึ้น ทำช้อนตก จับปากกาไม่มั่นคง เดินแล้วรู้สึกขาไม่ค่อยมีแรง หรือเริ่มเดินเซโดยไม่มีสาเหตุอื่น อาการเหล่านี้บ่งว่าไขสันหลังหรือเส้นประสาทอาจได้รับผลกระทบ

ภาวะเปราะบางทำให้การปรับตัวต่ออาการเหล่านี้แย่ลง ผู้สูงอายุที่เดินเซอยู่แล้วเมื่อเริ่มมีปัญหาที่คอก็ล้มได้ง่ายขึ้น ลูกหลานจึงควรสังเกตกิจวัตรประจำวันของท่านเช่นการติดกระดุมหรือการหวีผม ถ้าท่านเริ่มเลี่ยงงานที่เคยทำได้ ให้ถามและพาไปตรวจ

อีกเรื่องที่ควรรู้คือการล้มหรือกระแทกบริเวณศีรษะ แม้ไม่รู้สึกว่ารุนแรง คอของผู้สูงอายุที่กระดูกพรุนอาจหักหรือร้าวโดยไม่มีอาการชัดเจนทันที ปวดคอที่เกิดหลังล้มต้องให้แพทย์ตรวจ ไม่ควรลองหมอนก่อน

หลายครั้งการเปลี่ยนท่าทางได้ผลมากกว่าอุปกรณ์ ยกหน้าจอโทรศัพท์หรือหนังสือขึ้นมาระดับสายตา แทนที่จะก้มคอลง นั่งดูโทรทัศน์ในท่าที่หน้าจออยู่ตรงหน้า ลุกเดินเปลี่ยนท่าทุกสามสิบนาทีที่นั่งนาน หมุนไหล่และยืดเหยียดเบา ๆ ตามที่นักกายภาพบำบัดแนะนำ ห้ามบิดหรือหมุนคอแรง ๆ เพราะคอของผู้สูงอายุไม่ยืดหยุ่นเท่าเดิม

ประคบอุ่นเบา ๆ ที่ต้นคอและบ่าช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัวสำหรับบางคน แต่ต้องระวังผิวไหม้ในผู้สูงอายุที่การรับรู้อุณหภูมิลดลงหรือเป็นเบาหวาน ใช้ผ้าห่อกันความร้อนโดยตรง ตั้งเวลาไม่เกินช่วงสั้น ๆ และตรวจผิวหนังหลังประคบ