หลังโรคหลอดเลือดสมอง ผ่าตัดใหญ่ ป่วยหนักจนนอนนาน หรือภาวะเปราะบางที่ร่างกายอ่อนแรงมาก กล้ามเนื้อคอและลำตัวอาจไม่พอรองศีรษะที่หนักพอสมควร ศีรษะจึงห้อยไปข้างหน้า เอียงข้าง หรือล้มไปด้านหลัง ซึ่งแต่ละทิศมีปัญหาต่างกัน ทีมฟื้นฟูมักดูร่วมกับความสามารถในกิจวัตรประจำวัน (ADL) เช่น การนั่งทรงตัว การกิน และการย้ายตัว เพราะสิ่งเหล่านี้บอกว่าร่างกายส่วนไหนต้องการแรงพยุง

ทีมกายภาพบำบัดและกิจกรรมบำบัดมีเครื่องมือประเมินท่านั่ง การควบคุมลำตัว และความสามารถในการกลืน และมักเป็นผู้แนะนำชนิดของอุปกรณ์ประคองที่เหมาะ แนวทางการฟื้นฟูของกรมการแพทย์และ WHO ที่พูดถึงเทคโนโลยีช่วยเหลือ ย้ำว่าอุปกรณ์ที่ได้ผลต้องเลือกให้ตรงกับความสามารถและสภาพร่างกายของผู้ใช้แต่ละราย ไม่ใช่เลือกจากรูปทรงสินค้า

ถ้าตอนอยู่โรงพยาบาลมีทีมฟื้นฟูมาดูอยู่แล้ว ให้ถามก่อนกลับว่าที่บ้านและบนรถควรประคองศีรษะอย่างไร ขอให้สาธิตท่านั่งให้ดู และถามว่าห้ามใช้อุปกรณ์แบบไหน

หมอนตัวยูโอบรอบด้านหลังและด้านข้างของคอ ไม่ได้รองใต้คางหรือด้านหน้า เมื่อศีรษะห้อยไปข้างหน้า หมอนอาจกลายเป็นตัวดันให้คางกดลงชิดอกมากขึ้น หรือหมอนหนาไปจนดันศีรษะไปข้างหน้ามากกว่าเดิม ท่าที่คางแนบอกส่งผลต่อการกลืนและการหายใจโดยเฉพาะในคนที่มีปัญหากลืนลำบากหรือหลังใส่ท่อช่วยหายใจ

อีกข้อคือหมอนบางรุ่นไม่ยึดกับตัวผู้ใช้ เมื่อรถเบรกหรือเลี้ยว หมอนเลื่อนและศีรษะก็ล้มตาม ผู้ป่วยที่ไม่มีแรงพอจะดึงตัวกลับจะเอียงค้างจนปวดคอและหายใจอึดอัด ผู้ดูแลที่นั่งข้างหลังอาจไม่เห็น

บางครอบครัวใช้ผ้าขนหนูม้วนหรือหมอนข้างอัดรอบคอ ซึ่งอาจช่วยชั่วคราวในระยะสั้น แต่ควรมีคนเฝ้าสังเกตตลอด และห้ามรัดคอแน่นหรือบังหน้าผู้ป่วย

การประคองศีรษะเริ่มจากเชิงกรานและลำตัว ถ้าก้นไถลลงจากเบาะ หลังโค้งงอ ศีรษะจะห้อยตามเสมอ ไม่ว่าจะใช้หมอนอะไร จึงควรให้ก้นชิดพนักพิง เท้ามีที่วางรองรับ ลำตัวมีที่พยุงด้านข้างถ้าเอียง และเข็มขัดนิรภัยพาดอยู่ในตำแหน่งที่ถูก

บนรถเข็น พนักพิงศีรษะปรับความสูงและองศาได้ ช่วยรับศีรษะที่ล้มไปข้างหลัง แต่ถ้าศีรษะห้อยไปข้างหน้า พนักหลังอย่างเดียวไม่ช่วย ต้องใช้รถเข็นที่เอนหลังหรือเอียงทั้งตัวได้เพื่อให้แรงโน้มถ่วงช่วยพาศีรษะกลับไปพิง เรื่องนี้อ่านเพิ่มได้ในบทความรถเข็นปรับเอนและเอียงตัวสำหรับผู้ป่วยติดเตียง

บนรถยนต์ ผู้ป่วยบางรายนั่งเบาะหลังเอนได้ดีกว่าเบาะหน้า ที่รองศีรษะของรถปรับขึ้นลงได้และบางรุ่นปรับดันไปข้างหน้าได้ ควรทดลองท่านั่งก่อนวันรับกลับจริง ดูว่าลำตัวและศีรษะอยู่นิ่งไหมเมื่อรถเคลื่อน

ช่วงที่ศีรษะเสี่ยงที่สุดคือตอนย้ายตัวจากรถเข็นเข้ารถ ลำตัวเอียงและศีรษะสะบัด ผู้ดูแลควรมีมืออีกข้างประคองท้ายทอยและให้มีคนช่วยสองคนถ้าผู้ป่วยน้ำหนักมาก วิธีย้ายตัวและอุปกรณ์ช่วยขึ้นลงรถอ่านเพิ่มในคู่มืออุปกรณ์ช่วยย้ายตัวขึ้นรถ

ระหว่างทาง ให้ผู้ดูแลนั่งข้างผู้ป่วยหรือที่เห็นหน้าได้ ไม่ใช่ให้ผู้ป่วยเดินทางลำพังกับคนขับ หยุดพักเมื่อเดินทางนาน และเตรียมผ้าสะอาดสำหรับน้ำลาย ถ้าต้องไปโรงพยาบาลไกลและผู้ป่วยอาการยังไม่นิ่ง ให้ถามทีมว่าควรใช้รถพยาบาลหรือบริการรับส่งผู้ป่วยแทนรถส่วนตัว

ถ้าทีมฟื้นฟูไม่ได้ห้าม ผู้ดูแลอาจใช้หมอนรองคอเสริมในช่วงเวลาสั้น ๆ ที่ผู้ป่วยตื่นและมีคนดูอยู่ เช่น นั่งพักบนรถเข็นที่บ้าน แต่ไม่ควรปล่อยให้หลับพิงหมอนตัวยูโดยไม่มีคนเฝ้า เมื่อเลือกซื้อควรเลือกขนาดที่พอดีกับคอ ผ้าหุ้มถอดซักได้ และผิวที่ไม่ระคายผิวผู้ป่วยที่ผิวบอบบางหรือเสี่ยงแผลกดทับ

ถ้าลองแล้วศีรษะยังห้อยหรือผู้ป่วยหายใจติดขัดทันที ให้หยุดใช้และกลับไปปรึกษาทีมฟื้นฟู ไม่ควรหาหมอนที่ใหญ่ขึ้นหรือแข็งขึ้นมาแก้เอง