ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีภาวะสายตายาวตามวัย หรือ presbyopia คือความสามารถในการเพ่งมองวัตถุใกล้ตาลดลงตามอายุที่เพิ่มขึ้น ทำให้ตัวอักษรขนาดเล็กบนฉลากยา โดยเฉพาะชื่อยาสามัญที่มักพิมพ์ตัวเล็กกว่าชื่อการค้า หรือคำเตือนท้ายฉลาก กลายเป็นสิ่งที่มองไม่ชัดแม้ใส่แว่นอ่านหนังสือปกติ ถ้าครอบครัวไม่รู้ว่านี่คือการเปลี่ยนแปลงตามวัยที่คาดการณ์ได้ ก็มักจะสรุปว่าเป็นความสะเพร่าของผู้สูงอายุเอง แทนที่จะปรับสภาพแวดล้อมให้อ่านง่ายขึ้น

อีกจุดที่มักถูกมองข้ามคือแสงในบ้านตอนเช้ามืดหรือกลางคืนที่ต้องหยิบยาก่อนนอนมักไม่พอสำหรับการอ่านตัวหนังสือเล็ก การอ่านฉลากในที่แสงน้อยเพิ่มโอกาสอ่านผิดทั้งชื่อยาและเวลาที่ต้องกิน โดยเฉพาะเมื่อผู้สูงอายุรีบหยิบยาเพราะกลัวลืมหรือกลัวกินไม่ตรงเวลา

เมื่อร้านยาเปลี่ยนยี่ห้อยาสามัญไปตามรอบการสั่งซื้อ กล่องใหม่ที่ได้อาจมีสี รูปทรง หรือขนาดตัวหนังสือต่างจากกล่องเดิมที่ผู้สูงอายุคุ้นตา ทำให้บางคนไม่กล้ากินเพราะไม่แน่ใจว่าใช่ยาเดิมหรือไม่ ขณะที่บางคนกลับไว้ใจกล่องหน้าตาคล้ายกันจากยาคนละตัวจนหยิบผิด โดยเฉพาะเมื่อจัดยาหลายชนิดไว้ในลิ้นชักเดียวกันโดยไม่แยกหมวดหมู่ให้ชัดเจน

สถานการณ์นี้ยิ่งเสี่ยงมากขึ้นเมื่อผู้สูงอายุจัดการยาเอง ซึ่งเป็นหนึ่งในกิจวัตรประจำวันที่ซับซ้อนขึ้นหรือ IADL คือกิจกรรมอย่างการจัดยา ใช้โทรศัพท์ หรือจัดการเงิน ที่ต้องใช้ทั้งความจำและการมองเห็นร่วมกัน ต่างจากกิจวัตรพื้นฐานอย่างการกินข้าวหรืออาบน้ำ หากความสามารถด้านการมองเห็นเริ่มลดลงโดยที่ไม่มีใครสังเกต การจัดยาเองอาจกลายเป็นจุดเสี่ยงโดยที่ครอบครัวไม่รู้ตัว

ฉลากยาไทยมักใช้คำย่อและสัญลักษณ์ เช่น สัญลักษณ์ดวงอาทิตย์แทนมื้อเช้าหรือดวงจันทร์แทนมื้อเย็น หรือคำย่ออย่าง เช้า-เที่ยง-เย็น-ก่อนนอน ที่ดูเหมือนเข้าใจง่าย แต่ในทางปฏิบัติผู้สูงอายุหลายคนตีความสัญลักษณ์เหล่านี้ต่างจากที่ร้านยาตั้งใจสื่อ โดยเฉพาะเมื่อยาหลายชนิดมีสัญลักษณ์คนละแบบเพราะมาจากร้านยาหรือโรงพยาบาลคนละแห่ง

อีกจุดที่ทำให้เกิดความเข้าใจผิดบ่อยคือคำว่า ก่อนอาหาร กับ หลังอาหาร ที่ดูเหมือนชัดเจนแต่ในความเป็นจริงผู้สูงอายุบางคนกินอาหารไม่เป็นเวลา ทำให้ไม่แน่ใจว่าควรกินยาตอนไหนกันแน่เมื่อมื้ออาหารเลื่อนออกไป หากไม่มีใครอธิบายให้ชัดตั้งแต่ตอนรับยา ผู้สูงอายุมักเลือกกะเวลาเองตามความเข้าใจ ซึ่งอาจคลาดเคลื่อนจากที่แพทย์ตั้งใจ

ฉลากยาบางชนิดพิมพ์ทั้งวันที่ผลิต วันหมดอายุ และเลขที่การผลิตไว้ใกล้กันด้วยตัวเลขที่หน้าตาคล้ายกัน ผู้สูงอายุและผู้ดูแลบางคนอ่านตัวเลขชุดแรกที่เจอแล้วเข้าใจว่าเป็นวันหมดอายุ ทั้งที่จริงอาจเป็นเลขรุ่นการผลิต การอ่านผิดลักษณะนี้อาจทำให้เก็บยาที่หมดอายุแล้วไว้ใช้ต่อโดยไม่รู้ตัว หรือในทางกลับกันทิ้งยาที่ยังใช้ได้เพราะเข้าใจผิดว่าหมดอายุแล้ว

รูปแบบวันที่ที่ไม่เป็นมาตรฐานเดียวกันก็เป็นอีกจุดที่ทำให้สับสน เพราะบางฉลากเขียนวัน-เดือน-ปี บางฉลากเขียนเดือน-วัน-ปีตามรูปแบบสากล หากไม่สังเกตให้ดีอาจตีความวันหมดอายุผิดไปหลายเดือนหรือเป็นปี

เมื่อผู้สูงอายุกลับมารับยาเดิมซ้ำที่ร้านยาหรือโรงพยาบาล บางครั้งเภสัชกรติดฉลากใหม่ทับฉลากเก่าบนกล่องหรือซองยาเดิม โดยฉลากใหม่อาจมีคำสั่งต่างจากเดิม เช่น เปลี่ยนช่วงเวลากินยา หรือเพิ่มคำเตือนใหม่หลังแพทย์ปรับแผนการรักษา แต่ครอบครัวที่คุ้นเคยกับฉลากเดิมอาจมองผ่านและใช้ตามความเข้าใจเดิมโดยไม่ทันสังเกตว่ามีฉลากใหม่แปะทับอยู่

สถานการณ์นี้พบได้บ่อยเป็นพิเศษหลังผู้สูงอายุเพิ่งออกจากโรงพยาบาลหรือเปลี่ยนแพทย์ผู้ดูแล เพราะรายการยาที่กลับบ้านมาอาจมีทั้งยาเดิมที่ปรับขนาดใหม่และยาที่เพิ่มเข้ามา หากไม่มีใครในครอบครัวตรวจฉลากทุกกล่องใหม่ทีละใบอย่างละเอียด ความเสี่ยงที่จะทำตามคำสั่งเก่าที่ไม่ตรงกับแผนปัจจุบันจึงสูงขึ้นมาก