สูงวัยไทย

ตั้งแรงดันที่นอนลมตามน้ำหนักตัวและเช็กด้วยมือใต้ก้นกบว่าจมถึงพื้นหรือเปล่า

ตั้งแรงดันที่นอนลมให้ตรงกับน้ำหนักตัวผู้ป่วย แล้วใช้มือสอดตรวจใต้ก้นกบว่ายุบจนถึงฐานหรือไม่ พร้อมสัญญาณว่าแข็งหรือนิ่มเกินและเมื่อไรต้องปรึกษาพยาบาล

12 นาทีในการอ่าน

เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

A clean and contemporary hotel room featuring minimalist bedding and a warm bedside lamp.

รูปภาพโดย LayG Traveller / Pexels

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

คำตอบสั้น ๆ

  • แรงดันของที่นอนลมควรตั้งให้ตรงกับน้ำหนักตัวผู้นอนตามคู่มือของเครื่องนั้น แล้วตรวจซ้ำด้วยมือ วางฝ่ามือหงายสอดใต้ที่นอนตรงตำแหน่งก้นกบขณะผู้ป่วยนอนหงาย ถ้าปลายนิ้วสัมผัสฐานหรือแผ่นรองแทบไม่มีลมคั่น แสดงว่าก้นสุดแล้ว ต้องเพิ่มแรงดัน
  • ถ้านุ่มเกินจนก้นสุด แรงกดกลับไปรวมที่กระดูกอีกครั้ง ถ้าแข็งเกินไป ตัวไม่จมพอที่จะกระจายแรง สองกรณีเสี่ยงแผลกดทับทั้งคู่ ผู้ป่วยแต่ละรายต่างกัน ค่าที่เหมาะจึงต้องตรวจซ้ำเมื่อน้ำหนักเปลี่ยนหรือท่านอนเปลี่ยน
  • ที่นอนลมไม่ได้ทดแทนการพลิกตัวตามแผนของทีมแพทย์พยาบาล และเลขบนหน้าปัดเป็นแค่จุดเริ่มต้น

เหมาะกับใคร

  • เหมาะกับผู้ดูแลที่มีที่นอนลมอยู่แล้ว แต่ไม่แน่ใจว่าตั้งถูกหรือยัง หรือผู้ป่วยบ่นว่าสะโพกหรือก้นกบเจ็บแม้นอนบนที่นอนลม
  • ไม่ใช่คู่มือเลือกซื้อ และไม่เหมาะกับผู้ป่วยที่มีแผลกดทับระยะลึกอยู่แล้ว ซึ่งต้องใช้อุปกรณ์และแผนที่ทีมรักษากำหนด

สิ่งที่ควรรู้

ที่นอนลมลดแรงกดอย่างไร และทำไมการตั้งค่าผิดจึงกลับทำร้าย

ที่นอนลมกระจายน้ำหนักตัวไปบนพื้นที่กว้างขึ้นและลดแรงกดเฉพาะจุดที่กระดูกยื่น เช่น ก้นกบ สะโพก ส้นเท้า ตัวร่างกายต้องจมเข้าไปในที่นอนพอควรเพื่อให้เกิดผลนี้ เมื่อเกินพอดีไปทางนุ่ม ร่างกายจมจนกดถึงฐานและแรงกลับมารวมที่เดิม ที่นอนจึงทำงานเหมือนไม่มี

ข้อมูลเรื่องแผลกดทับของ National Institute on Aging ระบุว่าที่นอนหรือเบาะลดแรงกดช่วยได้ แต่ผู้ดูแลยังต้องเปลี่ยนท่าและตรวจผิวสม่ำเสมอ การมีที่นอนพิเศษจึงไม่ยกเลิกงานเหล่านี้ และทีมรักษาเป็นผู้เลือกชนิดที่เหมาะกับระดับความเสี่ยงของผู้ป่วยแต่ละคน

ผู้ป่วยที่ช่วยตัวเองในกิจวัตรประจำวัน (ADL) ได้น้อยและอยู่ในภาวะเปราะบางจะรับแรงกดได้ไม่นานก่อนผิวเริ่มเสียหาย เพราะผิวบางและไขมันใต้ผิวน้อย การตั้งที่นอนให้ถูกจึงเป็นเรื่องของผู้ป่วยกลุ่มนี้โดยตรง ผู้ที่ยังพลิกตัวเองได้ตลอดมักเสี่ยงน้อยกว่าและไม่จำเป็นต้องใช้ที่นอนลมเสมอไป ถ้ายังไม่ได้ซื้อ ลองถามพยาบาลก่อนว่าจำเป็นหรือไม่

เครื่องหลายรุ่นมีหน้าปัดน้ำหนักหรือระดับหนึ่งถึงห้า ค่าบนหน้าปัดเป็นการประมาณ ยี่ห้อต่างกันความหมายต่างกัน จึงต้องตรวจด้วยมือเพื่อยืนยันกับตัวผู้ป่วยจริง

ตรวจใต้ก้นกบด้วยมืออย่างไร ให้ได้คำตอบที่เชื่อถือได้

ให้ผู้ป่วยนอนหงายในท่าที่นอนตามปกติ ถ้าหัวเตียงยกอยู่ให้ตรวจที่ระดับนั้นเพราะแรงกดย้ายไปที่ก้นกบมากขึ้นเมื่อยกหัวสูง วางฝ่ามือหงายเข้าไปใต้ที่นอนจากด้านข้างตรงตำแหน่งก้นกบ ค่อย ๆ ดันนิ้วขึ้นหาตัวผู้ป่วย แล้วรู้สึกว่ามีชั้นลมคั่นระหว่างนิ้วกับกระดูกหรือไม่

ถ้ามีชั้นลมคั่นพอที่จะรู้สึกว่านิ้วไม่ติดกระดูกโดยตรง ถือว่าค่านี้ใช้ได้ ถ้านิ้วรู้สึกถึงกระดูกหรือฐานแทบทันที แสดงว่าก้นสุด ให้เพิ่มแรงดันทีละขั้นเล็ก ๆ แล้วตรวจซ้ำหลังผ่านไปหลายนาทีให้ลมกระจาย หรือสองถึงสามนาทีตามคู่มือ

ทำคนเดียวได้แต่ถ้ามีผู้ช่วยสองคนจะแม่นกว่า คนหนึ่งช่วยประคองตัวผู้ป่วยไม่ให้สะดุ้ง อีกคนตรวจ และควรตรวจที่ส้นเท้าและสะโพกข้างที่นอนตะแคงด้วย เพราะจุดเหล่านี้ก้นสุดได้เหมือนกัน

นิ่มเกินหรือแข็งเกิน ดูสัญญาณจากตัวผู้ป่วย

สัญญาณนิ่มเกิน ผู้ป่วยจมจนรู้สึกว่าพลิกตัวเองยากขึ้น ขอบที่นอนสูงเหมือนอ่าง หรือผิวบริเวณกระดูกยื่นแดงแม้ไม่นอนนาน สัญญาณแข็งเกิน ผู้ป่วยบ่นว่านอนไม่สบาย ปวดเมื่อยสะโพก หรือรอยแดงเกิดซ้ำที่จุดเดิมทุกเช้าเหมือนนอนบนพื้นแข็ง

ตอนกลางคืนผู้ดูแลมักตั้งค่าไว้แล้วหลับไปเลย ลองตรวจสั้น ๆ ตอนพลิกตัวรอบดึก เพราะที่นอนที่ลมรั่วช้า ๆ จะค่อยยุบจนก้นสุดช่วงเช้ามืดโดยไม่มีใครสังเกต ถ้าที่นอนมีเสียงเตือนแรงดันต่ำ ให้ตั้งเสียงไว้ในระดับที่ได้ยินจากห้องข้างเคียง ไม่ปิดเสียงเพราะรำคาญ

ตรวจผิวทุกเช้าและทุกครั้งที่เปลี่ยนท่า ถ้ากดแล้วรอยแดงไม่จางภายในไม่กี่นาที ให้ถือว่าผิวเริ่มได้รับบาดเจ็บ แจ้งพยาบาลทันทีโดยไม่รอให้เกิดแผล และอย่าถูนวดบริเวณนั้น

ผู้ป่วยที่น้ำหนักลดเร็วหลังป่วย หรือบวมน้ำจนน้ำหนักเปลี่ยน ต้องตรวจซ้ำการตั้งค่า เพราะค่าที่เคยใช้ได้อาจไม่เหมาะอีกแล้ว

ข้อควรระวังที่ทำให้ที่นอนลมเสียผลโดยไม่รู้ตัว

ผ้าปูหนาหรือผ้ากันน้ำพลาสติกที่ปูทับแน่นลดการจมและการกระจายแรงของที่นอน ควรใช้ผ้าบางที่เหลือความหย่อนเล็กน้อย และจำนวนชั้นผ้ารองไม่ควรเกินที่จำเป็น เพราะรอยพับหรือชั้นซ้อนสร้างแรงกดเฉพาะจุดขึ้นใหม่

สายท่อพับ ปลั๊กหลวม หรือเครื่องปั๊มที่ดับโดยไม่รู้ตัวทำให้ที่นอนแฟบทีละน้อย ตรวจเสียงและความตึงของที่นอนตอนเปลี่ยนกะ ถ้าที่นอนแฟบผิดปกติให้ดูก่อนว่าไฟเข้าเครื่องไหม แล้วอ่านบทความตรวจเบื้องต้นก่อนซ่อม

อย่าตั้งค่าตามน้ำหนักบนฉลากครั้งเดียวแล้วลืม ผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะเปราะบางน้ำหนักเปลี่ยนได้ในเวลาไม่กี่สัปดาห์

A bright, modern bedroom featuring two twin beds with orange linens, perfect for guests.

รูปภาพโดย UMUT 🆁🅰🆆 / Pexels

ขั้นตอนที่ควรทำ

ตั้งแรงดันครั้งแรกให้ถูกจุดเริ่มต้น

ทำตอนมีเวลาสิบถึงสิบห้านาที ไม่ทำรีบในมื้อเช้าหรือตอนผู้ป่วยหิว

  • อ่านคู่มือของเครื่องรุ่นนั้นว่าตั้งตามน้ำหนักหรือระดับ และช่วงที่แนะนำคือเท่าไร
  • ถามน้ำหนักล่าสุดของผู้ป่วยจากการชั่งจริง ไม่เดา
  • ตั้งตามคู่มือแล้วรอให้ลมเต็มตามเวลาที่ระบุ
  • ให้ผู้ป่วยนอนหงายในท่าปกติ แล้วตรวจใต้ก้นกบด้วยฝ่ามือ
  • ปรับขึ้นหรือลงทีละขั้นเล็ก แล้วรอและตรวจซ้ำ

ตรวจซ้ำเป็นกิจวัตร

ตรวจใต้ก้นกบสัปดาห์ละครั้ง และทุกครั้งที่น้ำหนักเปลี่ยน ปรับท่าหัวเตียงสูงขึ้น หรือเปลี่ยนผ้าปู จดค่าที่ตั้งและวันที่ในสมุดเล่มเดียวกับตารางพลิกตัวเพื่อให้ทุกคนในบ้านเห็นตรงกัน

แจ้งพยาบาลเมื่อค่าที่ตั้งไม่ตอบโจทย์

ถ้าปรับแล้วผู้ป่วยยังบ่นเจ็บหรือรอยแดงยังกลับมา อย่าปรับเองเรื่อย ๆ ถ่ายภาพผิวไว้ แล้วขอให้พยาบาลหรือนักกายภาพบำบัดประเมินพื้นผิวรองรับใหม่

อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

  • อย่าตั้งแรงดันตามเลขบนฉลากแล้วไม่ตรวจซ้ำด้วยมือ
  • อย่านวดหรือถูบริเวณที่เป็นรอยแดงเพราะทำให้เนื้อเยื่อเสียหายเพิ่ม
  • อย่าปูผ้ากันน้ำหรือผ้าหนาหลายชั้นทับที่นอนลมแน่น ๆ
  • อย่าเลิกพลิกตัวตามแผนเพียงเพราะนอนบนที่นอนลมแล้ว
  • อย่าเดาน้ำหนักตัวผู้ป่วยโดยไม่ชั่งหรือถามจากบันทึกล่าสุด

เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ

  • โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันทีถ้าพบแผลลึกถึงชั้นกล้ามเนื้อหรือเห็นกระดูก มีหนองหรือกลิ่นเหม็นร่วมกับไข้สูง ซึมหรือสับสนเฉียบพลัน
  • ไปสถานพยาบาลภายในวันเดียวกันถ้ารอยแดงที่กดแล้วไม่จางกลายเป็นตุ่มน้ำ ผิวถลอก หรือสีผิวคล้ำม่วง
  • นัดพบพยาบาลหรือแพทย์ภายในสัปดาห์นี้ถ้ารอยแดงที่จุดเดิมกลับมาซ้ำหลายวัน หรือผู้ป่วยบ่นเจ็บก้นกบสะโพกแม้ตั้งค่าตามคู่มือแล้ว
  • สังเกตและจดบันทึกต่อถ้าผิวปกติ ผู้ป่วยหลับสบาย และการตรวจใต้ก้นกบผ่านทุกสัปดาห์

เช็กลิสต์สรุป

  • ชั่งน้ำหนักผู้ป่วยล่าสุดและจดไว้
  • ตั้งแรงดันตามคู่มือของเครื่องรุ่นนั้น
  • ตรวจใต้ก้นกบด้วยฝ่ามือขณะผู้ป่วยนอนหงาย
  • ตรวจที่ระดับหัวเตียงที่ใช้จริง
  • ตรวจซ้ำเมื่อน้ำหนักเปลี่ยนหรือเปลี่ยนผ้าปู
  • ตรวจผิวบริเวณกระดูกยื่นทุกเช้า
  • พลิกตัวตามตารางที่ทีมรักษากำหนดต่อไป

คำถามที่พบบ่อย

ที่นอนลมควรตั้งนุ่มหรือแข็ง

ไม่มีคำตอบเดียว ต้องให้ตัวจมพอที่จะกระจายแรงแต่ไม่จมถึงฐาน ตรวจด้วยมือใต้ก้นกบแล้วปรับทีละน้อย ผู้ป่วยตัวผอมมักต้องการลมน้อยกว่าผู้ป่วยตัวใหญ่ แต่ต้องตรวจจริงเสมอ

ตรวจใต้ก้นกบไม่รู้ว่าก้นสุดหรือยัง ทำอย่างไร

ขอให้พยาบาลหรือนักกายภาพบำบัดสาธิตครั้งแรกที่ข้างเตียง จะจำความรู้สึกได้เร็วกว่าอ่านจากตัวหนังสือ ระหว่างนั้นถ้าไม่แน่ใจ ให้เอนไปทางเพิ่มแรงดันเล็กน้อยแล้วตรวจผิวทุกเช้า

ที่นอนลมแบบสลับแรงดันต่างจากแบบแรงดันคงที่อย่างไร

แบบสลับแรงดันเปลี่ยนจุดรับน้ำหนักเป็นรอบ ๆ ส่วนแบบคงที่ให้ความดันสม่ำเสมอ ทั้งสองต้องตั้งให้เหมาะกับน้ำหนักตัวและต้องตรวจก้นสุด ทีมรักษาจะเป็นผู้แนะนำว่าแบบไหนเหมาะกับระดับความเสี่ยง

ผู้ป่วยน้ำหนักลดแล้ว ต้องปรับที่นอนลมใหม่หรือไม่

ควรตรวจใหม่ เพราะน้ำหนักที่เปลี่ยนทำให้ตำแหน่งที่จมและการกระจายแรงเปลี่ยนไป ทดสอบใต้ก้นกบอีกครั้งหลังชั่งน้ำหนักใหม่ และถ้าน้ำหนักลดเร็ว ควรปรึกษาแพทย์เรื่องโภชนาการด้วย

เมื่อไรควรปรึกษาพยาบาลเรื่องที่นอนลม

เมื่อมีรอยแดงที่กดแล้วไม่จาง เมื่อผู้ป่วยบ่นเจ็บแม้ตั้งค่าตามคู่มือ หรือเมื่อที่นอนแฟบผิดปกติหลายครั้ง พยาบาลช่วยประเมินว่าพื้นผิวรองรับยังเหมาะกับระดับความเสี่ยงปัจจุบันหรือไม่

สรุป

  • แรงดันตั้งตามน้ำหนักตัวและคู่มือ แล้วยืนยันด้วยมือใต้ก้นกบ
  • นิ่มเกินก้นสุดและแข็งเกินไม่กระจายแรง ทั้งสองแบบเสี่ยงแผลกดทับ
  • ตรวจซ้ำเมื่อน้ำหนัก ท่าหัวเตียง หรือผ้าปูเปลี่ยน
  • ที่นอนลมเสริมการพลิกตัว ไม่ได้ทดแทน

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

ดูหมวดอุปกรณ์ทั้งหมด →

จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย

บทความที่เกี่ยวข้อง

ที่นอนลมแบบรังผึ้งกับแบบลอน ต่างกันอย่างไร และบ้านไหนควรเลือกแบบใด
home-care

ที่นอนลมแบบรังผึ้งกับแบบลอน ต่างกันอย่างไร และบ้านไหนควรเลือกแบบใด

เปรียบเทียบที่นอนลมแบบรังผึ้งกับแบบลอนสลับ ทั้งระดับความเสี่ยงแผลกดทับที่เหมาะ เสียงปั๊ม ความนุ่มขณะลุกนั่ง และการซ่อมเมื่อรั่ว เพื่อให้ตัดสินใจก่อนซื้อ

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 14 นาที
ที่นอนลดแรงกดสำหรับผู้สูงอายุ ใช้และดูแลอย่างไรให้ได้ผลจริง
home-care

ที่นอนลดแรงกดสำหรับผู้สูงอายุ ใช้และดูแลอย่างไรให้ได้ผลจริง

วิธีตั้งค่า ใช้งาน และดูแลรักษาที่นอนลดแรงกดสำหรับผู้สูงอายุติดเตียงอย่างถูกต้อง ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มใช้ไปจนถึงการตรวจสอบประจำวัน เพื่อป้องกันแผลกดทับได้จริง ไม่ใช่แค่มีที่นอนแล้วจบ

อัปเดตล่าสุด 2 กันยายน 2026อ่าน 13 นาที
ปั๊มที่นอนลมเสียงดังหรือลมไม่เข้า ตรวจเองอะไรได้ก่อนเรียกช่าง
home-care

ปั๊มที่นอนลมเสียงดังหรือลมไม่เข้า ตรวจเองอะไรได้ก่อนเรียกช่าง

ปั๊มที่นอนลมเสียงดังหรือลมไม่เข้า ไล่ตรวจสายไฟ ท่อลม ไส้กรอง รหัสเตือน และรอยรั่วด้วยตัวเอง รวมถึงจุดที่ห้ามเปิดเองและเวลาที่ต้องเรียกช่าง

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 12 นาที
เลือกที่นอนและเบาะป้องกันแผลกดทับให้เหมาะกับผู้ป่วยติดเตียงแต่ละระดับความเสี่ยง
home-care

เลือกที่นอนและเบาะป้องกันแผลกดทับให้เหมาะกับผู้ป่วยติดเตียงแต่ละระดับความเสี่ยง

เปรียบเทียบที่นอนลม เบาะรองกันกดทับ และหมอนรองเฉพาะจุด พร้อมเกณฑ์เลือกตามระดับความเสี่ยงแผลกดทับและงบประมาณของแต่ละบ้าน

อัปเดตล่าสุด 1 กันยายน 2026อ่าน 10 นาที
ที่นอนลมป้องกันแผลกดทับ: ตั้งค่าให้ถูก ดูแลให้ถูก และรู้ว่ามันแทนอะไรไม่ได้
home-care

ที่นอนลมป้องกันแผลกดทับ: ตั้งค่าให้ถูก ดูแลให้ถูก และรู้ว่ามันแทนอะไรไม่ได้

คู่มือใช้ที่นอนลมป้องกันแผลกดทับที่บ้านอย่างถูกวิธี ตั้งแต่การตั้งความแข็ง การปูผ้า การดูแลปั๊มและสายลม ไปจนถึงสัญญาณว่ากำลังใช้ผิด และเหตุผลที่ยังต้องพลิกตัวตามรอบอยู่ดี

อัปเดตล่าสุด 20 กันยายน 2026อ่าน 17 นาที