ช่องปากที่ไม่สะอาดสะสมเชื้อแบคทีเรียจำนวนมาก หากผู้สูงอายุที่มีภาวะกลืนลำบากสำลักน้ำลายที่มีเชื้อเข้าไปในปอด อาจนำไปสู่ปอดอักเสบจากการสำลักซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงที่พบบ่อยในกลุ่มผู้ป่วยติดเตียง

ผู้สูงอายุติดเตียงมักมีน้ำลายน้อยลงกว่าเดิม (ปากแห้ง) เนื่องจากการใช้ยาหลายชนิด (polypharmacy) หรือหายใจทางปาก ทำให้กลไกทำความสะอาดตัวเองของช่องปากลดลง จึงต้องพึ่งการทำความสะอาดจากผู้ดูแลมากขึ้นกว่าคนทั่วไป

แปรงสีฟันขนนุ่มพิเศษสำหรับผู้ป่วยเหมาะกับผู้ที่ยังมีฟันธรรมชาติและกลืนน้ำลายได้ปกติ สามารถใช้ยาสีฟันปริมาณเล็กน้อยและบ้วนน้ำได้เองหรือมีคนช่วยเช็ดปาก

ก้านสำลีชุบน้ำยาบ้วนปากหรือน้ำเกลือเจือจางเหมาะกับผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสำลักหรือกลืนน้ำลายได้ไม่ดี เพราะควบคุมปริมาณของเหลวได้มากกว่าการแปรงด้วยน้ำ ลดความเสี่ยงของเหลวไหลลงคอโดยไม่ได้ตั้งใจ

แปรงยางนิ้วหรือฟองน้ำสำหรับทำความสะอาดปากเหมาะกับผู้ที่ไม่มีฟันธรรมชาติเหลือแล้วหรือเหงือกไวต่อการสัมผัส ใช้เช็ดเหงือกและลิ้นได้นุ่มนวลกว่าแปรงขนแข็ง

ฟันปลอมต้องถอดออกมาทำความสะอาดแยกต่างหากด้วยแปรงเฉพาะและแช่ในน้ำยาทำความสะอาดฟันปลอมตามคำแนะนำ ไม่ควรแปรงฟันปลอมพร้อมเหงือกในปากเดียวกันเพราะทำความสะอาดได้ไม่ทั่วถึง

ควรประเมินความเสี่ยงสำลักของผู้ป่วยก่อนเลือกอุปกรณ์ ถ้าผู้ป่วยมีสัญญาณกลืนลำบาก ควรเลี่ยงการใช้น้ำปริมาณมากขณะทำความสะอาดและเปลี่ยนมาใช้ก้านสำลีชุบน้ำยาแทน

ถ้าเหงือกอักเสบหรือมีแผลในปาก ควรใช้แปรงยางนิ้วหรือฟองน้ำที่นุ่มกว่าแทนแปรงขนแข็ง และปรึกษาทันตแพทย์หากอาการไม่ดีขึ้นภายในไม่กี่วัน

น้ำยาบ้วนปากบางชนิดมีแอลกอฮอล์ผสมซึ่งอาจทำให้ปากแห้งมากขึ้นในผู้สูงอายุที่ปากแห้งอยู่แล้ว ควรเลือกสูตรอ่อนโยนไม่มีแอลกอฮอล์หรือใช้น้ำเกลือเจือจางแทนตามคำแนะนำแพทย์หรือทันตแพทย์

ยาสีฟันควรใช้ปริมาณเล็กน้อยเท่าเมล็ดถั่วสำหรับผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสำลัก เพื่อลดปริมาณฟองที่อาจไหลลงคอ และควรเช็ดฟองออกให้หมดก่อนบ้วนหรือเช็ดปากทุกครั้ง

แปรงสีฟันหรือแปรงยางนิ้วควรเปลี่ยนใหม่ทุก 2-3 เดือนหรือเร็วกว่านั้นหากขนแปรงเริ่มบานหรือผู้ป่วยเพิ่งหายจากการติดเชื้อในช่องปาก เพราะแปรงเก่าอาจสะสมเชื้อและทำให้อาการกลับมาซ้ำ

ควรมีอุปกรณ์สำรองไว้ในบ้านเสมอ เพราะการทำความสะอาดช่องปากเป็นกิจวัตรที่ต้องทำต่อเนื่องทุกวันโดยไม่สามารถหยุดรอซื้อใหม่ได้

ริมฝีปากแห้งแตกและมุมปากอักเสบพบได้บ่อยในผู้สูงอายุติดเตียงที่หายใจทางปากหรือปากแห้งเรื้อรัง ควรทาลิปมันหรือวาสลีนบาง ๆ หลังทำความสะอาดช่องปากทุกครั้งเพื่อป้องกันการแตกและติดเชื้อเพิ่มเติม

หากมุมปากอักเสบมีรอยแดงหรือแตกเป็นแผลไม่หายภายในไม่กี่วัน ควรปรึกษาแพทย์หรือทันตแพทย์ เพราะอาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อราที่ต้องใช้ยาเฉพาะทางรักษา ไม่ใช่แค่ทาลิปมันเพียงอย่างเดียว