งานบุญหนึ่งครั้งอาจให้นั่งสวดมนต์ ฟังธรรม หรือรอพระฉันนานหลายสิบนาทีถึงชั่วโมงเศษ ท่านั่งพับเพียบทำให้เข่าข้างหนึ่งงอลึกและข้อเท้าถูกกด ส่วนท่าขัดสมาธิทำให้สะโพกหมุนออกและเข่าบิด ผู้ที่มีข้อเข่าเสื่อมจะรู้สึกตึงและเจ็บเมื่อต้องคงท่าเดียวนาน

กรมการแพทย์และ National Institute on Aging อธิบายว่าข้อเข่าเสื่อมเกิดจากกระดูกอ่อนผิวข้อสึกหรอตามอายุและการใช้งาน อาการมักแย่ลงเมื่อเข่างอลึกหรือรับแรงกดนาน การนั่งพื้นจึงไม่ใช่ท่าที่เหมาะกับทุกคน แม้จะเป็นวิถีที่คุ้นเคยมานาน

อีกด้านคือการลุก ผู้สูงอายุที่ขาอ่อนแรงต้องใช้แรงแขนดันและพึ่งสิ่งรอบข้าง ช่วงเปลี่ยนจากนั่งเป็นยืนเสี่ยงเสียหลัก โดยเฉพาะคนที่ความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า

ความหนาที่ใช้ได้จริงมักอยู่ในช่วงที่ยกสะโพกให้สูงกว่าเข่าเล็กน้อย เบาะบางแบบผ้าห่มพับสองชั้นกันความเย็นของพื้นได้ แต่ไม่ช่วยลดแรงกดที่กระดูกก้น ส่วนเบาะหนาและนุ่มมากทำให้ตัวทรุดเอียงและลุกยาก ผู้ใช้ควรทดลองนั่งจริงอย่างน้อยหนึ่งนาทีที่ร้านหรือที่บ้านก่อนตัดสินใจ

วัสดุข้างในมีผลกว่าตัวเลขความหนา โฟมแน่นคืนตัวดีกว่าใยสังเคราะห์ที่ยุบเร็ว ฟองน้ำที่เปื่อยหรือเป็นก้อนควรเปลี่ยน ถ้าใช้ในอากาศร้อนชื้น ปลอกที่ถอดซักได้และระบายอากาศช่วยลดความอับ ดูบทความเรื่องเบาะรองนั่งเก้าอี้ที่เชื่อมไว้สำหรับเปรียบเทียบเนื้อวัสดุ

เบาะที่หนักหรือใหญ่เกินไปทำให้ผู้สูงอายุถือเองไม่ได้ และมักปล่อยให้ลูกหลานแบก เบาะแบบพับสามส่วนหรือม้วนได้ มีหูหิ้วหรือสายคล้องไหล่ เหมาะกับการเดินจากลานจอดรถ ส่วนด้านใต้เบาะควรเป็นวัสดุเกาะพื้น เพราะพื้นวัดหลายแห่งเป็นหินขัดหรือกระเบื้องที่ลื่นเมื่อเปียก

ถ้าต้องถอดรองเท้า ให้จัดที่นั่งใกล้ทางเดินหรือเสา ไม่นั่งกลางห้องที่ต้องก้าวข้ามคนอื่นตอนลุก พื้นต่างระดับที่ธรณีศาลาก็เป็นจุดสะดุดที่ลูกหลานควรสังเกตไว้ก่อน

ท่าที่เหยียดขาข้างหนึ่งออกไปหรือนั่งพิงเสาโดยให้เข่าไม่งอเกินมุมที่สบาย ลดแรงกดที่ข้อเข่ากว่าท่าพับเพียบเต็มท่า การสลับข้างทุกสิบถึงสิบห้านาทีช่วยให้เลือดไหลเวียนและลดอาการชา ไม่ต้องรอจนเจ็บ

ท่าเพชรหรือคุกเข่านั่งบนส้นเท้าไม่เหมาะกับผู้ที่เข่าเสื่อมหรือข้อเท้าแข็ง ควรเลี่ยง ถ้าจำเป็นต้องทำพิธีที่ต้องนั่งพับเพียบ ให้ขอพักเป็นช่วงและเหยียดขาออกเมื่อมีโอกาส พระและเจ้าหน้าที่วัดส่วนใหญ่เข้าใจเรื่องนี้

ลองดูกิจวัตรประจำวันที่บ้าน ถ้าผู้สูงอายุลุกจากเก้าอี้เตี้ยโดยไม่ต้องใช้มือยัน เดินขึ้นบันไดสองสามขั้นได้ และไม่เวียนศีรษะตอนลุก นั่นเป็นสัญญาณว่านั่งพื้นช่วงสั้นอาจพอไหว ถ้าต้องเกาะโต๊ะทุกครั้งหรือกลัวล้ม ควรเลี่ยง

คนที่มีภาวะเปราะบาง น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ แรงบีบมือลดลง หรือเดินช้าลงชัดเจน มีความเสี่ยงล้มและกระดูกหักมากกว่าคนทั่วไป ควรให้แพทย์ประเมินก่อนกลับไปนั่งพื้นเป็นประจำ ผู้ที่กินยาหลายชนิดและมีอาการมึนช่วงเช้า ก็ต้องระวังเป็นพิเศษ

ถ้าสาเหตุของการเมื่อยคือลุกจากพื้นไม่ไหวหรือเข่าเจ็บเมื่องอ การซื้อเบาะไม่แก้ปัญหา ควรไปตรวจเข่า ขอคำแนะนำจากนักกายภาพบำบัด หรือเปลี่ยนมานั่งเก้าอี้ ผู้ที่มีแผลกดทับเสี่ยงหรือต้องนั่งรถเข็นเป็นหลัก ต้องใช้เบาะที่ออกแบบสำหรับการกระจายแรงกด ไม่ใช่เบาะนั่งพื้น

บ้านที่มีเบาะรองนั่งอยู่แล้วและใช้ได้ดี ไม่จำเป็นต้องซื้อใหม่ ตรวจว่าเบาะไม่ยุบเป็นหลุม ไม่มีกลิ่นอับ และปลอกไม่ลื่น แค่นั้นก็พอ