ไกคือมือหมุนที่ปลายเตียงหรือด้านข้าง หมุนแล้วดันกลไกให้ส่วนของเตียงเคลื่อน ไกพนักหลังยกท่อนบนขึ้นเป็นท่านั่งครึ่งตัว ไกยกเข่าทำให้ใต้เข่าโค้งขึ้นเป็นมุม ส่วนไกที่สามในรุ่นราคาสูงขึ้นเป็นไกปรับความสูงของทั้งเตียง บางรุ่นไกที่สามอาจเป็นการเอียงหัวหรือเอียงปลายเตียงเข้าด้านใดด้านหนึ่ง ซึ่งเป็นรุ่นที่เจอไม่บ่อยในบ้าน

เพราะแต่ละร้านนับไม่เหมือนกัน เวลาสอบถามให้ใช้คำว่า ปรับพนักหลังได้ไหม ปรับยกเข่าได้ไหม ปรับความสูงด้วยมือหมุนได้ไหม แล้วจดคำตอบเทียบกันเป็นตาราง แทนที่จะจำเลขไกอย่างเดียว

เตียงที่ปรับความสูงไม่ได้ มักตั้งไว้ที่ความสูงเดียว ผู้ดูแลต้องก้มเปลี่ยนผ้าอ้อม เช็ดตัว ป้อนข้าว วันละหลายรอบ ผู้ดูแลที่ร่างสูงกว่าเฉลี่ยหรือเตี้ยกว่าเฉลี่ยจะปวดหลังต่างกัน แนวทางด้านการยศาสตร์แนะนำให้ปรับพื้นผิวงานให้อยู่ราวระดับข้อศอกของผู้ทำงาน ซึ่งเตียงความสูงเดียวทำไม่ได้กับทุกคน

ความสูงยังมีผลตอนย้ายตัวไปรถเข็นหรือเก้าอี้นั่งถ่าย ถ้าเตียงสูงกว่าที่นั่งรถเข็นมาก ผู้ป่วยต้องเคลื่อนลง ถ้าเตียงต่ำกว่า ผู้ป่วยต้องเอื้อมขึ้น ผู้ป่วยที่ยังช่วยตัวเองได้บ้างจะลุกง่ายขึ้นเมื่อเท้าแตะพื้นได้ขณะนั่งขอบเตียง

ถ้าเลือกเตียงที่ปรับสูงไม่ได้ ให้ชดเชยด้วยการใช้เก้าอี้ผู้ดูแลที่นั่งสูง วางของใช้ในระดับเอว และสลับท่าทำงานบ่อย ๆ เพราะการก้มซ้ำวันละหลายครั้งสะสมเป็นปัญหาหลังของผู้ดูแลเองในระยะยาว

เมื่อยกหัวเตียงขึ้น น้ำหนักตัวจะดึงลำตัวลงมาทางเท้า ผิวหนังบริเวณก้นกบถูกดึงไปอีกทางหนึ่งเทียบกับกระดูก เรียกว่าแรงเฉือน แผลกดทับที่ก้นกบจำนวนมากเกี่ยวกับท่าที่หัวสูงแล้วตัวไหล การยกใต้เข่าขึ้นก่อนแล้วจึงยกหัวเตียง ช่วยล็อกสะโพกไม่ให้ไถล

ลำดับที่ทีมพยาบาลมักสอนครอบครัวคือ ยกเข่าก่อน แล้วค่อยยกหัว และตอนลดลงให้ลดหัวก่อนแล้วค่อยลดเข่า ตัวเตียงที่ไม่มีไกยกเข่า ครอบครัวมักใช้หมอนหนุนใต้เข่าแทน แต่หมอนเลื่อนง่ายและไม่ต้านน้ำหนักตัวได้เท่า

องศาที่เหมาะขึ้นกับว่าผู้ป่วยทำอะไรอยู่ ขณะกินอาหารมักต้องนั่งตรงกว่า ส่วนขณะนอนพักทั่วไปมักไม่ต้องยกสูง เพราะยิ่งสูงยิ่งเสี่ยงไถลและแรงเฉือน ข้อกำหนดแต่ละคนควรถามพยาบาลหรือแพทย์ที่ดูแล โดยเฉพาะผู้ที่กลืนลำบาก มีภาวะหัวใจล้มเหลว หรือหายใจติดขัดเมื่อนอนราบ

ถ้าเตียงมือหมุนยกได้เป็นขั้นแบบละเอียดน้อย (หมุนหนึ่งรอบขยับมาก) ให้ลองหมุนดูว่าหยุดที่มุมที่ต้องการได้ไหม และล็อกอยู่ไหมเมื่อปล่อยมือ ไกที่ไหลย้อนเองเป็นปัญหาความปลอดภัยที่ต้องแก้ก่อนใช้จริง

ข้อดีของเตียงหมุนมือคือไม่ต้องพึ่งไฟฟ้า ไฟดับกลางคืนยังยกหัวผู้ป่วยได้ แต่การหมุนต้องออกแรง ผู้ดูแลที่มีข้อมือหรือไหล่เจ็บอาจหมุนไม่ไหวถ้าผู้ป่วยตัวใหญ่ ควรลองหมุนตอนมีคนนอนอยู่ ไม่ใช่ตอนเตียงว่าง

วัดความกว้างประตูห้องนอน ทางเดินจากหน้าบ้านถึงห้อง และพื้นที่รอบเตียงอย่างน้อยหนึ่งด้านให้มีที่ยืนทำงาน เตียงที่มีมือหมุนยื่นออกมาที่ปลายเตียงกินที่เพิ่ม และหมุนไม่ได้ถ้าชิดผนัง ที่จอดรถเข็นข้างเตียงควรเผื่อไว้ด้วย

ราวกั้นช่วยกันตกและเป็นที่จับเวลาพลิกตัว แต่ช่องระหว่างซี่ราวหรือระหว่างราวกับที่นอนที่กว้างเกินไป เป็นจุดที่แขน ขา หรือศีรษะของผู้ป่วยที่สับสนเข้าไปติดได้ ควรเช็กว่าที่นอนที่ใช้มีความหนาพอดีกับกรอบ ถ้าใช้ที่นอนหนามากบวกที่นอนลม ราวอาจเตี้ยจนกันตกไม่ได้

ผู้ที่มีภาวะสับสนเฉียบพลันหรือเดินเร่ร่อนตอนกลางคืนไม่ควรถูกกันด้วยราวสูงเต็มตัวเพียงอย่างเดียว เพราะอาจปีนข้ามแล้วตกจากที่สูงกว่า ให้ปรึกษาทีมแพทย์เรื่องแผนความปลอดภัยรวม

หลายโรงพยาบาล เทศบาล และมูลนิธิมีบริการยืมเตียงผู้ป่วยระยะสั้น ถามที่ศูนย์ดูแลต่อเนื่องของโรงพยาบาลหรือผู้ประสานงานด้านการดูแลระยะยาวของพื้นที่ ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะใช้นานแค่ไหน การยืมหรือเช่าก่อนช่วยให้ทดลองได้ว่าความสูงแบบใดเหมาะกับห้องและผู้ดูแล

ซื้อเมื่อรู้แล้วว่าต้องใช้ระยะยาว และเลือกร้านที่ส่งอะไหล่ได้ เช่น มือหมุน ราวข้าง ล้อ เพราะสามชิ้นนี้พังบ่อยที่สุดเมื่อใช้ทุกวัน