สูงวัยไทย
จดอุณหภูมิจากปรอทวัดไข้ช่วงป่วยหรือหลังผ่าตัดให้หมอดูง่าย
พิมพ์เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026
จดอุณหภูมิจากปรอทวัดไข้ช่วงป่วยหรือหลังผ่าตัดให้หมอดูง่าย
เช็กลิสต์จดอุณหภูมิที่บ้านหลังผ่าตัดหรือป่วย ต้องจดเวลา ตำแหน่งวัด ยาที่ให้ และอาการ รวมถึงการเปลี่ยนแปลงที่ควรแจ้งโรงพยาบาลหลังกลับบ้าน
เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

รูปภาพโดย Tima Miroshnichenko / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- ตารางจดอุณหภูมิที่หมอใช้ได้จริงมีห้าช่อง คือวันและเวลา ตำแหน่งที่วัด (รักแร้ ใต้ลิ้น หู หน้าผาก) ตัวเลข ยาที่ให้ก่อนหน้าและเวลาที่ให้ และอาการที่เห็นพร้อมกัน เช่นหนาวสั่น ปวดแผล ซึม ถ้าขาดช่องยา หมอจะแปลตัวเลขไม่ได้ เพราะไข้ที่เพิ่งลดจากยาอาจไม่ได้แปลว่าอาการดีขึ้น
- หลังผ่าตัดหรือหลังออกจากโรงพยาบาล ให้ถามทีมที่ดูแลก่อนกลับบ้านว่าอุณหภูมิเท่าไรต้องโทรบอก และโทรเบอร์ไหน เกณฑ์ของคนไข้แต่ละคนไม่เท่ากัน จดไว้บนหน้าแรกของตาราง
- ไข้ร่วมกับหนาวสั่นรุนแรง ซึมปลุกไม่ตื่น สับสนเฉียบพลัน หายใจหอบ หรือแผลมีหนองและบวมแดงร้อนลามเร็ว ให้โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที ไม่ต้องรอจดให้ครบ
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับลูกหลานและผู้ดูแลที่ต้องดูแลผู้สูงอายุหลังผ่าตัด หลังนอนโรงพยาบาล หรือช่วงป่วยเป็นไข้หวัด ปอดอักเสบ ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่บ้าน
- ไม่เหมาะเป็นเกณฑ์วินิจฉัยว่าติดเชื้อหรือไม่ ใช้เพื่อให้ข้อมูลกับทีมแพทย์พยาบาลเท่านั้น
สิ่งที่ควรรู้
ทำไมต้องจด ทั้งที่วัดแล้วก็จำได้
ในวันที่ท่านไม่สบาย คนในบ้านจะวัดกันหลายรอบและผลัดกันดู พอถึงตอนพบแพทย์ แต่ละคนจำตัวเลขคนละค่า คนหนึ่งบอกว่าเมื่อคืนสูงถึง 38 อีกคนบอกว่าไม่เกิน 37.5 แพทย์ได้ข้อมูลที่ขัดกันและตัดสินใจยาก ตารางเดียวที่ทุกคนเขียนลงช่องเดียวกันแก้ปัญหานี้ได้ทันที
อีกเหตุผลคือแนวโน้ม แพทย์ต้องการรู้ว่าไข้ขึ้นลงอย่างไรตลอดวัน ลงเองหรือลงเพราะยา กลับมาหลังยาหมดฤทธิ์ไหม ตัวเลขเดียวไม่บอกเรื่องเหล่านี้ แต่ตารางสามวันบอกได้
ช่องที่ต้องมีในตาราง และเหตุผลของแต่ละช่อง
วันและเวลาต้องเป็นเวลาจริงที่วัด ไม่ใช่เวลาโดยประมาณ เพราะแพทย์จะเทียบกับเวลาที่ให้ยา ตำแหน่งวัดต้องจดทุกครั้ง เพราะรักแร้ ใต้ลิ้น หูและหน้าผากให้ค่าไม่เท่ากัน การเปลี่ยนตำแหน่งกลางทางทำให้เทียบแนวโน้มไม่ได้
ช่องยาคือช่องที่คนมักข้าม ให้จดชื่อยาตามที่อ่านบนซอง และเวลาที่ให้ ไม่ต้องจดขนาด เพราะแพทย์ดูจากใบสั่งยาได้ จุดประสงค์คือรู้ว่าตัวเลขที่เห็นอยู่ในช่วงที่ยาลดไข้ออกฤทธิ์หรือไม่ ถ้าให้ยาลดไข้ไปชั่วโมงก่อน ตัวเลข 37.2 ไม่ได้แปลว่าไข้หาย
ช่องอาการให้เขียนสั้น ๆ เป็นคำที่เห็นจริง หนาวสั่น เหงื่อออกมาก ปวดแผล แผลซึม ไอ ปัสสาวะแสบ ซึมกว่าปกติ กินได้น้อย ไม่ต้องตีความ เขียนเฉพาะสิ่งที่เห็นหรือได้ยิน
เลือกตำแหน่งเดียวแล้วใช้ตำแหน่งนั้นตลอด
ผู้สูงอายุที่ผอมหรือผิวบาง การวัดรักแร้ที่หนีบแน่นและแห้งให้ผลสม่ำเสมอพอใช้ ส่วนผู้ที่นอนอ้าปากหายใจ ใต้ลิ้นอาจไม่เหมาะ และผู้ที่สับสนหรือไม่ให้ความร่วมมือ ปรอทวัดไข้ที่ใช้เวลาสั้นอย่างแบบหูหรือหน้าผากอาจสะดวกกว่า แต่ต้องวางตำแหน่งให้ถูกตามคู่มือ
ถ้าต้องเปลี่ยนตำแหน่ง เช่นรักแร้เจ็บเพราะแผลผ่าตัดใกล้เคียง ให้จดว่าเปลี่ยนเมื่อไร และวัดซ้ำด้วยทั้งสองตำแหน่งหนึ่งครั้งเพื่อให้แพทย์เห็นความต่าง
ผู้สูงอายุอาจไม่ขึ้นไข้เหมือนคนหนุ่มสาว
ผู้สูงอายุบางคนติดเชื้อรุนแรงแต่ปรอทขึ้นไม่สูง หรือไม่ขึ้นเลย เพราะการตอบสนองของร่างกายอ่อนลง ที่พบบ่อยกว่าคือท่านซึมลง กินน้อยลง สับสน หรือล้ม โดยอุณหภูมิยังอยู่ในช่วงปกติ ผู้ดูแลจึงต้องจดอาการควบคู่กับตัวเลขเสมอ และถือว่าอาการเปลี่ยนเป็นสัญญาณสำคัญพอ ๆ กับตัวเลข
บางคนมีอุณหภูมิต่ำกว่าปกติเมื่อติดเชื้อหนัก ถ้าตัวเลขต่ำผิดปกติร่วมกับซึมหรือตัวเย็นซีด อย่ามองว่าดีขึ้น ให้ติดต่อแพทย์ในวันเดียวกัน และโทร 1669 ถ้าปลุกไม่ตื่น
หลังผ่าตัด สิ่งที่ควรสังเกตนอกจากตัวเลข
ไข้ต่ำ ๆ ในวันแรกหลังผ่าตัดเกิดได้และทีมแพทย์มักรู้อยู่แล้ว สิ่งที่น่ากังวลกว่าคือไข้ที่เกิดใหม่หลังกลับบ้านไปแล้วหลายวัน หรือไข้ที่ขึ้นสูงขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะเมื่อแผลปวดมากขึ้น บวมแดงร้อน มีน้ำหรือหนองซึม มีกลิ่น หรือมีอาการไอ ปัสสาวะแสบ น่องบวมข้างเดียว
ให้ถ่ายรูปแผลวันละครั้งในแสงเดียวกัน แล้วเทียบกันตอนจะโทรปรึกษา ภาพจากสามวันติดกันช่วยให้พยาบาลเห็นการเปลี่ยนแปลงชัดกว่าคำบรรยาย
จดบ่อยแค่ไหนจึงพอดี
ถ้าไม่ได้มีคำแนะนำเฉพาะ ช่วงที่มีไข้หรือเพิ่งออกจากโรงพยาบาลให้จดเช้า บ่าย เย็น และก่อนนอน เพิ่มอีกครั้งเมื่อท่านบอกว่าหนาวหรือร้อนผิดปกติ ปลุกท่านกลางดึกเพื่อวัดเฉพาะเมื่อแพทย์สั่งหรือมีอาการน่าห่วง เพราะการนอนหลับพักผ่อนก็ช่วยให้ฟื้นตัว
เมื่อสามวันติดกันไม่มีไข้ อาการดี กินได้ ให้ลดความถี่เหลือวันละครั้ง แต่เก็บตารางไว้จนถึงวันนัดตรวจ
ผู้สูงอายุที่ใช้ยาหลายชนิดควรให้เภสัชกรดูรายการยาด้วยว่ามียาตัวไหนทำให้ง่วงหรือบังอาการไข้ได้ไหม และถ้ากิจวัตรประจำวันที่เคยทำเองได้ เช่นอาบน้ำ แต่งตัว เดินไปห้องน้ำ ทำได้น้อยลงในช่วงป่วย ให้จดไว้ในช่องอาการด้วย เพราะความสามารถที่ลดลงเร็วเป็นข้อมูลสำคัญที่ตัวเลขอุณหภูมิไม่บอก

รูปภาพโดย Jsme MILA / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ขั้นตอนเตรียมตารางก่อนเริ่มจด
ใช้เวลาไม่ถึงสิบนาที และทำครั้งเดียวก่อนเริ่มช่วงดูแล
- เขียนหัวตาราง: ชื่อ-นามสกุลผู้ป่วย วันที่ออกจากโรงพยาบาลหรือวันที่เริ่มป่วย และโรคประจำตัวหลัก
- ถามทีมแพทย์ว่าอุณหภูมิเท่าไรต้องโทร และโทรเบอร์ไหน เขียนไว้บนสุด
- ตกลงกันในบ้านว่าใช้ปรอทวัดไข้เครื่องเดียวและตำแหน่งเดียว
- ติดตารางและปากกาไว้ข้างเตียงหรือบนตู้เย็น ให้ทุกคนเห็น
- ติดรายการยาลดไข้ที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ไว้ใกล้ตาราง
ขั้นตอนวัดและจดแต่ละครั้ง
ทำตามลำดับเดิมทุกรอบเพื่อให้ผลเทียบกันได้
- ให้ท่านนั่งหรือนอนพักอย่างน้อยห้านาที และไม่เพิ่งดื่มของร้อนหรือเย็น
- เช็ดรักแร้ให้แห้ง วางปรอทกลางรักแร้ หนีบแขนแนบลำตัว รอจนเครื่องส่งเสียง
- จดเวลา ตัวเลข และตำแหน่งทันที อย่าเก็บไว้ในความจำ
- จดยาที่ให้ในสี่ชั่วโมงที่ผ่านมา และเวลาที่ให้
- จดอาการหนึ่งถึงสามคำที่เห็นตอนนั้น
ขั้นตอนเตรียมตารางไปพบแพทย์
วันก่อนนัด ถ่ายรูปตารางทั้งหมดไว้ในโทรศัพท์ และนำฉบับกระดาษไปด้วย ทำเครื่องหมายตัวเลขที่สูงที่สุดและช่วงที่ไข้กลับมาหลังยาหมดฤทธิ์ แล้วเขียนคำถามไม่เกินสามข้อที่อยากถาม เช่น ไข้ตอนเย็นนี้ต้องกังวลไหม แผลที่ซึมนี้ปกติหรือเปล่า
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
เครื่องวัดอุณหภูมิร่างกายอินฟราเรด YUWELL รุ่น YT-2
Yuwellที่วัดไข้ ดิจิตอล รุ่น T11 ปรอทวัดไข้ ที่วัดอุณหภูมิ แม่นยำ (ปลายแข็ง)
ปรอทวัดไข้ดิจิตอล Digital Thermometer Omron//Beurer /Microlife/Nanomed DT-04 MC-246 FT09 KFT-03
Omronเครื่องวัดอุณหภูมิร่างกายอินฟราเรด Yuwell รุ่น YHW-6 มี Bluetooth รับประกันศูนย์ไทย 2 ปี
Yuwell
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าให้ยาลดไข้ก่อนวัดครั้งแรกของรอบ เพราะจะบดบังตัวเลขที่แพทย์ต้องการ ยกเว้นท่านทรมานมาก
- อย่าสลับตำแหน่งวัดโดยไม่จด
- อย่าใช้ตัวเลขเดียวตัดสินว่าอาการดีขึ้นหรือแย่ลง ให้ดูแนวโน้มและอาการ
- อย่าปรับยาเองจากตัวเลขในตาราง
- อย่ารอให้ครบตารางก่อนโทรหาทีมแพทย์ถ้ามีสัญญาณเตือน
- อย่าใช้ปรอทวัดไข้ร่วมกับคนอื่นโดยไม่ทำความสะอาด
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันทีเมื่อมีไข้ร่วมกับหนาวสั่นรุนแรง ซึมปลุกไม่ตื่น สับสนเฉียบพลัน หายใจหอบ ชีพจรเร็วมากพร้อมตัวซีด หรือแผลบวมแดงร้อนลามเร็วและมีหนอง
- ติดต่อทีมแพทย์ภายในวันเดียวกันเมื่อไข้ถึงเกณฑ์ที่ทีมกำหนดไว้ ไข้กลับมาหลังหายแล้ว ไข้นานเกินสองวันโดยไม่มีสาเหตุชัด หรือกินน้ำได้น้อยลงมาก
- นัดพบแพทย์ภายในสัปดาห์นี้เมื่อมีไข้ต่ำเป็นพัก ๆ อ่อนเพลียกว่าที่เคย หรือแผลหายช้ากว่าที่คาด
- ถ้าตัวเลขปกติแต่ท่านซึมหรือกินน้อยลงชัดเจน ก็ให้โทรปรึกษาได้เลย ไม่ต้องรอให้มีไข้
เช็กลิสต์สรุป
- มีตารางหนึ่งแผ่นที่ทุกคนเขียนลงช่องเดียวกัน
- มีเกณฑ์ที่ต้องโทรและเบอร์โทรจากทีมแพทย์บนหน้าแรก
- ใช้ปรอทวัดไข้เครื่องเดียวและตำแหน่งเดียว
- จดวันที่ เวลา ตำแหน่ง ตัวเลข ยาที่ให้ และอาการทุกครั้ง
- ถ่ายรูปแผลวันละครั้งในแสงเดียวกัน
- ถ่ายรูปตารางและนำฉบับกระดาษไปวันนัดตรวจ
- รู้ว่ากรณีไหนต้องโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย
ต้องจดอะไรบ้างเมื่อวัดไข้ผู้สูงอายุหลังผ่าตัด
จดวันและเวลา ตำแหน่งที่วัด ตัวเลข ยาที่ให้ก่อนหน้าพร้อมเวลา และอาการที่เห็น เช่นหนาวสั่น ปวดแผล ซึม ถ้าขาดช่องยา แพทย์จะแปลตัวเลขไม่ได้ เพราะยาลดไข้ทำให้ตัวเลขต่ำลงชั่วคราว
ปรอทวัดไข้แบบรักแร้กับหน้าผากต่างกันอย่างไร
รักแร้วัดนานกว่าและขึ้นกับการหนีบให้แนบ ส่วนหน้าผากเร็วแต่ผันแปรตามเหงื่อและอุณหภูมิห้อง ค่าสองแบบไม่เท่ากัน ให้เลือกแบบเดียวแล้วใช้ตลอดช่วงที่จดเพื่อให้เทียบแนวโน้มได้
อุณหภูมิเท่าไรหลังผ่าตัดควรโทรหาโรงพยาบาล
ไม่มีเลขเดียวที่ใช้กับทุกคน ควรถามทีมแพทย์ก่อนกลับบ้านและจดไว้บนตาราง เพราะขึ้นกับชนิดผ่าตัดและโรคประจำตัว ถ้าไม่ได้ถาม ให้โทรสอบถามโรงพยาบาลวันเดียวกัน และโทร 1669 เมื่อมีอาการหนัก
ควรปลุกผู้ป่วยกลางดึกเพื่อวัดไข้ไหม
โดยทั่วไปไม่จำเป็นถ้าท่านหลับสนิทและไม่มีอาการน่าห่วง ยกเว้นแพทย์สั่งให้วัดกลางคืน หรือท่านเพิ่งมีไข้สูง ถ้าสังเกตว่าหายใจเร็ว เหงื่อท่วม หรือหลับแล้วปลุกยาก ให้ปลุกและวัด
ตัวเลขปกติแต่ท่านซึมและกินน้อย ควรทำอย่างไร
ผู้สูงอายุติดเชื้อได้โดยไม่ขึ้นไข้ ให้ถือว่าอาการซึมและกินน้อยเป็นสัญญาณจริง ติดต่อแพทย์ในวันเดียวกัน และโทร 1669 ถ้าปลุกไม่ตื่น สับสนเฉียบพลัน หรือหายใจหอบ
ต้องเก็บตารางไว้นานแค่ไหน
เก็บจนผ่านวันนัดตรวจหลังออกจากโรงพยาบาล และจนกว่าแพทย์บอกว่าไม่ต้องติดตามแล้ว ถ้ามีไข้ซ้ำภายหลัง ตารางเก่าช่วยให้เห็นว่าครั้งก่อนเป็นอย่างไร
สรุป
- ตารางจดอุณหภูมิที่ดีต้องมีเวลา ตำแหน่ง ตัวเลข ยาที่ให้ และอาการ
- ผู้สูงอายุอาจติดเชื้อหนักโดยไม่ขึ้นไข้ ต้องดูอาการควบคู่ตัวเลขเสมอ
- ถามเกณฑ์ที่ต้องโทรจากทีมแพทย์ก่อนกลับบ้าน เพราะแต่ละคนไม่เท่ากัน
- สัญญาณหนักให้โทร 1669 ไม่ต้องรอจดให้ครบ
อุปกรณ์ที่คนมักหาคู่กับเรื่องนี้
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
ZJ HOMEปรอทวัดไข้ดิจิตอล ปรอทวัดอุณหภูมิ ปรอทวัดไข้
เครื่องวัดอุณหภูมิร่างกายอินฟราเรด Yuwell รุ่น YT-2 รับประกัน 2 ปี
Yuwellจัดส่งใน24ซม. 100 ชิ้น ซองปรอทวัดไข้ แผ่นฟิล์มครอบปรอทวัดอุณหภูมิ แบบใช้แล้วทิ้ง
Thermometer ปรอทวัดไข้ ปรอทวัดไข้ดิจิตอล Digital Thermomiter พร้อมส่ง มีรับประกัน
SOS(เอสโอเอส)
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
แหล่งข้อมูล
- แนวทางการดูแลผู้สูงอายุที่มีไข้และการเฝ้าระวังอาการหลังออกจากโรงพยาบาล — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- Fever and older adults: what to watch for — National Institute on Aging (NIA), NIH (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- ข้อมูลการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุที่บ้าน — กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

คุณตาตัวอุ่นๆ แต่ไม่มีไข้ขึ้นชัดเจน ควรดูแลเรื่องอุณหภูมิร่างกายอย่างไรในแต่ละวัน
การดูแลอุณหภูมิร่างกายของผู้สูงอายุในชีวิตประจำวันต้องรู้ว่าไข้ในผู้สูงอายุอาจไม่ขึ้นสูงชัดเจนแบบคนหนุ่มสาว บทความนี้ช่วยจัดระบบสังเกตและวัดที่บ้านให้ปลอดภัยขึ้น

ปรอทวัดไข้ดิจิตอลใต้รักแร้กับวัดหน้าผาก แบบไหนเหมาะผู้สูงอายุ
เปรียบเทียบปรอทวัดไข้แบบดิจิตอลใต้รักแร้กับแบบอินฟราเรดวัดหน้าผาก ทั้งความแม่น ผลจากเหงื่อและอากาศ ความเร็ว และกรณีผู้สูงอายุที่นิ่งไม่ได้

ปรอทวัดไข้ดิจิตอล วิธีใช้วัดใต้รักแร้ให้ค่าไม่เพี้ยนในผู้สูงอายุที่ตัวผอม
ขั้นตอนใช้ปรอทวัดไข้ดิจิตอลวัดใต้รักแร้กับผู้สูงอายุที่ตัวผอมบาง รักแร้ชื้น หรือยกแขนไม่ค่อยอยู่ พร้อมวิธีอ่านค่า วัดซ้ำ และจดไว้ให้หมอดู

ปรอทวัดไข้ขึ้นแค่ไข้ต่ำ แต่ผู้สูงอายุซึมหรือสับสน ต้องดูอะไรเพิ่ม
ปรอทวัดไข้ของผู้สูงอายุอาจขึ้นต่ำทั้งที่กำลังติดเชื้อ ดูอาการซึม สับสน กินน้อย หกล้ม และวิธีวัดให้ได้ค่าจริง เพื่อตัดสินใจพาไปหาหมอให้ทัน

เช็กลิสต์สัญญาณเตือนที่ต้องพาผู้สูงอายุกลับโรงพยาบาลหลังออกจากรพ.
รวมสัญญาณที่ต้องโทร 1669 หรือพาผู้สูงอายุกลับไปโรงพยาบาลทันทีหลังออกจากรพ. แยกจากอาการที่เฝ้าสังเกตได้ พร้อมเช็กลิสต์ที่ผู้ดูแลใช้ได้จริงในสัปดาห์แรกที่บ้าน