สูงวัยไทย
แผ่นรองซับผู้ป่วยติดเตียง ปูตรงไหน กี่ชั้นจึงพอ
พิมพ์เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026
แผ่นรองซับผู้ป่วยติดเตียง ปูตรงไหน กี่ชั้นจึงพอ
วิธีปูแผ่นรองซับใต้สะโพกผู้ป่วยติดเตียงให้เรียบไม่เป็นรอยย่น เลือกใช้ชั้นเดียวหรือซ้อนหลายชั้น ตำแหน่งที่ควรปู และข้อควรระวังที่ทำให้ผิวหนังเปื่อยหรือเกิดแผลกดทับ
เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

รูปภาพโดย Kampus Production / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- แผ่นรองซับปูใต้สะโพกและก้นของผู้ป่วยให้ครอบคลุมจากเอวส่วนล่างถึงต้นขา กว้างพอกันเลอะเมื่อนอนตะแคง ใช้ชั้นเดียวเป็นหลัก ปูให้เรียบตึงไม่มีรอยย่นหรือพับ เพราะรอยย่นใต้ตัวเป็นจุดกดซ้ำที่ทำให้ผิวถลอกหรือเกิดแผลกดทับได้ง่าย
- การซ้อนหลายชั้นดูอุ่นใจแต่มักเพิ่มความร้อน ความอับชื้น และรอยย่น และทำให้ผู้ป่วยนอนสูงขึ้นจากที่นอนจนไม่มั่นคง ควรซ้อนเฉพาะกรณีที่มีเหตุผล เช่นชั้นใต้สุดเป็นผ้ารองที่ซักได้ และชั้นบนเป็นแผ่นซับใช้แล้วทิ้ง โดยเปลี่ยนชั้นบนทันทีที่เปียก
- แผ่นรองซับไม่แทนผ้าอ้อมและไม่ทดแทนการเปลี่ยนท่า ผู้ป่วยติดเตียงยังต้องพลิกตัวตามเวลาและตรวจผิวหนังบริเวณกระดูกก้นกบ สะโพก และส้นเท้าเสมอ ไม่ว่าจะปูแผ่นรองกี่ชั้น
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับผู้ดูแลที่ดูแลผู้ป่วยติดเตียงซึ่งกลั้นปัสสาวะอุจจาระไม่ได้เป็นบางครั้ง หรือใช้ผ้าอ้อมแล้วยังมีรั่ว และต้องการปกป้องที่นอนจากการเปื้อน
- ไม่เหมาะกับผู้ที่มีแผลกดทับเปิดบริเวณก้น ซึ่งต้องปรึกษาพยาบาลเรื่องวัสดุที่รองและวิธีเปลี่ยนท่า และไม่เหมาะกับการใช้แทนที่นอนลมหรือที่นอนลดแรงกด
สิ่งที่ควรรู้
แผ่นรองซับทำหน้าที่อะไร และไม่ทำอะไร
แผ่นรองซับมีสองชั้นหลัก ชั้นบนซับของเหลว ชั้นล่างกันน้ำซึมสู่ที่นอน ใช้กั้นระหว่างตัวผู้ป่วยกับผ้าปู เมื่อมีปัสสาวะหรืออุจจาระเล็ดรั่ว ช่วยให้เปลี่ยนเฉพาะแผ่นแทนการเปลี่ยนผ้าปูทั้งเตียง ลดภาระผู้ดูแลและลดความเสี่ยงที่ผู้ป่วยต้องถูกพลิกนานในการเปลี่ยนผ้า
สิ่งที่แผ่นรองซับทำไม่ได้คือลดแรงกดที่ผิว แผ่นบางไม่ใช่เบาะลดแรงกด และแผ่นชนิดพลาสติกชั้นล่างกักความร้อนและเหงื่อ ผิวหนังของผู้ป่วยติดเตียงที่ชื้นตลอดเวลาจะบางและเปื่อยง่ายขึ้น จึงควรเปลี่ยนเมื่อเปียกและให้ผิวได้โดนอากาศช่วงที่ทำความสะอาด
ผู้ป่วยที่มีภาวะเปราะบางและมวลกล้ามเนื้อน้อยมักไม่มีไขมันรองกระดูกก้นกบ จุดนี้รับแรงกดมากที่สุด จึงยิ่งต้องปูแผ่นรองให้เรียบและไม่ให้มีสิ่งขรุขระใต้ตัว
ปูตรงไหน ขนาดไหน และทำไมรอยย่นเป็นศัตรู
ตำแหน่งที่ปูคือใต้สะโพกและก้น ตั้งแต่ระดับเอวส่วนล่างลงไปถึงต้นขา แผ่นขนาดที่ขายทั่วไปมีหลายขนาด แผ่นที่กว้างขึ้นช่วยเมื่อผู้ป่วยนอนตะแคงหรือเมื่อมีการรั่วออกด้านข้าง ให้เลือกขนาดที่ขอบไม่ล้นพ้นข้างตัวมากจนเป็นรอยพับเมื่อผู้ป่วยเคลื่อนไหว
รอยย่นคือสิ่งที่ควรตรวจก่อนทุกครั้งที่ผู้ป่วยนอนลง ให้ดึงแผ่นออกจากขอบทั้งสี่ด้านแล้วลูบเรียบ ตรวจด้วยมือว่าไม่มีรอยพับหรือก้อนใต้ก้น ถ้าใช้ผ้ารองซักได้ ตรวจว่าผ้าไม่ยับยุ่งและตะเข็บไม่นูน การเสียดสีและแรงกดซ้ำจากรอยย่นเพียงแถบเดียว เมื่อผู้ป่วยนอนนานหลายชั่วโมง อาจทำให้ผิวแดงหรือถลอกได้
อย่าปักหรือติดแผ่นด้วยเทปที่ดึงผิว ปลายแผ่นควรสอดเข้าใต้ที่นอนหรือผ้าปูให้ตึงพอ ไม่ใช้หมุดหรือเข็มกลัดเพราะอันตราย
ชั้นเดียวหรือซ้อนหลายชั้น เลือกอย่างไร
กฎง่าย ๆ คือใช้น้อยชั้นที่สุดที่จัดการได้ ชั้นเดียวของแผ่นซับคุณภาพดีมักพอสำหรับการรั่วเล็กน้อย ถ้าผู้ป่วยรั่วมากในช่วงกลางคืน ให้พิจารณาเพิ่มความสามารถของผ้าอ้อมก่อน ไม่ใช่เพิ่มชั้นแผ่น เพราะแผ่นหลายชั้นหนาทำให้นอนไม่เรียบ
รูปแบบซ้อนที่พอรับได้คือชั้นล่างเป็นผ้ารองกันน้ำแบบซักได้ปกป้องที่นอนถาวร ชั้นบนเป็นแผ่นรองซับแบบใช้แล้วทิ้งหรือผ้าซับซักได้ที่ถอดเปลี่ยนเร็ว เมื่อเปียกให้ดึงชั้นบนออกพร้อมเปลี่ยนชุดใหม่ ไม่ปล่อยให้ผู้ป่วยนอนบนแผ่นเปียก
แผ่นรองซับแบบซักได้เหมาะกับบ้านที่ใช้ทุกวัน ลดขยะ แต่ต้องซักและตากให้แห้งสนิท ถ้าไม่มีคนซักประจำหรือพื้นที่ตาก แบบใช้แล้วทิ้งอาจจริงจังกว่า ทั้งสองแบบมีข้อเสียต่างกัน ควรเลือกตามภาระจริงของผู้ดูแล
สัญญาณบนผิวหนังที่บอกว่าการปูแผ่นยังไม่ดีพอ
ผิวหนังบอกผู้ดูแลได้ดีกว่าการเดา ถ้าตอนเปลี่ยนแผ่นเห็นรอยเป็นเส้นตรงหรือเป็นลายที่ก้น แปลว่าแผ่นหรือผ้าปูยับใต้ตัวมาระยะหนึ่งแล้ว ให้ปูใหม่ให้เรียบและดูว่ารอยจางลงภายในไม่กี่ชั่วโมงหรือไม่ ถ้ารอยแดงกดแล้วไม่จาง หรือผิวบริเวณก้นกบเริ่มแข็งและร้อน ควรปรึกษาพยาบาลทันที ไม่ควรรอดูหลายวัน
อีกสัญญาณคือผิวรอบก้นเปื่อยแดงเป็นวงกว้างทั้งที่เปลี่ยนแผ่นสม่ำเสมอ มักเกิดจากความชื้นสะสมและแผ่นที่กักความร้อน ลองลดชั้นที่ซ้อนไว้ ทำความสะอาดแล้วซับให้แห้งก่อนปูแผ่นใหม่ และให้ผิวได้โดนอากาศสักครู่ ถ้ายังไม่ดีขึ้น ผิวอาจแพ้วัสดุหรือมีเชื้อรา ซึ่งต้องให้บุคลากรทางการแพทย์ดู
ผู้ดูแลที่เหนื่อยจากการเปลี่ยนแผ่นบ่อยมักอยากปูหนา ๆ เพื่อไม่ต้องลุกขึ้นมาเปลี่ยน แต่วิธีที่ได้ผลกว่าคือกำหนดรอบตรวจสั้น ๆ ผูกกับกิจวัตรที่ทำอยู่แล้ว เช่นหลังป้อนอาหารหรือก่อนนอน ใช้เวลาไม่กี่นาทีต่อรอบก็พอ และยังช่วยให้ผู้ดูแลได้พักจากการเฝ้าตลอดเวลา
ตรวจสิทธิและความเหมาะสมก่อนซื้อจำนวนมาก
ผู้ป่วยติดเตียงบางรายอาจมีสิทธิรับอุปกรณ์หรือวัสดุสิ้นเปลืองผ่านระบบบริการสาธารณสุข เช่นโครงการดูแลระยะยาวของ สปสช. ที่เกี่ยวกับผ้าอ้อมและแผ่นรองซับ เงื่อนไขและจำนวนเปลี่ยนตามนโยบายและผลประเมินความสามารถในกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วย ควรสอบถามที่หน่วยบริการของสิทธิ หรือโทรสายด่วน สปสช. 1330 ก่อนซื้อตุนเอง
ก่อนซื้อยกลังให้ทดลองซื้อห่อเล็กก่อน เพราะแผ่นแต่ละยี่ห้อต่างกันที่ความหนา ความลื่นของชั้นล่าง และการดูดซับ แผ่นที่ชั้นล่างลื่นเกินไปจะไหลลงเมื่อยกหัวเตียง ส่วนแผ่นที่แข็งหรือมีเสียงกรอบแกรบจะรบกวนการนอนของผู้ป่วยที่ตื่นง่าย

รูปภาพโดย Jsme MILA / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
จัดผ้าปูและตรวจที่นอนก่อนปูแผ่น
ผ้าปูที่เรียบตึงเป็นฐาน ถ้าผ้าปูยับ แผ่นรองก็จะยับตาม
- ดึงผ้าปูให้ตึงและเรียบ ตรวจไม่มีเศษอาหารหรือของแข็งใต้ตัว
- ตรวจที่นอนว่าไม่ยุบเป็นหลุมใต้สะโพก
- เตรียมแผ่นรองซับ ผ้าอ้อม ผ้าเช็ด และถุงมือให้ครบ
พลิกตะแคง ปูแผ่นครึ่งหนึ่ง แล้วพลิกกลับ
วิธีนี้ปูแผ่นได้โดยไม่ต้องยกผู้ป่วย ลดแรงเฉือนต่อผิวและลดแรงของผู้ดูแล
- พลิกผู้ป่วยตะแคง ปูแผ่นครึ่งหนึ่งชิดหลังและก้น พับส่วนที่เหลือม้วนไว้ใกล้ตัว
- พลิกผู้ป่วยกลับข้ามแผ่นที่ม้วน แล้วดึงส่วนที่เหลือออกมาปูให้เรียบ
- ลูบให้เรียบจากกลางตัวออกข้างทั้งสองฝั่ง
ตรวจซ้ำ เปลี่ยนเมื่อเปียก และจดเวลา
หลังปูเสร็จ ตรวจรอยย่นและความสบายของผู้ป่วย ตั้งเวลาตรวจผิวและเปลี่ยนท่าตามแผนการดูแล
- ตรวจรอยย่นหรือก้อนใต้ตัวอีกครั้งหลังผู้ป่วยนอนลง
- เปลี่ยนแผ่นทันทีเมื่อเปียกหรือเปื้อน
- ตรวจผิวที่ก้นกบ สะโพก ส้นเท้า ทุกครั้งที่เปลี่ยนแผ่น
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
IKEA อิเกีย ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน แบบบาง 3 ฟุต 90 x 200 ซม.TAGELSÄV ทอเกลเซฟ
IKEAผ้ารองกันเปื้อนที่นอนกันน้ำ ล้อมรอบทั้งหมด ผ้าปูที่นอนกันลื่น TPU 100%กันไรฝุ่น ปัสสาวะหลักฐาน 3ฟุต/5ฟุต/6ฟุต/6.5ฟุต
ผ้ารองกันเปื้อนที่นอนโรงแรม ซึมซับคราบ ของเหลวได้ดี (ไม่กันน้ำ) แบรนด์บ้านมิลิน
ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน รัดมุม360° ล้อมรอบทั้งหมด ผ้าปูที่นอนกันลื่น กันไรฝุ่น ผ้าปู 3ฟุต/3.5ฟุต/5ฟุต/6ฟุต/6.5ฟุต
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าปล่อยให้ผู้ป่วยนอนบนแผ่นเปียกหรือเปื้อน
- อย่าซ้อนหลายชั้นโดยไม่มีเหตุผล เพราะเพิ่มความร้อนและรอยย่น
- อย่าดึงแผ่นหรือผ้าปูใต้ผู้ป่วยโดยลากบนผิว
- อย่าติดแผ่นด้วยเทปที่ยึดผิวหรือหมุดที่อันตราย
- อย่าถือว่าแผ่นรองซับลดแรงกดแทนที่นอนหรือการเปลี่ยนท่า
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 ทันที หากผู้ป่วยซึมสับสนเฉียบพลัน หายใจลำบาก มีไข้สูงร่วมกับหนาวสั่น หรือแผลกดทับมีเลือดออกมากและมีกลิ่นเหม็นรุนแรง
- พาไปสถานพยาบาลวันเดียวกัน หากพบแผลกดทับเปิด ผิวดำคล้ำ มีหนอง หรือรอยแดงที่ลามกว้างและร้อน
- นัดพยาบาลหรือแพทย์ภายในสัปดาห์นี้ หากรอยแดงที่ก้นกดแล้วไม่จางหลังเปลี่ยนท่า หรือผิวเปื่อยแสบซ้ำ
- จดเวลาที่เปลี่ยนแผ่น เปลี่ยนท่า และลักษณะผิว เพื่อให้พยาบาลประเมินความเสี่ยงได้ตรง
เช็กลิสต์สรุป
- ปูแผ่นใต้สะโพกถึงต้นขาและตรวจไม่ย่น
- ใช้ชั้นเดียวเป็นหลัก ซ้อนเมื่อมีเหตุผล
- เปลี่ยนทันทีเมื่อเปียกหรือเปื้อน
- ใช้วิธีพลิกตะแคงปู ไม่ยกผู้ป่วย
- ตรวจผิวก้นกบ สะโพก ส้นเท้าทุกครั้ง
- เปลี่ยนท่าตามแผนการดูแลต่อเนื่อง
- สอบถามสิทธิ สปสช. ก่อนซื้อยกลัง
คำถามที่พบบ่อย
แผ่นรองซับผู้ป่วยติดเตียงควรปูตรงไหน
ใต้สะโพกและก้น ตั้งแต่ระดับเอวส่วนล่างถึงต้นขา ให้กว้างพอกันรั่วด้านข้างเมื่อนอนตะแคง และปูให้เรียบตึงไม่มีรอยย่น
ควรซ้อนแผ่นรองซับกี่ชั้น
ใช้ชั้นเดียวเป็นหลัก ถ้าต้องซ้อน ให้ชั้นล่างเป็นผ้ารองกันน้ำที่ปกป้องที่นอน ชั้นบนเป็นแผ่นซับที่ถอดเปลี่ยนได้เร็ว การซ้อนหลายชั้นเพิ่มความร้อนและรอยย่น
ทำไมรอยย่นของแผ่นรองซับจึงอันตราย
รอยย่นกดผิวหนังเป็นเส้นหรือก้อนซ้ำ ๆ เมื่อผู้ป่วยนอนนาน ทำให้ผิวแดงถลอก และเสี่ยงแผลกดทับ โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่ผิวบาง
แผ่นรองซับแบบซักได้กับใช้แล้วทิ้ง แบบไหนดีกว่า
แบบซักได้ลดขยะและเหมาะกับการใช้ทุกวันถ้ามีคนซักและตากแห้ง แบบใช้แล้วทิ้งสะดวกเมื่อไม่มีเวลาซัก เลือกตามภาระของผู้ดูแล และทดลองห่อเล็กก่อนซื้อยกลัง
สปสช. ให้แผ่นรองซับผู้ป่วยติดเตียงหรือไม่
บางรายมีสิทธิผ่านโครงการดูแลระยะยาว เงื่อนไขและจำนวนขึ้นกับนโยบายและผลประเมินกิจวัตรประจำวัน ควรสอบถามหน่วยบริการหรือโทร 1330 เพื่อยืนยันก่อนซื้อ
ต้องเปลี่ยนแผ่นรองซับบ่อยแค่ไหน
เปลี่ยนทันทีเมื่อเปียกหรือเปื้อน ไม่รอให้รั่ว และตรวจผิวทุกครั้งที่เปลี่ยน ความถี่ที่เหมาะขึ้นกับผู้ป่วยแต่ละราย ควรปรึกษาพยาบาลที่ดูแลเมื่อมีผิวเปื่อยง่าย
สรุป
- ปูให้เรียบและครอบคลุมตั้งแต่เอวล่างถึงต้นขา รอยย่นคือจุดกดซ้ำ
- ชั้นเดียวมักพอ ซ้อนหลายชั้นเพิ่มความร้อนและรอยย่น
- เปลี่ยนทันทีเมื่อเปียก และตรวจผิวทุกครั้งที่เปลี่ยน
- แผ่นรองซับไม่แทนผ้าอ้อม ที่นอนลดแรงกด หรือการเปลี่ยนท่า
อุปกรณ์ที่คนมักหาคู่กับเรื่องนี้
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน 150/180cm ผ้าปูที่นอน พร้อมหมอน 2PC ผ้าปูกันเปื้อน รัดมุม360° เป็นมิตรกับผิว bedsheets
ผ้าปูที่นอนกันไรฝุ่น ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน สารต้านจุลินทรีย์ ป้องกันแบคทีเรีย ระบายอากาศ สี่ฤดูทั่วไป
ผ้ารองกันเปื้อน ปลอกป้องกันที่นอน ที่นอน (กันน้ำได้ 100%) 6/5/4/3ฟุต มียางรัดมุม 4ด้าน ผ้าปูที่นอนกันน้ำ
[ผ้ารองกันเปื้อนที่นอน] ยางยืด 4 มุม เชื่อมต่อที่นอนพร้อมกันเปื้อนในตัว 3.5/5/6/7/8/8.5/9.5/10 ฟุต
Kiss(คิส)
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
แหล่งข้อมูล
- Pressure ulcers — World Health Organization (WHO) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- คู่มือการดูแลผู้สูงอายุที่บ้านสำหรับผู้ดูแล — กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- Bedsores and pressure injuries in older adults — National Institute on Aging (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

จัดท่านอนผู้สูงอายุติดเตียงอย่างไรให้ปลอดภัยและไม่เกิดแผลกดทับ
แนวทางจัดท่านอนผู้สูงอายุติดเตียงให้ถูกแนวลำตัว ลดความเสี่ยงแผลกดทับและข้อติด พร้อมขั้นตอนที่ผู้ดูแลทำได้จริงที่บ้าน

ป้องกันแผลกดทับในผู้สูงอายุติดเตียงอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่แค่พลิกตัว
แนวทางป้องกันแผลกดทับสำหรับผู้สูงอายุที่นอนติดเตียงหรือนั่งรถเข็นนาน ครอบคลุมการพลิกตัว การตรวจผิวหนัง โภชนาการ และจุดที่ครอบครัวมักมองข้าม

เปลี่ยนผ้าอ้อมผู้สูงอายุอย่างไรให้ผิวไม่ระคายเคืองและไม่เสียศักดิ์ศรี
ขั้นตอนเปลี่ยนผ้าอ้อมผู้สูงอายุที่ปลอดภัยต่อผิวหนังและช่วยลดความเสี่ยงติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ พร้อมวิธีดูแลความรู้สึกและความเป็นส่วนตัวไปพร้อมกัน

สังเกตผิวหนังผู้สูงอายุติดเตียงบ่อยแค่ไหนและตรวจแบบไหนถึงจะทันแผลกดทับ
เปรียบเทียบการตรวจผิวหนังแบบเร็วประจำวันกับการตรวจละเอียดตามจุดเสี่ยง พร้อมเกณฑ์กำหนดความถี่ให้เหมาะกับระดับความเสี่ยงของผู้สูงอายุติดเตียงแต่ละคน

เลือกที่นอนและเบาะป้องกันแผลกดทับให้เหมาะกับผู้ป่วยติดเตียงแต่ละระดับความเสี่ยง
เปรียบเทียบที่นอนลม เบาะรองกันกดทับ และหมอนรองเฉพาะจุด พร้อมเกณฑ์เลือกตามระดับความเสี่ยงแผลกดทับและงบประมาณของแต่ละบ้าน