สูงวัยไทย
แผ่นรองซับ ใช้เป็นพื้นทำงานตอนเปลี่ยนผ้าอ้อมและเช็ดตัวบนเตียง
พิมพ์เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026
แผ่นรองซับ ใช้เป็นพื้นทำงานตอนเปลี่ยนผ้าอ้อมและเช็ดตัวบนเตียง
แผ่นรองซับวางตำแหน่งไหน ขนาดเท่าไรจึงพอ แบ่งโซนเปียกกับโซนแห้งอย่างไร เพื่อให้เปลี่ยนผ้าอ้อมและเช็ดตัวบนเตียงเร็วขึ้น ผ้าปูไม่เปียก และผิวผู้ป่วยไม่เปื่อย
เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

รูปภาพโดย cottonbro studio / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- แผ่นรองซับทำหน้าที่ได้มากกว่ากันเปื้อน ถ้าวางให้ถูกที่ มันเป็นพื้นทำงานเล็ก ๆ ใต้สะโพกและหลังผู้ป่วย ที่รับน้ำ ปัสสาวะ หรือสบู่ที่หยดตอนเปลี่ยนผ้าอ้อมและเช็ดตัว ผู้ดูแลจึงเก็บชิ้นเปียกออกครั้งเดียวโดยไม่ต้องรื้อผ้าปูทั้งเตียง
- หลักใช้ง่ายคือวางให้ขอบบนอยู่ระดับเอว ขอบล่างพ้นก้นกบลงไป และกว้างพอจะคลุมสองข้างสะโพกเวลาตะแคง แล้วคิดแบ่งโซนเป็นด้านที่จะเปียกกับด้านที่ต้องแห้งไว้เสมอ เปลี่ยนชิ้นเมื่อเปียกหรือเปื้อน ไม่ซ้อนหลายชั้นเพื่อกลัวรั่ว เพราะจะอับและระบายความชื้นไม่ได้
- แผ่นรองซับไม่ใช่ตัวแทนผ้าอ้อมและไม่ใช่ตัวช่วยให้ผู้ป่วยนอนในสภาพเปียกได้นานขึ้น ผิวที่เปียกต่อเนื่องเสี่ยงเปื่อยและเป็นแผลกดทับ ต้องเปลี่ยนเมื่อสัมผัสได้ว่าชื้น
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับผู้ดูแลที่เปลี่ยนผ้าอ้อมให้ผู้ป่วยติดเตียงอยู่แล้ว แต่ผ้าปูเตียงเปียกบ่อยหรือซักไม่ทัน
- เหมาะกับคนที่เริ่มดูแลที่บ้านและยังหาจังหวะทำงานคนเดียวไม่ได้ ต้องการขั้นตอนที่เร็วและเงียบพอไม่ปลุกผู้ป่วยกลางคืน
- บทความนี้ไม่ได้สอนขั้นตอนเปลี่ยนผ้าอ้อมทั้งหมด ซึ่งมีอยู่แล้วในบทความหลัก แต่เน้นว่าแผ่นรองซับช่วยตรงไหนและวางอย่างไร
สิ่งที่ควรรู้
ขนาดแผ่นรองซับกับสัดส่วนเตียงและผู้ป่วย
ขนาดที่พบมากในท้องตลาดคือแผ่นกว้างราวหกสิบเซนติเมตรยาวเก้าสิบเซนติเมตร ซึ่งพอสำหรับผู้ป่วยรูปร่างเล็กถึงกลางที่นอนหงาย แต่เมื่อตะแคงตัว แผ่นแคบจะเหลือแค่ใต้สะโพกข้างเดียว ปัสสาวะที่ไหลไปด้านหลังหรือด้านข้างจึงซึมผ้าปูอยู่ดี ผู้ป่วยตัวสูงหรือสะโพกใหญ่มักต้องใช้แผ่นที่ยาวหรือกว้างกว่านั้น หรือวางสองแผ่นเรียงต่อกันแบบเหลื่อม
วัดความกว้างสะโพกตอนนอนและความยาวจากเอวถึงต้นขา เทียบกับขนาดแผ่น ถ้าแผ่นปิดไม่พอให้เลือกแผ่นที่ใหญ่ขึ้นหนึ่งขนาด แทนการซ้อนหลายแผ่นที่ขอบเหลื่อมกันเป็นสันนูนใต้ผู้ป่วย
แบ่งโซนเปียกกับโซนแห้ง
ลองมองแผ่นรองซับเป็นสามส่วน ส่วนตรงกลางใต้ก้นคือโซนเปียก ส่วนที่ใกล้ผู้ดูแลคือโซนวางผ้าเช็ดและผ้าอ้อมใหม่ ส่วนที่ไกลคือโซนที่ต้องแห้ง ตอนเปลี่ยนผ้าอ้อม ให้ม้วนผ้าอ้อมเก่าที่เปื้อนเข้าไปในโซนเปียกก่อนค่อยดึงออก เพื่อไม่ให้ด้านเปื้อนถูกผิวหรือผ้าปู
แนวคิดนี้ช่วยลดจำนวนครั้งที่ต้องหันตัวผู้ป่วย ซึ่งสำคัญสำหรับผู้ที่เจ็บเมื่อขยับหรือเหนื่อยง่าย ยิ่งหันตัวน้อยครั้ง ผู้ดูแลก็ใช้แรงน้อยลงด้วย ตามหลักการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยอย่างปลอดภัยที่เน้นลดการยกและดึงโดยไม่จำเป็น
ใช้แผ่นรองซับตอนเช็ดตัวบนเตียง
ตอนเช็ดตัวบนเตียง น้ำและสบู่หยดลงใต้ตัวผู้ป่วยได้ง่ายโดยไม่ตั้งใจ วางแผ่นรองซับใต้ส่วนที่กำลังเช็ด เช่นใต้แขนหรือใต้ขา แล้วย้ายตามไปทีละส่วน ผ้าปูจะแห้งตลอดและผู้ป่วยไม่หนาว เพราะไม่ต้องเปลี่ยนผ้าปูเปียกกลางทาง
ถ้าใช้อ่างน้ำอุ่นวางข้างตัว ให้มีผ้าหนาหรือแผ่นรองรองใต้อ่างด้วย อย่าให้อ่างอยู่บนเตียงโดยไม่มีฐานรอง เพราะเสี่ยงคว่ำ และน้ำอุ่นที่ไหลใส่ผู้ป่วยที่รับความรู้สึกไม่ดีอาจลวก
เปลี่ยนกลางดึกโดยไม่ปลุกให้ผู้ป่วยตกใจ
ผู้สูงอายุที่สมองเสื่อมหรือเพิ่งป่วยหนักอาจสับสนเมื่อถูกปลุกกลางคืน บางรายเกิดภาวะสับสนเฉียบพลัน (delirium) ซ้ำจากการนอนไม่ต่อเนื่อง จึงควรให้เสียงเบา ไฟสลัว และบอกก่อนทุกครั้งว่ากำลังจะทำอะไร แผ่นรองซับที่ปูล่วงหน้าใต้ผ้าอ้อมช่วยให้เปลี่ยนเพียงชิ้นเดียวโดยไม่ต้องพลิกตัวหลายรอบ
ถ้าผู้ป่วยทำกิจวัตรประจำวันได้ลดลง (ADL) ผู้ดูแลมักต้องทำมากขึ้นทุกเดือน จดสังเกตว่าช่วงไหนของคืนที่ผู้ป่วยปัสสาวะบ่อย แล้วจัดเวลาเปลี่ยนให้ตรงช่วงนั้น แทนการตั้งนาฬิกาปลุกทุกชั่วโมงที่ทำให้ทั้งสองฝ่ายเหนื่อย
ข้อจำกัดของแผ่นรองซับที่ผู้ดูแลควรรู้
แผ่นรองซับแบบใช้แล้วทิ้งมักมีชั้นพลาสติกด้านล่าง ซึ่งกันน้ำแต่ระบายอากาศไม่ดี ถ้าผู้ป่วยนอนบนแผ่นนานหรือเหงื่อออกมาก ผิวอาจอับร้อน ผู้ที่ผิวบอบบางหรือเสี่ยงแผลกดทับมากควรปรึกษาพยาบาลเรื่องชนิดแผ่นและระยะเวลาเปลี่ยน
แผ่นรองซับไม่ใช่ที่นอนกันแผลกดทับ และไม่ช่วยกระจายแรงกดบริเวณกระดูกก้นกบ ผู้ป่วยที่เสี่ยงแผลกดทับยังต้องพลิกตัวตามตารางและใช้ที่นอนเหมาะสมแยกต่างหาก

รูปภาพโดย Ron Lach / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
ขั้นที่ 1: วางแผ่นก่อนอาบน้ำเช็ดตัวหรือก่อนเปลี่ยนผ้าอ้อม
เตรียมทุกอย่างให้อยู่ใกล้มือ ผ้าอ้อมใหม่ ผ้าเช็ด น้ำอุ่นผสมแล้วลองด้วยท้องแขน ถุงขยะ และถุงมือ ล้างมือหรือใช้แอลกอฮอล์เจลก่อนสวมถุงมือตามหลักสุขอนามัยมือ จากนั้นเลื่อนแผ่นรองซับใหม่ไปวางข้างตัวผู้ป่วยที่จะพลิกไปทาง
- พับแผ่นใหม่ครึ่งตามยาวแล้วสอดครึ่งหนึ่งใต้ตัวขณะตะแคง
- ถ้าผู้ป่วยกลัวเสียงพลาสติก ใช้แผ่นผ้าซักได้แทนในตอนกลางคืน
ขั้นที่ 2: เปลี่ยนผ้าอ้อมโดยใช้โซนบนแผ่น
ปลดผ้าอ้อมเก่า ม้วนด้านเปื้อนเข้าด้านใน เช็ดผิวจากหน้าไปหลัง แล้วตะแคงผู้ป่วยอีกด้าน ดึงแผ่นเก่าที่ม้วนไว้ออกพร้อมผ้าอ้อมเก่า ปูแผ่นใหม่ที่พับรอไว้ออกมาให้เรียบ แล้วใส่ผ้าอ้อมใหม่
- ตรวจว่าแผ่นใหม่เรียบ ไม่ย่นเป็นสันใต้สะโพก
- เก็บของเสียใส่ถุงปิดมิดก่อนทิ้ง
ขั้นที่ 3: เช็ดตัวทีละส่วนโดยย้ายแผ่นตามมือ
เปิดผ้าห่มเฉพาะส่วนที่เช็ด วางแผ่นใต้ส่วนนั้น เช็ดน้ำสบู่ แล้วเช็ดตามด้วยผ้าเปียกหมาดและซับแห้ง จากนั้นห่มคืนก่อนย้ายไปส่วนถัดไป วิธีนี้ช่วยกันหนาวและรักษาศักดิ์ศรีของผู้ป่วยที่เปลือยน้อยที่สุด
ขั้นที่ 4: ตรวจผิวและวางแผนเปลี่ยนครั้งถัดไป
ดูผิวบริเวณก้น ต้นขา และหลังว่ามีรอยแดงหรือไม่ จดเวลาเปลี่ยนและจำนวนแผ่นที่ใช้ในกลางวันกับกลางคืน ถ้าแผ่นเปียกเร็วกว่าที่คาด ให้ปรึกษาพยาบาลเรื่องผ้าอ้อมชนิดซึมซับสูงขึ้น ไม่ใช่เพิ่มจำนวนแผ่นซ้อน
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
ocare แผ่นรองซับ แผ่นรองซับผู้ใหญ่ โอแคร์ Size L ขนาด 60x60 cm. (จำนวน 1 ห่อ 10 ชิ้น)
Ocare(โอแคร์)G SURE PLUS แผ่นรองซับ สำหรับผู้ใหญ่ " ยกลัง 12 แพ็ค 120 ชิ้น " (สินค้าตามตัวเลือก)
G Sure Plus(จีชัวร์ พลัส)(ยกลัง 12 ห่อ) Blue pad gel แผ่นรองซับ blue pad บลูเพค แผ่นรองซับความชื้นกันเปื้อน ซึมซับได้มากกว่า 700 cc.
Blue Pad Gel(บลู แพด เจล)แผ่นรองซับ iCare ไอแคร์ รุ่นซึมซับมาก แห้งสบาย ไซส์ L ขนาด 45x70 cm.(ยกลัง10ห่อ/ลัง) ของแท้ 100%
Icare(ไอแคร์)
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าซ้อนแผ่นรองซับหลายชั้นใต้ผู้ป่วยที่ไวต่อความร้อนหรือผิวบอบบาง
- อย่าปล่อยให้ผู้ป่วยนอนบนแผ่นที่เปียกเพื่อประหยัดแผ่น
- อย่าดึงแผ่นที่ติดผิวแรง ๆ ผิวบางของผู้สูงอายุฉีกได้
- อย่าวางอ่างน้ำบนเตียงโดยไม่มีฐานรอง
- อย่าลืมถอดถุงมือและล้างมือก่อนจับผ้าปูหรือสิ่งสะอาดอื่น
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 หากระหว่างเปลี่ยนผ้าอ้อมผู้ป่วยหายใจติดขัด เขียวคล้ำ ชัก หรือไม่ตอบสนอง
- ไปพบแพทย์วันเดียวกันหากผิวใต้แผ่นเป็นแผลเปิด พอง หรือมีหนองและกลิ่น
- นัดพยาบาลหรือผู้เชี่ยวชาญด้านแผลภายในสัปดาห์นี้ หากรอยแดงที่ก้นกบไม่จางภายในครึ่งชั่วโมงหลังเปลี่ยนท่า
- บันทึกกิจวัตรประจำวันและจำนวนครั้งที่เปลี่ยนในแต่ละวัน เพื่อบอกทีมแพทย์ในนัดถัดไป
เช็กลิสต์สรุป
- เลือกขนาดแผ่นให้คลุมสะโพกทั้งสองข้างเวลาตะแคง
- เตรียมผ้าอ้อม ผ้าเช็ด น้ำอุ่น และถุงขยะให้ครบก่อนเริ่ม
- วางแผ่นให้เรียบ ไม่ย่นเป็นสัน
- แบ่งโซนเปียก โซนวางของ และโซนแห้ง
- เปลี่ยนแผ่นเมื่อเปียกหรือเปื้อน ไม่ซ้อนเพื่อกันรั่ว
- ล้างมือหรือใช้เจลแอลกอฮอล์หลังถอดถุงมือ
- ตรวจสภาพผิวทุกครั้งที่เปลี่ยน
คำถามที่พบบ่อย
แผ่นรองซับขนาดไหนเหมาะกับผู้ป่วยติดเตียงทั่วไป
ขึ้นกับรูปร่างผู้ป่วยและเตียง ขนาดที่พบบ่อยอาจพอสำหรับผู้ป่วยรูปร่างเล็กถึงกลาง แต่ถ้าตะแคงแล้วแผ่นไม่คลุมสะโพกทั้งสองข้าง ให้เลือกแผ่นที่ใหญ่ขึ้นแทนการซ้อนหลายแผ่น
ใช้แผ่นรองซับซ้อนกันสองแผ่นกันรั่วได้ไหม
ไม่แนะนำ แผ่นซ้อนทำให้ใต้ตัวอับร้อนและขอบเหลื่อมเป็นสันกดผิว ถ้ารั่วบ่อย ให้ตรวจขนาดผ้าอ้อมและวิธีสวมก่อน ซึ่งมักเป็นต้นเหตุ และถามพยาบาลถึงชนิดที่ซึมซับสูงขึ้น
แผ่นรองซับแบบซักได้ใช้แทนแบบทิ้งได้ไหม
ได้ในหลายกรณี ข้อดีคือระบายอากาศดีกว่าและลดขยะ แต่ต้องซักและตากให้แห้งสนิท โดยเฉพาะหน้าฝน และมักซึมซับน้อยกว่า ใช้ได้ดีกับผู้ป่วยที่ปัสสาวะไม่มากหรือเป็นชั้นเสริมกลางคืนตามคำแนะนำของพยาบาล
ควรเปลี่ยนแผ่นรองซับทุกกี่ชั่วโมง
ไม่มีตัวเลขตายตัว เปลี่ยนเมื่อเปียก เปื้อน หรือสัมผัสแล้วชื้น ผู้ที่ผิวบอบบางหรือเสี่ยงแผลกดทับต้องตรวจถี่กว่า ควรถามพยาบาลที่ดูแลถึงตารางที่เหมาะกับผู้ป่วยรายนี้
ผู้ป่วยแพ้พลาสติกหรือผิวแดงใต้แผ่น ควรทำอย่างไร
หยุดใช้แผ่นนั้นและเปลี่ยนเป็นแบบผ้าซักได้ที่ระบายอากาศกว่าชั่วคราว ล้างผิวด้วยน้ำสะอาดแล้วซับให้แห้ง หากรอยแดงไม่จางหรือมีผื่นพอง ให้พาไปพบแพทย์เพื่อแยกว่าแพ้วัสดุหรือผิวเปื่อยจากความชื้น
ทิ้งแผ่นรองซับที่เปื้อนอย่างไรให้ถูกสุขอนามัย
ม้วนด้านเปื้อนเข้าด้านใน ใส่ถุงปิดมิดชิด แล้วทิ้งตามระเบียบขยะของพื้นที่ ถอดถุงมือและล้างมือทุกครั้งหลังจับ ถ้าผู้ป่วยติดเชื้อที่ต้องแยกขยะ ให้ถามพยาบาลถึงวิธีเฉพาะ
สรุป
- แผ่นรองซับเป็นพื้นทำงานใต้สะโพก ช่วยให้เปลี่ยนผ้าอ้อมและเช็ดตัวได้โดยผ้าปูไม่เปียก
- เลือกขนาดที่คลุมสะโพกตอนตะแคง และวางเรียบ ไม่ซ้อนหลายชั้น
- แบ่งโซนเปียกกับโซนแห้งเพื่อลดจำนวนครั้งที่ต้องหันตัวผู้ป่วยและลดแรงของผู้ดูแล
- แผ่นรองซับไม่ใช่ตัวแทนผ้าอ้อมหรือที่นอนกันแผลกดทับ ผิวที่เปียกต้องเปลี่ยนทันที
อุปกรณ์ที่คนมักหาคู่กับเรื่องนี้
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
Kenko [แผ่นรองซึมซับ 50 ชิ้น] แผ่นรองซับผู้ใหญ่ แผ่นรองเตียง แผ่นปูเตียง ขนาดใหญ่พิเศษ 60x90 ซม.
Kenko(เคนโกะ)Kenko [แผ่นรองซึมซับ 30 ชิ้น] แผ่นรองซับผู้ใหญ่ แผ่นรองเตียง แผ่นปูเตียง ขนาดใหญ่พิเศษ 60x90 ซม.
Kenko(เคนโกะ)🚀พร้อมส่งจากไทย🚀 แผ่นรองซับผู้ใหญ่ แผ่นรองกันเปื้อน 60x90 80x90 80x120 cm แผ่นรองกันฉี่ผู้ใหญ่
10 ชิ้น แผ่นรองซับผู้ใหญ่ Bed Sheet แผ่นซึมซับ 60*90cm 60*60cm การดูดซับน้ําอย่างมีประสิทธิภาพ
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
แหล่งข้อมูล
- Hand hygiene in health care — World Health Organization (WHO) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- Caregiving — National Institute on Aging (NIA) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- Safe Patient Handling and Mobility (SPHM) — Centers for Disease Control and Prevention (CDC), NIOSH (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

ผ้ารองกันเปื้อนผู้ป่วยติดเตียง เปลี่ยนด้วยวิธีพลิกตะแคง ไม่ต้องยกตัว
เปลี่ยนผ้ารองกันเปื้อนที่เปียกใต้ตัวผู้ป่วยโดยพลิกตะแคงทีละข้าง ผู้ดูแลคนเดียวทำได้ ไม่ฉุดผิว และใช้ผ้าขวางเตียงช่วยยกตัวได้ด้วย

เปลี่ยนผ้าอ้อมผู้สูงอายุอย่างไรให้ผิวไม่ระคายเคืองและไม่เสียศักดิ์ศรี
ขั้นตอนเปลี่ยนผ้าอ้อมผู้สูงอายุที่ปลอดภัยต่อผิวหนังและช่วยลดความเสี่ยงติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ พร้อมวิธีดูแลความรู้สึกและความเป็นส่วนตัวไปพร้อมกัน

ผ้ารองฉี่แบบใช้แล้วทิ้งกับแบบซักได้ อันไหนคุ้มกว่าสำหรับบ้านที่ดูแลผู้ป่วย
เปรียบเทียบผ้ารองฉี่แบบใช้แล้วทิ้งกับแบบซักได้ ทั้งค่าใช้จ่ายต่อเดือน ภาระซักผ้า สุขอนามัย และการตากหน้าฝน พร้อมสูตรคิดให้ตรงกับบ้านคุณ

อาบน้ำและทำความสะอาดร่างกายให้ผู้สูงอายุติดเตียงโดยไม่ลืมศักดิ์ศรี
วิธีทำความสะอาดร่างกายผู้สูงอายุที่ลุกจากเตียงไม่ได้ ทั้งการเช็ดตัวบนเตียง การดูแลช่องปาก และการรักษาความเป็นส่วนตัวระหว่างทำ

ถอดถุงมือตอนเปลี่ยนผ้าอ้อมอย่างไรไม่ให้เชื้อเลอะมือ
ลำดับสวมและถอดถุงมือตอนเปลี่ยนผ้าอ้อมผู้ป่วยติดเตียง เมื่อไรต้องเปลี่ยนคู่ใหม่กลางงาน และทิ้งถุงมืออย่างไร ให้ผู้ดูแลที่บ้านทำตามได้จริง