สูงวัยไทย

รถเข็นผู้ป่วยใส่ท้ายรถเก๋ง พับและยกอย่างไรไม่ให้เจ็บหลัง

วิธีพับรถเข็นผู้ป่วยใส่ท้ายรถเก๋ง ถอดที่พักเท้า ยกโดยไม่เจ็บหลังผู้ดูแล และวัดพื้นที่ท้ายรถก่อนซื้อรถเข็นว่าใส่ได้จริงหรือไม่

11 นาทีในการอ่าน

เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

Black van with hydraulic lift in a city street, designed for accessibility.

รูปภาพโดย MingAo WelfareCar / Pexels

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

คำตอบสั้น ๆ

  • การใส่รถเข็นผู้ป่วยท้ายรถเก๋งทำได้เมื่อรถเข็นพับได้ ถอดที่พักเท้าและที่วางแขนได้ และท้ายรถมีพื้นที่กว้างพอตอนพับแล้ว วิธีที่ถนอมหลังคือพับให้เล็กที่สุด ถอดชิ้นส่วนที่ถอดได้ก่อน ยืนชิดรถ งอเข่าแทนการก้มหลัง และยกรถเข็นพาดขอบท้ายรถก่อนค่อยดันเข้า ไม่ยกลอยขึ้นสูงในครั้งเดียว
  • ปัญหาที่พบบ่อยคือซื้อรถเข็นก่อนแล้วค่อยพบว่าท้ายรถไม่พอ หรือรถเข็นหนักเกินกว่าที่ผู้ดูแลยกคนเดียวได้ ควรวัดช่องท้ายรถและทดลองพับของจริงก่อนตัดสินใจ รายละเอียดเรื่องน้ำหนักและวัสดุอยู่ในบทความเปรียบเทียบรถเข็นอะลูมิเนียมกับเหล็ก
  • ถ้าผู้ดูแลมีอาการปวดหลังเรื้อรัง อายุมาก หรือรถเข็นหนักมาก ให้ขอความช่วยเหลือจากคนที่สองทุกครั้งที่ต้องยก หรือพิจารณาทางอื่น เช่น เช่ารถรับส่งผู้ป่วยหรือใช้บริการรถพยาบาลที่ขนรถเข็นให้

เหมาะกับใคร

  • เหมาะกับลูกหลานที่พาพ่อแม่ไปโรงพยาบาลเป็นประจำด้วยรถเก๋งของครอบครัว และต้องยกรถเข็นขึ้นลงท้ายรถทุกครั้งโดยมีคนช่วยไม่เสมอไป
  • ไม่เหมาะกับกรณีที่ผู้ป่วยนั่งเองไม่ได้ ต้องนอนราบ ทรงตัวบนเก้าอี้รถไม่ได้ หรือเพิ่งผ่าตัดสะโพก กรณีเหล่านี้ควรใช้รถพยาบาลหรือบริการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยที่มีอุปกรณ์ที่เหมาะสม ไม่ควรฝืนใช้รถเก๋ง

สิ่งที่ควรรู้

ท้ายรถเก๋งใส่รถเข็นได้หรือไม่ ต้องวัดอะไรก่อน

ท้ายรถเก๋งส่วนใหญ่ใส่รถเข็นพับได้ แต่ไม่ทุกคัน ช่องที่กำหนดคือช่องเปิดฝากระโปรงท้าย ไม่ใช่ความกว้างภายในเท่านั้น บางคันภายในกว้างแต่ช่องเปิดแคบหรือขอบท้ายสูง ทำให้ดันเข้าไม่ได้

ให้วัดสามอย่างด้วยตลับเมตร ความสูงและความกว้างของช่องเปิดฝากระโปรง ความลึกจากขอบถึงผนังหลังเบาะ และความสูงของขอบท้ายรถจากพื้น แล้วเทียบกับขนาดรถเข็นตอนพับ ซึ่งวัดได้จากรถเข็นจริงหรือสอบถามร้านก่อนซื้อ อย่าเชื่อตัวเลขในโฆษณาอย่างเดียว

ถ้ามีเบาะหลังพับราบได้ ให้ลองด้วย เพราะบางครั้งใส่ผ่านช่องเบาะแทนท้ายรถได้ แต่ต้องมั่นใจว่ารถเข็นไม่ล้มทับผู้โดยสาร

ขั้นตอนพับและถอดชิ้นส่วนก่อนยกเป็นอย่างไร

รถเข็นพับแบบกากบาทส่วนใหญ่พับโดยยกเบาะนั่งขึ้นตรงกลางหรือกดคานขวาง ก่อนพับให้พลิกที่พักเท้าขึ้นหรือถอดออก และถอดเบาะหรือถุงใส่ของที่แขวนไว้ ที่วางแขนถอดได้ในบางรุ่น ควรถอดเพื่อลดความกว้าง

ล้อหลังแบบปลดเร็ว (quick release) ถอดได้โดยกดปุ่มกลางเพลา ถ้ารถเข็นของท่านมี ถอดล้อก่อนยกจะลดน้ำหนักและความกว้างมาก แต่ต้องรู้วิธีใส่กลับให้ล็อกสนิท ลองฝึกที่บ้านก่อนใช้จริง

เก็บชิ้นส่วนเล็กใส่ถุงเดียวกัน และวางไว้ในที่ที่ไม่กลิ้งตอนรถเบรก ที่พักเท้าที่ถอดแล้วอาจกลายเป็นของแข็งแหลมที่ลอยในรถถ้าไม่ยึด

ยกอย่างไรให้เจ็บหลังน้อยที่สุด

ยืนชิดรถให้ใกล้ที่สุด เท้าห่างเท่าช่วงไหล่ เข่างอเล็กน้อย และหลังตรง ใช้ขาและสะโพกออกแรงมากกว่าหลัง ถือรถเข็นที่พับแล้วชิดลำตัวตามจุดจับที่แข็งแรง เช่น โครงด้านข้างหรือคานใต้เบาะ ไม่ใช่ที่เท้าแขนที่อาจถอดหลุด

แทนการยกให้ลอยสูงเหนือขอบท้ายรถ ให้ยกส่วนหนึ่งวางพาดขอบก่อน แล้วค่อยดันส่วนที่เหลือเข้าไป วิธีนี้ลดน้ำหนักที่ต้องแบกในจังหวะที่หลังเสี่ยงที่สุด และห้ามบิดตัวขณะถือของหนัก ให้หมุนทั้งเท้าไม่ใช่บิดเอว

ถ้าท้ายรถสูงหรือรถเข็นหนัก ใช้คนสองคน คนหนึ่งจับด้านหน้า อีกคนจับด้านหลัง และนัดสัญญาณนับพร้อมกัน ผู้ดูแลที่เคยมีปัญหาหมอนรองกระดูกหรือปวดหลังเรื้อรัง ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดก่อนยกของหนักซ้ำ ๆ

พาผู้ป่วยขึ้นรถอย่างไรก่อนจัดการรถเข็น

ลำดับที่ปลอดภัยคือพาผู้ป่วยขึ้นนั่งในรถก่อน แล้วจึงพับและยกรถเข็นเก็บ ไม่ปล่อยให้ท่านนั่งรอบนรถเข็นที่ไม่ล็อกล้อใกล้ถนน ล็อกเบรกทั้งสองข้างทุกครั้ง เปิดประตูรถให้กว้าง และหมุนรถเข็นให้ชิดที่นั่ง

ผู้สูงอายุที่ความดันตกเมื่อเปลี่ยนท่า ควรให้นั่งพักสักครู่ที่ขอบเบาะก่อนยกขา และถามว่าเวียนหัวหรือไม่ ก่อนปล่อยมือจากท่าน วิธีย้ายจากรถเข็นเข้ารถอยู่ในบทความเรื่องการขึ้นลงรถของผู้สูงอายุ

ผู้ป่วยที่ทรงตัวไม่ดีหรือมีภาวะเปราะบางสูง เสี่ยงล้มระหว่างย้ายตัว ควรมีคนสองคนช่วย หรือใช้อุปกรณ์ช่วยย้ายตามที่นักกายภาพบำบัดแนะนำ

เลือกซื้อรถเข็นที่ใส่ท้ายรถได้ ควรดูอะไร

ดูว่าพับได้เล็กแค่ไหน ถอดล้อหลังได้หรือไม่ ถอดที่พักเท้าได้หรือไม่ น้ำหนักตัวรถเข็นเท่าไรตามฉลาก และผู้ดูแลยกคนเดียวได้สบายหรือไม่ ให้ลองยกจริงที่ร้านหรือขอยืมทดลอง ไม่ใช่ดูตัวเลขอย่างเดียว

เลือกขนาดที่นั่งให้พอดีกับผู้ใช้ก่อน แล้วค่อยพิจารณาขนาดพับ รถเข็นที่เล็กเกินจะทำให้ผู้ป่วยอึดอัดและเกิดแผลกดทับ ใช้เครื่องมือวัดความพอดีของรถเข็นของเว็บไซต์นี้ช่วยได้

บทความนี้ไม่แนะนำยี่ห้อหรือรุ่น ให้ตรวจข้อมูลจำเพาะและทดลองจริงกับรถของท่านเอง

เมื่อไรไม่ควรใส่รถเข็นท้ายรถเก๋งเอง

ไม่ควรฝืนถ้ารถเข็นหนักเกินกว่าที่ท่านยกแล้วรู้สึกเสียวหลัง ถ้าท้ายรถแคบจนต้องบิดตัวมาก หรือถ้าต้องทำคนเดียวทุกครั้งในที่จอดรถลาดชัน การบาดเจ็บของผู้ดูแลทำให้ผู้ป่วยขาดคนดูแลต่อ ซึ่งเป็นผลที่แย่กว่าค่าบริการรถรับส่ง

ทางเลือกอื่นคือเช่าหรือจ้างรถรับส่งผู้ป่วยที่มีทางลาดและยึดรถเข็นเรียบร้อย ขอใช้บริการรถของโรงพยาบาลบางแห่งที่มีให้ผู้ป่วยบางกลุ่ม หรือฝากรถเข็นสำรองไว้ที่โรงพยาบาลถ้าโรงพยาบาลมีบริการให้ยืมในสถานที่

Back view of a black van with equipment in an urban parking area.

รูปภาพโดย 케치업 스 / Pexels

ขั้นตอนที่ควรทำ

วัดท้ายรถและทดลองพับรถเข็นที่บ้านก่อนวันนัด

ทดลองใส่ทั้งชุดหนึ่งครั้งในที่จอดรถที่บ้านโดยไม่มีผู้ป่วย จับเวลาและสังเกตว่ายากตรงไหน

พาผู้ป่วยขึ้นนั่งในรถและคาดเข็มขัดก่อน

ล็อกเบรกรถเข็น ย้ายตัวท่านเข้าที่นั่งอย่างช้า ๆ ให้พักตัว แล้วปิดประตู จึงค่อยจัดการรถเข็น

ถอดที่พักเท้า ถอดล้อถ้าถอดได้ แล้วพับ

เก็บชิ้นส่วนใส่ถุงเดียวกัน พับรถเข็นให้แบนที่สุดตามคู่มือ

ยกพาดขอบท้ายรถแล้วดันเข้าด้วยท่ายืนที่ถูกต้อง

ยืนชิดรถ งอเข่า หลังตรง ยกพาดขอบก่อนแล้วดันเข้า หมุนทั้งเท้า ไม่บิดเอว

จัดรถเข็นไม่ให้ขยับระหว่างขับและตรวจก่อนออก

วางให้มั่นคง ใช้สายรัดหรือผ้าห่มกัน และเก็บชิ้นส่วนไม่ให้กลิ้ง ตรวจว่าผู้ป่วยนั่งสบายก่อนออกรถ

อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

  • อย่ายกรถเข็นลอยสูงเหนือขอบท้ายรถในครั้งเดียว
  • อย่าจับที่เท้าแขนหรือที่พักเท้าที่ถอดหลุดได้เพื่อยกทั้งคัน
  • อย่าปล่อยให้ผู้ป่วยนั่งบนรถเข็นที่ไม่ล็อกเบรกข้างรถ
  • อย่าซื้อรถเข็นโดยไม่ได้วัดท้ายรถ
  • อย่าฝืนยกคนเดียวถ้ามีอาการปวดหลังอยู่

เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ

  • ถ้าผู้ป่วยล้มระหว่างย้ายตัว หมดสติ หายใจลำบาก หรือสงสัยกระดูกหัก ให้โทร 1669 ทันที ไม่ขยับท่านเอง
  • ถ้าผู้ดูแลปวดหลังร้าวลงขา ชาขา หรือขาอ่อนแรงหลังยกของ ให้ไปโรงพยาบาลภายในวันเดียวกัน
  • ถ้าปวดหลังซ้ำหลังพารถเข็นขึ้นลงหลายครั้ง ให้นัดพบแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดภายในไม่กี่สัปดาห์
  • ถ้าสังเกตว่าท่านเริ่มเวียนหัวหรือทรงตัวแย่ลงเวลาย้ายตัว ให้จดไว้และปรึกษาแพทย์ในนัดครั้งถัดไป

เช็กลิสต์สรุป

  • วัดช่องเปิด ความลึก และความสูงขอบท้ายรถ
  • ทดลองพับและใส่รถเข็นที่บ้านก่อนวันนัด
  • ถอดที่พักเท้าและล้อที่ถอดได้ก่อนยก
  • ยืนชิดรถ งอเข่า หลังตรง ไม่บิดเอว
  • ขอคนที่สองช่วยถ้ารถเข็นหนักหรือท้ายรถสูง
  • ยึดชิ้นส่วนและรถเข็นไม่ให้ขยับระหว่างขับ
  • เตรียมทางเลือกสำรองถ้าผู้ดูแลเจ็บหลัง

คำถามที่พบบ่อย

รถเข็นผู้ป่วยแบบไหนใส่ท้ายรถเก๋งได้ง่ายที่สุด

รถเข็นที่พับได้เล็ก ถอดล้อหลังและที่พักเท้าได้ และน้ำหนักเบาพอให้ผู้ดูแลยกได้สบาย ดูได้จากข้อมูลจำเพาะและการทดลองจริง ไม่มีรุ่นเดียวที่เหมาะกับทุกคัน เพราะขนาดช่องท้ายรถต่างกัน ควรวัดท้ายรถและขอทดลองพับที่ร้านก่อนตัดสินใจ

ต้องถอดล้อรถเข็นก่อนใส่ท้ายรถทุกครั้งไหม

ไม่จำเป็นทุกครั้ง ถ้าพับแล้วใส่ได้พอดีก็ไม่ต้องถอด แต่การถอดล้อหลังแบบปลดเร็วช่วยลดน้ำหนักและความกว้างได้มาก ใช้เมื่อท้ายรถแคบหรือรถเข็นหนัก ต้องรู้วิธีใส่กลับให้ล็อกสนิท ฝึกที่บ้านก่อนใช้จริง

ยกรถเข็นอย่างไรไม่ให้ปวดหลัง

ยืนชิดรถ เท้าห่างเท่าช่วงไหล่ งอเข่า หลังตรง ถือรถเข็นชิดลำตัว ยกพาดขอบท้ายรถก่อนแล้วดันเข้า ไม่บิดเอวขณะถือของหนัก ถ้ายังหนักเกินไปให้ขอคนที่สองช่วย และถ้ามีอาการปวดหลังเรื้อรังควรปรึกษานักกายภาพบำบัด

ควรพาผู้ป่วยขึ้นรถก่อนหรือเก็บรถเข็นก่อน

ควรพาผู้ป่วยขึ้นนั่งในรถและคาดเข็มขัดให้เรียบร้อยก่อน แล้วจึงพับและเก็บรถเข็น ล็อกเบรกรถเข็นทุกครั้งระหว่างย้ายตัว และไม่ปล่อยท่านนั่งรอบนรถเข็นริมถนน ถ้าท่านเวียนหัวตอนเปลี่ยนท่า ให้นั่งพักที่ขอบเบาะสักครู่ก่อน

ถ้าผู้ดูแลยกไม่ไหว มีทางเลือกอะไรบ้าง

มีหลายทาง ขอให้คนที่สองช่วยยก ใช้บริการรถรับส่งผู้ป่วยที่มีทางลาด สอบถามโรงพยาบาลว่ามีรถเข็นให้ยืมในสถานที่หรือบริการรถของโรงพยาบาลหรือไม่ หรือเลือกรถเข็นที่เบากว่าในครั้งหน้า สุขภาพหลังของผู้ดูแลสำคัญต่อการดูแลระยะยาว

สรุป

  • รถเข็นที่ใส่ท้ายรถเก๋งได้ต้องพับเล็กพอ ถอดชิ้นส่วนได้ และผู้ดูแลยกไหว
  • วัดท้ายรถและทดลองก่อนซื้อ ยืนชิด งอเข่า ไม่บิดเอว
  • ถ้ายกคนเดียวไม่ไหว ให้ขอคนช่วยหรือเปลี่ยนไปใช้รถรับส่ง

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

ดูหมวดอุปกรณ์ทั้งหมด →

จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย

เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง

บทความที่เกี่ยวข้อง

วิธีใช้รถเข็นผู้สูงอายุในชีวิตประจำวันให้ปลอดภัยและถูกท่า
home-care

วิธีใช้รถเข็นผู้สูงอายุในชีวิตประจำวันให้ปลอดภัยและถูกท่า

แนวทางทีละขั้นตอนในการใช้รถเข็นให้ผู้สูงอายุในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่การปรับตั้งรถเข็นให้พอดีตัว การเข็นอย่างปลอดภัย ไปจนถึงการย้ายตัวขึ้นลงรถเข็นโดยไม่บาดเจ็บ

อัปเดตล่าสุด 1 กันยายน 2026อ่าน 13 นาที
วิธีพยุงและเคลื่อนย้ายผู้สูงอายุโดยไม่ปวดหลัง: เทคนิคที่ผู้ดูแลต้องรู้
home-care

วิธีพยุงและเคลื่อนย้ายผู้สูงอายุโดยไม่ปวดหลัง: เทคนิคที่ผู้ดูแลต้องรู้

ขั้นตอนใช้กลไกร่างกาย (body mechanics) ที่ถูกต้องเมื่อพยุงผู้สูงอายุลุกนั่งหรือเคลื่อนย้ายจากเตียงไปรถเข็น เพื่อลดแรงกดที่หลังของผู้ดูแลเอง

อัปเดตล่าสุด 1 กันยายน 2026อ่าน 11 นาที
วิธีพยุงผู้สูงอายุขึ้น-ลงรถอย่างถูกท่า ลดความเสี่ยงหกล้มและปวดหลัง
home-care

วิธีพยุงผู้สูงอายุขึ้น-ลงรถอย่างถูกท่า ลดความเสี่ยงหกล้มและปวดหลัง

แนวทางทีละขั้นตอนสำหรับผู้ดูแลในการพยุงผู้สูงอายุขึ้นและลงรถยนต์อย่างถูกท่า ลดความเสี่ยงหกล้ม บิดเอว หรือปวดหลังทั้งของผู้สูงอายุและผู้ดูแลเอง

อัปเดตล่าสุด 1 กันยายน 2026อ่าน 12 นาที
เลือกรถเข็นผู้สูงอายุแบบไหนเหมาะกับบ้าน: เทียบชนิด ขนาด และงบประมาณ
home-care

เลือกรถเข็นผู้สูงอายุแบบไหนเหมาะกับบ้าน: เทียบชนิด ขนาด และงบประมาณ

เปรียบเทียบรถเข็นมือเข็นทั่วไป รถเข็นน้ำหนักเบา และรถเข็นไฟฟ้า พร้อมวิธีวัดขนาดตัวผู้สูงอายุและความกว้างประตูบ้าน ก่อนตัดสินใจซื้อหรือเช่า

อัปเดตล่าสุด 1 กันยายน 2026อ่าน 11 นาที
ที่จับเสริมประตูรถ เบาะรองหมุนตัว หรือสไลด์บอร์ด เลือกอุปกรณ์ช่วยขึ้นลงรถให้ผู้สูงอายุ
home-care

ที่จับเสริมประตูรถ เบาะรองหมุนตัว หรือสไลด์บอร์ด เลือกอุปกรณ์ช่วยขึ้นลงรถให้ผู้สูงอายุ

เปรียบเทียบอุปกรณ์ช่วยขึ้นลงรถสำหรับผู้สูงอายุ ตั้งแต่ที่จับเสริมประตูรถ เบาะรองหมุนตัว ไปจนถึงสไลด์บอร์ดสำหรับผู้ที่ยืนเองไม่ได้ พร้อมเกณฑ์ช่วยเลือกตามความสามารถในการเคลื่อนไหว

อัปเดตล่าสุด 1 กันยายน 2026อ่าน 13 นาที