อาหารเสริมส่วนใหญ่ในไทยจัดเป็นอาหาร ฉลากจึงต้องมีเลขสารบบอาหาร 13 หลัก อยู่ในกรอบรูปสี่เหลี่ยมพร้อมตรา อย. หลักตัวเลขแบ่งเป็นกลุ่ม ซึ่งบอกข้อมูลทะเบียนของผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ผู้อ่านทั่วไปไม่ต้องถอดความหมายของแต่ละหลัก ขอแค่จดครบ 13 ตัวให้ถูก

ผลิตภัณฑ์ที่ขายเป็นยาจะใช้เลขทะเบียนตำรับยา ซึ่งหน้าตาต่างออกไป ถ้าฉลากเขียนว่ารักษาโรค หรือมีสรรพคุณแบบยา แต่มีเลขแบบอาหาร ให้สงสัยไว้ก่อน เพราะอาหารเสริมโฆษณาว่ารักษาโรคไม่ได้ตามกฎหมาย

เลขในรูปถ่ายฉลากที่ร้านส่งมาให้ดูก็ปลอมได้ ถ่ายสำเนาแล้วตัดต่อกันก็มี วิธีที่ไว้ใจได้กว่าคือค้นเลขเองในระบบของ อย. แล้วเทียบชื่อกับสิ่งที่จะได้รับจริง

เปิดเว็บไซต์ทางการของ อย. ด้วยการพิมพ์ที่อยู่เองในเบราว์เซอร์ อย่ากดลิงก์จากข้อความหรือโฆษณา เพราะมีเว็บปลอมหน้าตาเหมือนกัน จากนั้นเลือกเมนูตรวจสอบผลิตภัณฑ์อาหาร กรอกเลขสารบบ 13 หลักที่อ่านจากฉลาก ไม่ใช่เลขที่ร้านพิมพ์ในแชต

ถ้าเจอข้อมูล ให้ดูสามอย่าง ชื่อผลิตภัณฑ์ ชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า และสถานะของเลข เทียบกับกล่องที่ถืออยู่หรือภาพสินค้าในหน้าขาย ถ้าชื่อไม่ตรงหรือเลขไปโผล่เป็นผลิตภัณฑ์อื่น แสดงว่าเอาเลขของคนอื่นมาแปะ

ถ้าค้นไม่เจอ อย่าเพิ่งสรุปว่าปลอม เพราะอาจพิมพ์ผิดหนึ่งหลักหรือสถานะเปลี่ยนไปแล้ว ลองอีกครั้งอย่างช้า ๆ ถ้ายังไม่เจอ ให้ถือว่ายืนยันไม่ได้ และอย่าซื้อ ถ้าอยากถามต่อ ใช้ช่องทางติดต่อของ อย. จากเว็บทางการ

ร้านที่น่าสงสัยมักมีลักษณะซ้ำกัน ใช้คำว่ารักษาหาย ล้างหลอดเลือด ฟื้นฟูข้อเข่าใน 7 วัน อ้างว่าหมอหรือดาราคนดังแนะนำโดยไม่มีที่มา โชว์ภาพก่อนหลังที่ใช้ซ้ำกับสินค้าอื่น และตั้งเวลานับถอยหลังให้รีบซื้อ

อีกพวกหนึ่งคือขายผ่านแชตส่วนตัว ไม่ยอมให้ดูฉลากด้านหลัง ส่งเลขมาให้เป็นตัวหนังสือแต่ไม่ส่งภาพกล่อง หรือให้โอนเข้าบัญชีบุคคลธรรมดา ผู้ซื้อที่ไม่มีหลักฐานในแพลตฟอร์มจะขอคืนเงินยากมาก

ลูกหลานที่อยู่ไกลมักไม่รู้ว่าคุณพ่อคุณแม่โดนโทรมาเสนอขายหลังจากเคยกรอกเบอร์ในเพจสุขภาพ ถ้าเห็นกล่องพัสดุอาหารเสริมมาถึงบ้านบ่อย ๆ ให้ชวนคุยเบา ๆ ไม่ใช่ตำหนิ

ผู้สูงอายุจำนวนมากใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน และอาหารเสริมบางชนิดอาจรบกวนการออกฤทธิ์ของยา เช่น ผลิตภัณฑ์ที่มีวิตามินเคหรือสมุนไพรบางตัวกับยาละลายลิ่มเลือด คำเตือนแบบนี้ปรากฏในข้อมูลของหน่วยงานสุขภาพ รวมถึงเอกสารของ WHO เรื่องความปลอดภัยในการใช้ยาหลายชนิด การตัดสินใจเป็นรายคนจึงต้องมีเภสัชกรหรือหมอที่เห็นรายการยาทั้งหมด

ก่อนไปพบ ให้ถ่ายรูปฉลากด้านหน้า ด้านหลัง และส่วนประกอบของอาหารเสริมไปด้วย พร้อมรายการยาประจำ อย่าบอกแค่ว่ากินตัวสีเหลืองกับตัวขาว เภสัชกรจะได้ตรวจได้จริง

ถ้าอาหารเสริมนั้นกำลังทำให้เลิกกินยาประจำ เช่น คนที่เชื่อว่ากินสมุนไพรแล้วหยุดยาความดันได้ ให้ไปหาหมอทันที อย่าหยุดยาเอง

ไม่ควรซื้อเมื่อซื้อเพราะกลัว เช่นถูกบอกว่าไม่กินแล้วจะเป็นอัมพาต ไม่ควรซื้อเมื่อไม่รู้ว่าตัวเองขาดอะไร เพราะการกินเสริมโดยไม่มีเหตุไม่ได้การันตีว่าสุขภาพดีขึ้น และไม่ควรซื้อเมื่อมีผลิตภัณฑ์คล้ายกันที่บ้านกินไม่หมด

ถ้ากินอาหารครบ ออกแรงพอ และหมอไม่ได้บอกว่าขาดสารอาหาร ค่าใช้จ่ายส่วนนี้อาจไปอยู่กับอาหารจริงหรือการออกกำลังกายได้ผลมากกว่า และไม่เสี่ยงกับยาที่กินอยู่