หลายครอบครัวเข้าใจผิดว่าเมื่อพ่อแม่มองหน้าจอไม่ชัดหรือฟังไม่ทันแปลว่าไม่เข้าใจเทคโนโลยี แต่การมองเห็นและการได้ยินเปลี่ยนแปลงตามวัยเป็นเรื่องธรรมดาที่แยกจากความสามารถในการเรียนรู้ สายตายาวตามวัย หรือ presbyopia ทำให้โฟกัสวัตถุใกล้อย่างหน้าจอมือถือยากขึ้น ต้องถอยจอออกไปหรือขยายตัวอักษร ส่วนการได้ยินเสื่อมตามวัย หรือ presbycusis มักเริ่มจากเสียงความถี่สูงก่อน ทำให้ฟังพยัญชนะบางตัวไม่ชัดโดยเฉพาะเมื่อมีเสียงรบกวนรอบข้าง

จุดที่ครอบครัวมักมองข้ามคือ ช่วงบ่ายแก่ ๆ ที่แสงแดดส่องเข้าหน้าจอ หรือช่วงที่มีคนในบ้านเปิดทีวีเสียงดัง มักมีปัญหาบ่อยกว่าช่วงอื่น การสังเกตว่าปัญหาเกิดช่วงไหนช่วยแยกได้ว่าเป็นเรื่องสิ่งแวดล้อมมากกว่าตัวคน

การรับวิดีโอคอลดูเหมือนเป็นเรื่องเล็ก แต่เป็นทักษะที่ซับซ้อนกว่าการใช้โทรศัพท์บ้านมาก เพราะต้องจดจำตำแหน่งไอคอน แยกสายเสียงกับสายวิดีโอ และตอบสนองภายในไม่กี่วินาทีก่อนสายตัด ในแง่ความสามารถประจำวัน การใช้โทรศัพท์จัดอยู่ใน IADL หรือกิจวัตรประจำวันที่ซับซ้อนกว่าการดูแลตัวเองพื้นฐาน เพราะต้องใช้ทั้งความจำ การมองเห็น และการวางแผนหลายขั้นตอนพร้อมกัน

ปัญหาที่พบบ่อยคือมือสั่นเล็กน้อยตามวัยทำให้กดพลาดไปที่ปุ่มวางสายแทนปุ่มรับสาย จุดที่ผู้ดูแลมักพลาดคือการอธิบายขั้นตอนครั้งเดียวแล้วคาดหวังว่าจะจำได้ถาวร ทั้งที่ความจำระยะสั้นของหลายคนต้องการการทำซ้ำหลายรอบในสถานการณ์จริงจึงจะติดเป็นความเคยชิน

มิจฉาชีพที่เคยใช้การโทรเสียงหรือส่งข้อความทาง LINE เริ่มปรับมาใช้วิดีโอคอลมากขึ้น เพราะการเห็นหน้าคนพูดทำให้เหยื่อวางใจง่ายกว่า รูปแบบที่พบบ่อยคือการอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ธนาคารหรือหน่วยงานรัฐ แจ้งว่าบัญชีมีปัญหาหรือพัสดุผิดกฎหมาย แล้วเร่งให้กดลิงก์หรือบอกรหัส OTP ระหว่างคุยสายอยู่ อีกรูปแบบคือการอ้างเป็นญาติหรือหลานที่ประสบอุบัติเหตุ ขอให้โอนเงินด่วนโดยอ้างว่าเสียงหรือภาพไม่ชัดเพราะสัญญาณไม่ดี

สิ่งที่ทำให้ผู้สูงอายุตกเป็นเป้าหมายง่ายไม่ใช่เพราะขาดสติปัญญา แต่เพราะกลุ่มมิจฉาชีพอาศัยความสุภาพ ความเกรงใจ และความกลัวว่าลูกหลานจะเดือดร้อน ประกอบกับฟังไม่ชัดจากการได้ยินเสื่อมตามวัยที่ทำให้ยิ่งไม่กล้าถามซ้ำ

ผลกระทบของวิดีโอคอลที่มีปัญหาไม่ได้จบแค่เรื่องเทคนิค หลายครั้งผู้สูงอายุรู้สึกอับอายที่กดผิดซ้ำ ๆ ต่อหน้าลูกหลาน หรือกังวลทุกครั้งที่มีสายเรียกเข้าเพราะกลัวจะเป็นสายมิจฉาชีพ ความกังวลสะสมแบบนี้อาจทำให้บางคนเลี่ยงการรับสายไปเลย ทั้งที่จริง ๆ อยากคุยกับหลาน

ถ้าผู้สูงอายุเคยเกือบถูกหลอกมาก่อน ความรู้สึกที่ตามมาไม่ใช่แค่เสียเงิน แต่รวมถึงความไม่ไว้ใจตัวเอง กลัวถูกมองว่าสมองไม่ดีจนถูกจำกัดสิทธิตัดสินใจเรื่องอื่น ครอบครัวควรพูดคุยด้วยน้ำเสียงที่ไม่ตำหนิ เพราะกลุ่มมิจฉาชีพออกแบบมาหลอกคนทุกวัย ไม่ใช่จุดอ่อนเฉพาะของผู้สูงอายุ