เครื่องที่มีแผ่นกรองละเอียดจับอนุภาคฝุ่น ควันบางส่วน เกสร และขนสัตว์ในอากาศได้ การทำงานคือดูดอากาศในห้องผ่านแผ่นกรองซ้ำ ๆ จนปริมาณอนุภาคลดลง กรมควบคุมโรคและกรมอนามัยแนะนำให้กลุ่มเสี่ยง ซึ่งรวมผู้สูงอายุและผู้ป่วยโรคปอด สร้างห้องปลอดฝุ่นในบ้านเมื่อฝุ่น PM2.5 สูง และเครื่องฟอกอากาศเป็นตัวเลือกหนึ่งของแนวทางนี้

สิ่งที่เครื่องทั่วไปทำได้ไม่ดีคือก๊าซและกลิ่นบางชนิด เช่นก๊าซจากการเผาไหม้ที่ไม่ใช่อนุภาค ต้องมีแผ่นกรองเฉพาะ และห้องที่ประตูเปิดโล่งหรือมีควันเข้าตลอดเวลาจะทำให้เครื่องแทบไม่เห็นผล

WHO ระบุว่าโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังยังไม่มีการรักษาที่ทำให้ปอดกลับเป็นปกติได้ แต่ควบคุมอาการและชะลอการเสื่อมได้ด้วยการเลิกสูบบุหรี่ หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น ใช้ยาตามแพทย์สั่ง ฟื้นฟูสมรรถภาพปอด และฉีดวัคซีนตามคำแนะนำ เครื่องฟอกอากาศอยู่ในหมวดหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นเท่านั้น

ผู้ดูแลต้องไม่ลดหรือเลิกยาของผู้สูงอายุเพราะซื้อเครื่องมาแล้ว การปรับยาทำโดยแพทย์เท่านั้น และถ้ามีแผนฉุกเฉินจากแพทย์ เช่นยาพ่นที่ใช้เมื่อหอบ ให้เก็บไว้ในที่หยิบง่ายตามเดิม

เครื่องบางประเภท เช่นเครื่องฟอกที่ใช้การปล่อยไอออนหรือโอโซนเพื่อกำจัดกลิ่นหรือเชื้อ อาจปล่อยโอโซนในห้อง โอโซนระคายทางเดินหายใจและอาจกระตุ้นอาการหอบ ผู้ที่มีโรคปอดควรเลี่ยงเครื่องที่ตั้งใจสร้างโอโซน และอ่านคู่มือว่าเครื่องที่เลือกมีรายงานการวัดโอโซนหรือไม่ หากไม่แน่ใจ ให้เลือกเครื่องที่ใช้แผ่นกรองเป็นหลักและถามเภสัชกรหรือแพทย์

ควันธูป ควันยากันยุง และน้ำหอมระเหยพ่นในห้อง ก็เป็นสิ่งกระตุ้นที่พบบ่อยในบ้านไทย ตัวเครื่องฟอกจับไม่ได้ทั้งหมด จึงควรลดที่ต้นทางมากกว่าซื้อเครื่องแรงขึ้น

เครื่องแต่ละรุ่นระบุพื้นที่ห้องที่รองรับตามผู้ผลิต ให้เทียบกับขนาดห้องนอนจริงที่วัดความกว้างคูณความยาว ห้องที่เพดานสูงหรือเปิดต่อกับห้องอื่นต้องการเครื่องใหญ่กว่า เสียงเครื่องที่ระดับต่ำสุดตอนกลางคืนก็สำคัญ เพราะถ้ารบกวนการนอน ผู้สูงอายุจะปิดเครื่อง บทความเรื่องเลือกเครื่องฟอกอากาศห้องนอนให้เหมาะกับขนาดห้อง เจาะลึกเรื่องนี้ไว้แล้ว

ลิสต์ของที่ควรตรวจในบ้าน ได้แก่ ธูปและเทียนหอม ยากันยุงแบบขด ควันจากเตาถ่านหรือฟืน ควันผัดทอดที่ไม่มีเครื่องดูดควัน บ้านที่มีราบนผนังหรือใต้อ่าง ตุ๊กตาผ้าและพรมที่สะสมไรฝุ่น และสัตว์เลี้ยงที่เข้าห้องนอน การเปลี่ยนสองสามอย่างนี้ลดสิ่งกระตุ้นได้มากกว่าเปิดเครื่องทั้งวันในห้องที่ยังมีควัน

ผู้ที่ใช้ยาหลายชนิดและมีภาวะเปราะบางอาจไวต่ออากาศเสียกว่าคนอื่น ให้ถือว่าเป็นกลุ่มที่ต้องจัดการสิ่งแวดล้อมจริงจัง ไม่ใช่เหตุให้ตื่นตระหนก