ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงนานทำให้เส้นประสาทปลายเท้าเสียหายทีละน้อย อาการที่พบบ่อยคือชา เหมือนเดินบนพรม หรือบางครั้งแสบเหมือนมีเข็มทิ่ม เมื่อปลายประสาทรับความรู้สึกเสื่อม สมองจะไม่ได้รับสัญญาณว่า น้ำนี้ร้อนเกินไป หรือ ผิวเริ่มไหม้แล้ว ผู้ป่วยจึงไม่ชักเท้าหนี และแช่ต่อจนผิวบาดเจ็บ

ผิวผู้สูงอายุบางและแห้งอยู่แล้ว เมื่อรวมกับการไหลเวียนเลือดที่เท้าไม่ดีตามวัยและตามโรค ความร้อนระดับที่คนปกติทนได้สบายก็ทำให้เกิดแผลพุพองได้ และแผลที่ไหม้ลึกมักไม่เจ็บเท่าที่ควร ลูกหลานจึงมาเห็นเมื่อผิวแดงจัด พอง หรือหลุดลอกไปแล้ว

ปัญหาอีกชั้นคือแผลที่เท้าของคนเบาหวานหายช้า องค์การอนามัยโลกระบุว่าเบาหวานเป็นสาเหตุหนึ่งของแผลที่เท้าที่นำไปสู่การติดเชื้อและการตัดอวัยวะ การป้องกันแผลตั้งแต่แรกจึงมีน้ำหนักกว่าการรักษาทีหลัง

เหตุที่พบบ่อยในบ้านไทยคือการแช่เท้าในน้ำร้อนเพราะเท้าเย็น กระเป๋าน้ำร้อนวางที่ปลายเท้าตอนนอน ลูกประคบสมุนไพรที่อุ่นจากไมโครเวฟหรือนึ่งแล้วประคบที่ฝ่าเท้า ผ้าห่มไฟฟ้าหรือแผ่นให้ความร้อนใต้ผ้าปู และการนั่งผิงไฟหรือวางเท้าใกล้เครื่องทำความร้อนในหน้าหนาวทางเหนือ ทุกอย่างให้ความรู้สึกอบอุ่นดีสำหรับคนที่ยังรู้สึกเป็นปกติ

จุดอันตรายที่คนมักมองข้ามคือความร้อนที่สะสมนาน ไม่ต้องร้อนจัดก็ได้ เช่น กระเป๋าน้ำร้อนที่อุ่นเพียงพอให้หลับสบายแต่วางสัมผัสผิวเดียวกันหลายชั่วโมง ผิวอาจเสียหายได้ ผู้ป่วยที่ใช้ยาหลายชนิดและง่วงซึมก็ยิ่งไม่ตื่นมาตรวจ

ลูกประคบสมุนไพรเป็นประเด็นที่ครอบครัวถามบ่อย การประคบสมุนไพรเป็นภูมิปัญญาที่คนไทยคุ้นเคย แต่สำหรับเท้าที่ชาจากเบาหวาน ปัญหาไม่ได้อยู่ที่สมุนไพร อยู่ที่ความร้อนของลูกประคบและการไม่รู้สึกเมื่อร้อนเกินไป ควรถามแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่รู้ประวัติเบาหวานของผู้ป่วยก่อน

ครอบครัวบางบ้านให้ลูกหลานใช้ข้อศอกหรือหลังมือทดสอบน้ำแทนผู้ป่วย วิธีนี้ดีกว่าให้ผู้ป่วยทดสอบเองด้วยเท้า แต่ยังมีข้อจำกัด คนตัดสินด้วยความรู้สึกอาจพลาดได้ น้ำที่พอทนได้ในช่วงสั้น ๆ อาจทำให้ผิวที่บางไหม้ได้เมื่อแช่นาน และกระเป๋าน้ำร้อนที่เย็นลงช้าสะสมความร้อนที่ผิว

ถ้าเลี่ยงไม่ได้จริง ๆ เช่น แพทย์อนุญาตให้ประคบหรือแช่เท้าเพื่อเหตุผลเฉพาะ ให้ใช้เทอร์โมมิเตอร์วัดน้ำ ไม่เดาด้วยมือ จำกัดเวลาตามที่แพทย์บอก และตรวจผิวเท้าทันทีหลังเสร็จ การมีคนเฝ้าอยู่ตลอดก็จำเป็น ไม่ปล่อยให้หลับ

ถุงเท้านุ่มที่ไม่รัดข้อเท้าและไม่มีตะเข็บหนาช่วยให้เท้าอุ่นโดยไม่ต้องใช้ความร้อนตรง ๆ ผ้าห่มผืนหนาคลุมทั้งตัวดีกว่าผ้าห่มไฟฟ้าที่เท้า ถ้าห้องหนาวเกิน ให้ปรับที่ห้องหรือเสื้อผ้า ไม่ปรับที่ปลายเท้าตำแหน่งเดียว

การขยับข้อเท้าเป็นวงกลมช้า ๆ งอเหยียดนิ้วเท้า และเดินสั้น ๆ ในบ้านตามที่แพทย์อนุญาต ช่วยให้เลือดไหลเวียนโดยไม่ต้องพึ่งความร้อน ถ้าชาหรือปวดแสบกวนการนอนจนกระทบกิจวัตรประจำวัน เช่น เดินไม่มั่นคงตอนเช้า ให้นัดแพทย์ เพราะมียาและการปรับการรักษาที่แพทย์เป็นผู้พิจารณา อย่าซื้อยาหรือแผ่นแปะมาลองเอง

การคุมน้ำตาลให้อยู่ในเป้าที่แพทย์ตั้ง การเลิกสูบบุหรี่ และการตรวจเท้าประจำปีเป็นทางป้องกันที่มีน้ำหนักที่สุด ความร้อนไม่ได้รักษาสาเหตุของอาการชา