เหงือกร่นเกิดได้จากหลายปัจจัย ได้แก่ การแปรงแรงและแปรงขวางนาน โรคเหงือกอักเสบเรื้อรัง การสบฟันที่ไม่ดี และการเปลี่ยนแปลงตามอายุ เมื่อเหงือกร่น รากฟันซึ่งไม่มีเคลือบฟันหุ้มจะเปิดออก ทำให้เสียวฟันและสึกเร็วกว่าตัวฟัน บางคนแปรงแรงมากโดยไม่รู้ตัวเพราะเชื่อว่าแรงเท่ากับสะอาด

แปรงไฟฟ้าสั่นหรือหมุนเองจึงไม่ต้องออกแรงถู ถ้าใช้ถูกวิธี ใช้เพียงวางหัวแปรงบนฟันแล้วเลื่อนช้า ๆ เซนเซอร์แรงกดช่วยเตือนด้วยไฟหรือเสียงเมื่อกดแน่นเกิน ซึ่งเป็นประโยชน์กับผู้ที่เคยชินกับการถูแรง

ไม่มีหลักฐานว่าแปรงไฟฟ้าทุกชนิดดีกว่าแปรงธรรมดาเสมอ ผลขึ้นกับวิธีใช้ และบางคนที่แปรงมือถูกวิธีอยู่แล้วก็ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยน

โหมดอ่อนหรือโหมดเหงือกลดความเร็วหรือความแรงของการสั่น เหมาะกับช่วงที่เหงือกอักเสบหรือหลังพบทันตแพทย์ แต่ชื่อโหมดต่างกันในแต่ละผลิตภัณฑ์ ให้อ่านคำอธิบายว่าลดอะไร ไม่ควรสรุปจากชื่อ

เซนเซอร์แรงกดมีสองแบบหลัก แบบเตือนด้วยไฟหรือเสียงเมื่อกดแรง และแบบลดการสั่นอัตโนมัติ แบบหลังให้ผลสม่ำเสมอกว่ากับผู้ที่ไม่ค่อยสังเกตสัญญาณ แต่ต้องหมั่นตรวจว่าเซนเซอร์ทำงาน เพราะบางครั้งคราบยาสีฟันอุดช่องเซนเซอร์

ฟังก์ชันที่ไม่จำเป็นก็มี เช่น เชื่อมต่อโทรศัพท์ หลายโหมดสำหรับฟันขาว หรือจับเวลาแบบแบ่งสี่ส่วน ฟังก์ชันจับเวลาสองนาทีมีประโยชน์ แต่ที่เหลือขึ้นกับความชอบ ผู้สูงอายุที่ไม่ถนัดเทคโนโลยีควรเลือกรุ่นที่มีปุ่มน้อยและตัวอักษรหรือสัญลักษณ์อ่านง่าย

คนเหงือกร่นควรเลือกขนนุ่มมากหรือนุ่ม ขนแข็งขูดผิวรากฟันและเหงือกได้ หัวเล็กเข้าซอกฟันหลังและฟันที่เอียงได้ดีกว่าหัวใหญ่ โดยเฉพาะผู้ที่ใส่ฟันปลอมบางส่วนหรือมีสะพานฟัน

ควรเปลี่ยนหัวแปรงตามระยะที่ผู้ผลิตแนะนำ ซึ่งมักราวทุกสามเดือน หรือเมื่อขนบาน เพราะหัวแปรงเก่าทำความสะอาดได้น้อยลงและสะสมเชื้อ หัวแปรงที่ใช้ร่วมกันในครอบครัวไม่ควรทำ ควรเลือกรุ่นที่หาซื้อหัวทดแทนได้ง่ายในประเทศ เพราะรุ่นที่หาหัวไม่ได้ทำให้ต้องทิ้งทั้งเครื่อง

หัวแปรงที่ทำให้เสียวหรือเจ็บเหงือกแม้ใช้โหมดอ่อน ควรหยุดใช้และปรึกษาทันตแพทย์ ไม่ใช่ฝืนทนเพราะคิดว่าจะชินเอง

วางหัวแปรงเอียงเบา ๆ ที่แนวเหงือกและฟัน แล้วเลื่อนช้า ๆ ทีละซี่ ไม่ต้องถูไปมา เปิดเครื่องหลังวางหัวแปรงในปาก เพื่อไม่ให้ยาสีฟันกระเด็น ใช้เวลาประมาณสองนาทีเต็ม แบ่งเวลาให้ทุกส่วนของปาก

ผู้ที่มีฟันปลอมถอดได้ต้องถอดก่อนแปรงฟันธรรมชาติ และทำความสะอาดฟันปลอมแยกต่างหากด้วยแปรงสำหรับฟันปลอม ไม่ใช้แปรงไฟฟ้าของฟันธรรมชาติขัดฟันปลอมเพราะอาจทำให้ผิวเป็นรอยและสะสมคราบ

ยาสีฟันที่ช่วยเสียวฟันใช้ได้ตามฉลาก แต่ควรปรึกษาทันตแพทย์เรื่องการใช้ฟลูออไรด์ในผู้ที่มีฟันผุที่รากฟัน เพราะผู้สูงอายุเสี่ยงฟันผุที่รากสูงกว่าวัยอื่น

หลายคนซื้อแปรงไฟฟ้าแล้วใช้ได้ไม่กี่สัปดาห์ เพราะลืมชาร์จ หาหัวแปรงใหม่ไม่ได้ หรือเสียงสั่นทำให้รู้สึกจั๊กจี้ปาก ควรเลือกรุ่นที่แท่นชาร์จวางอยู่ที่เดิมได้ตลอด และวางไว้ใกล้อ่างล้างหน้าที่ใช้ทุกเช้า ถ้ารู้สึกจั๊กจี้ ให้เริ่มจากโหมดอ่อนที่สุดแล้วค่อยปรับ เพราะร่างกายจะชินในหนึ่งถึงสองสัปดาห์

ควรล้างหัวแปรงหลังใช้ ตั้งให้แห้ง และไม่เก็บในกล่องปิดที่ชื้น ผู้ที่ปากแห้งจากยาควรจิบน้ำก่อนแปรง เพราะเหงือกแห้งเจ็บง่ายกว่า และถ้าเหงือกเสียวเมื่อโดนน้ำเย็น ให้ใช้น้ำอุ่นเล็กน้อยกลั้วปาก

ผู้ดูแลที่แปรงให้พ่อแม่ควรให้ท่านนั่งตัวตรงหรือเอนหลังเล็กน้อย ใช้โหมดอ่อนและวางหัวแปรงช้า ๆ บอกก่อนเปิดเครื่อง เพราะเสียงและการสั่นอาจทำให้ตกใจ โดยเฉพาะผู้ป่วยสมองเสื่อม ใช้ยาสีฟันน้อย ๆ และให้บ้วนหรือซับออกด้วยผ้าชุบน้ำ เพื่อป้องกันสำลัก

ถ้าท่านปฏิเสธการแปรง อย่าฝืนกด ให้ลองเวลาอื่นหรือให้ท่านถือแปรงเองก่อน แล้วค่อยช่วยทีหลัง การทะเลาะกันเรื่องแปรงฟันทำลายความไว้ใจ และการแปรงสั้น ๆ แต่ทำทุกวันดีกว่าการแปรงยาว ๆ ที่ต้องต่อสู้

ถ้าเหงือกอักเสบหนักหรือมีหินน้ำลายหนา แปรงใหม่จะไม่แก้ปัญหา ต้องขูดหินปูนและตรวจโดยทันตแพทย์ก่อน ถ้ามือสั่นแรงหรือกำแปรงไม่แน่น แปรงที่ด้ามหนาหรือใหญ่ขึ้นอาจเหมาะกว่า และผู้ที่ต้องพึ่งผู้อื่นในกิจวัตรประจำวันพื้นฐาน (ADL) มักต้องให้ผู้ดูแลแปรงให้ ผู้ดูแลต้องฝึกการวางแปรงและไม่ปล่อยให้ผู้ป่วยนอนราบขณะแปรงเพราะเสี่ยงสำลัก

ผู้ที่มีเครื่องกระตุ้นหัวใจหรืออุปกรณ์ฝังอื่นควรถามแพทย์หรือดูคู่มือผู้ผลิตว่าใช้แปรงไฟฟ้าได้หรือไม่ ผู้ที่กินยาหลายขนาน (polypharmacy) บางรายมีปากแห้งจากผลข้างเคียงของยา ทำให้เหงือกเสี่ยงอักเสบมากขึ้น ควรให้เภสัชกรหรือแพทย์ทบทวนยาด้วย