สูงวัยไทย
ถ่านเครื่องช่วยฟังเบอร์ 10, 312, 13, 675 ต่างกันอย่างไร และดูอย่างไรว่าต้องซื้อเบอร์ไหน
พิมพ์เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026
ถ่านเครื่องช่วยฟังเบอร์ 10, 312, 13, 675 ต่างกันอย่างไร และดูอย่างไรว่าต้องซื้อเบอร์ไหน
ดูเบอร์ถ่านเครื่องช่วยฟังจากสีกล่องและช่องใส่ถ่าน เข้าใจแถบสติกเกอร์ที่ต้องดึงออก วิธีเก็บถ่านสำรอง และทำอย่างไรเมื่อถ่านก้อนเล็กถูกกลืน
เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

รูปภาพโดย Castorly Stock / Pexels
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
คำตอบสั้น ๆ
- ถ่านเครื่องช่วยฟังที่ใช้กันทั่วไปเป็นถ่านกระดุมชนิดซิงค์แอร์ มีสี่เบอร์หลักที่แยกด้วยขนาดและสีของแผงหรือกล่อง คือ เบอร์ 10 สีเหลือง เบอร์ 312 สีน้ำตาล เบอร์ 13 สีส้ม และเบอร์ 675 สีน้ำเงิน เบอร์ที่ต้องซื้อดูได้จากช่องใส่ถ่านของเครื่อง เอกสารคู่มือ หรือเบอร์ที่พิมพ์บนถ่านก้อนเก่า ไม่ควรเดาจากความรู้สึกว่าก้อนเล็กหรือใหญ่
- ถ่านชนิดนี้มีแผ่นสติกเกอร์ปิดรูอากาศ ต้องดึงออกแล้วรอตามเวลาที่ผู้ผลิตระบุ ก่อนใส่ในเครื่อง เพราะซิงค์แอร์ต้องการอากาศในการทำงาน ใส่ทันทีอาจทำให้กำลังไฟช่วงแรกไม่เต็มที่
- ข้อที่เสี่ยงสูงสุดคือถ่านกระดุมถูกกลืน เด็กหรือผู้สูงอายุที่สมองเสื่อมอาจเข้าใจผิดว่าเป็นยาเม็ดหรือขนม ถ้าสงสัยว่ากลืนถ่านกระดุม ให้โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที ไม่ต้องรอดูอาการ และไม่ต้องล้วงคอให้อาเจียน
เหมาะกับใคร
- เหมาะกับลูกหลานหรือผู้ดูแลที่เตรียมถ่านให้พ่อแม่ซึ่งใช้เครื่องช่วยฟังและเปลี่ยนถ่านเองไม่ถนัด ไม่ว่าจะเพราะสายตาหรือนิ้วมือ
- เหมาะกับครอบครัวที่เพิ่งได้เครื่องช่วยฟังมาใหม่และยังไม่รู้ว่าต้องซื้อถ่านแบบใด
- ไม่ใช่เนื้อหาสำหรับเครื่องแบบชาร์จไฟ ซึ่งไม่ใช้ถ่านกระดุมเปลี่ยนเอง กรณีนั้นดูคู่มือของรุ่นนั้นและติดต่อศูนย์ที่ปรับเครื่อง
สิ่งที่ควรรู้
เบอร์ถ่านเครื่องช่วยฟังแต่ละเบอร์ใช้กับเครื่องแบบไหน
เบอร์ของถ่านกระดุมเครื่องช่วยฟังสัมพันธ์กับขนาดตัวเครื่อง เครื่องที่เล็กจนเกือบมองไม่เห็นในช่องหูมักใช้เบอร์ 10 เพราะเป็นก้อนเล็กที่สุด เครื่องแบบทัดหลังใบหูขนาดเล็กใช้เบอร์ 312 หรือ 13 ส่วนเครื่องทัดหูขนาดใหญ่ที่ต้องการกำลังขับสูงหรือใช้งานนานมักใช้เบอร์ 675
เบอร์ที่ใหญ่ขึ้นโดยทั่วไปจุไฟได้มากกว่า จึงอยู่ได้นานกว่าในเครื่องที่กินไฟมาก แต่ใส่แทนกันข้ามเบอร์ไม่ได้ เพราะช่องใส่ถ่านออกแบบมาเฉพาะ อย่าพยายามอัดถ่านใหญ่เข้าช่องเล็ก และอย่าใช้ถ่านเล็กที่หลวมในช่องใหญ่ เพราะหน้าสัมผัสไม่แน่น
ผู้ที่สูญเสียการได้ยินตามวัย (presbycusis) มักใช้เครื่องไปตลอดวัน เครื่องจึงกินถ่านสม่ำเสมอ ผู้ดูแลควรรู้เบอร์ล่วงหน้าเพื่อไม่ให้ถ่านหมดกลางสัปดาห์โดยไม่มีสำรอง ซึ่งส่งผลต่อกิจวัตรประจำวันของท่านทันที
สีของกล่องกับเบอร์บนถ่านอ่านอย่างไรให้ไม่ผิด
สีที่บอกเบอร์ (เหลือง น้ำตาล ส้ม น้ำเงิน) เป็นรหัสที่ผู้ผลิตหลายรายใช้ตรงกัน ทำให้มองสีบนแผงแล้วรู้ว่าเบอร์อะไร ส่วนตัวถ่านเองมักพิมพ์เบอร์ด้วยตัวอักษรเล็กมาก บางแบบเป็นรหัสผู้ผลิตที่ต่างออกไป ดังนั้นจึงยึดสีแผงเป็นตัวช่วยและเทียบกับเบอร์ในคู่มือหรือที่ช่องใส่ถ่านเสมอ
ถ้าไม่แน่ใจ ให้นำเครื่องหรือถ่านก้อนเก่าไปที่ร้านหรือศูนย์ที่ปรับเครื่องให้ตรวจ ไม่ต้องลองใส่หลายเบอร์ที่บ้าน เพราะการใส่ผิดเบอร์อาจทำให้เสาหน้าสัมผัสงอเสียหาย ข้อควรระวังอีกข้อคือถ่านในกล่องเดียวกันมักห่ออยู่บนแผงที่ปิดรูอากาศไว้ ถ้าแกะสติกเกอร์ทั้งแผงทิ้งไว้ ถ่านจะเสื่อมเร็ว
แถบสติกเกอร์บนถ่านคืออะไร และต้องรอนานแค่ไหนก่อนใส่
ถ่านซิงค์แอร์เก็บพลังงานด้วยการรอให้อากาศเข้ามาทำปฏิกิริยา แผ่นสติกเกอร์จึงปิดรูเล็ก ๆ ไว้จนกว่าจะใช้งาน ดึงออกเมื่อจะใช้ และตามคำแนะนำที่ผู้ผลิตหลายรายพิมพ์ไว้ ควรปล่อยให้ถ่านสัมผัสอากาศสักครู่ก่อนใส่ ระยะเวลาที่แน่นอนอ่านจากบรรจุภัณฑ์ของยี่ห้อที่ใช้ เพราะแต่ละผู้ผลิตแนะนำไม่เท่ากัน
อย่าดึงสติกเกอร์ทิ้งหลายก้อนไว้ล่วงหน้า และอย่าเอาสติกเกอร์กลับไปแปะเพื่อเก็บ เพราะแปะกลับแล้วไม่กันอากาศสนิท เมื่อถ่านหมดแล้วก็ไม่ควรเก็บไว้ในกระเป๋าเสื้อหรือกล่องยา เพราะอาจหยิบผิดได้
เก็บถ่านสำรองและทิ้งถ่านเก่าอย่างไรให้ปลอดภัย
เก็บถ่านใหม่ในบรรจุภัณฑ์เดิมในที่แห้งอุณหภูมิห้อง ไม่ใส่ตู้เย็นเพราะความชื้นควบแน่นอาจทำให้เสียได้ ไม่ปล่อยให้ถ่านหลายก้อนสัมผัสกันหรือสัมผัสโลหะอื่นเช่นเหรียญหรือกุญแจ เพราะลัดวงจรได้ วางให้พ้นมือเด็กและพ้นมือผู้สูงอายุที่หลงลืม
ถ่านที่หมดแล้วควรนำไปทิ้งตามจุดรับขยะอันตรายของชุมชนหรือห้างที่มีกล่องรับถ่าน ห้ามเผาหรือทิ้งรวมกับขยะเศษอาหาร และก่อนทิ้งควรเอาเทปใสปิดทั้งสองด้านเพื่อกันสัมผัสกัน

รูปภาพโดย Bastian Riccardi / Pexels
ขั้นตอนที่ควรทำ
หาเบอร์ถ่านที่ถูกต้องก่อนซื้อ
ใช้สามวิธีตามลำดับ คือ ดูที่คู่มือหรือการ์ดของเครื่อง ดูที่ช่องใส่ถ่านซึ่งบางรุ่นพิมพ์เบอร์ไว้ และถ้ายังไม่ชัดให้ถ่ายรูปถ่านก้อนเก่าไปถามผู้จำหน่ายหรือศูนย์
- จดเบอร์ไว้ในโทรศัพท์และบนกระดาษแปะข้างกล่องใส่เครื่อง
- ซื้อเฉพาะเบอร์ที่ตรงกับเครื่อง ไม่ซื้อเผื่อเบอร์อื่น
- ดูวันหมดอายุที่พิมพ์บนแผง ไม่ซื้อแผงที่ใกล้หมดอายุ
ใส่ถ่านก้อนใหม่ตามลำดับ
ล้างมือและเช็ดให้แห้ง ดึงสติกเกอร์ออกจากก้อนเดียวที่จะใช้ รอตามเวลาที่บรรจุภัณฑ์ระบุ แล้วใส่โดยให้ด้านที่มีเครื่องหมายบวกหงายตามที่ประตูช่องถ่านระบุ ปิดประตูเบา ๆ
- ถ้าปิดไม่สนิท อย่าเค้นแรง ให้เปิดดูว่าใส่กลับด้านหรือไม่
- ทดสอบเสียงหลังใส่ ถ้าเงียบให้ลองก้อนใหม่อีกก้อนก่อนสรุปว่าเครื่องเสีย
- เช็ดฝุ่นที่ขั้วสัมผัสด้วยผ้านุ่มแห้ง
จัดที่เก็บและจดวันเปลี่ยนไว้
จดวันที่เปลี่ยนถ่านบนปฏิทินหรือในโทรศัพท์ เมื่อเวลาผ่านไปหลายครั้งจะเห็นว่าก้อนหนึ่งอยู่ได้กี่วันในการใช้ของท่าน ซึ่งแตกต่างกันตามเครื่องและเวลาที่ใช้ต่อวัน ไม่ต้องไปเชื่อตัวเลขของผู้อื่น
- เก็บถ่านสำรองในกล่องปิดสนิทที่ผู้ดูแลถือกุญแจ ถ้าผู้สูงอายุมีภาวะสมองเสื่อม
- นำถ่านก้อนเก่าที่เปลี่ยนแล้วออกจากโต๊ะข้างเตียงทันที
- ใส่ถ่านสำรองหนึ่งแผงในกระเป๋าที่พกเมื่อออกนอกบ้าน
อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
เครื่องช่วยฟัง สมาร์ทจูน ไม่มีเสียงนกหวีด มาพร้อมกล่องชาร์จ ใช้งานได้ 60 ชม หูฟังคนหูหนวก เครื่องช่วยฟังผู้สูงอายุ
เครื่องช่วยฟัง Smart Mini RIC แบบชาร์จได้, เทคโนโลยีเสียงธรรมชาติ, เรียนรู้พฤติกรรมผู้ใช้
ถ่านเครื่องช่วยฟังRAYOVAC extra เบอร์13/10/312/675 แพค6ก้อน ของแท้
ถ่านเครื่องช่วยฟัง Rayovac EXTRA Advance A13 กล่องละ 10 แพ็ค (60ก้อน)
Rayovac(เรโยแว็กซ์)
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- อย่าวางถ่านกระดุมไว้ในกล่องยา ถ้วยยา หรือที่วางของที่ผู้สูงอายุหยิบกินยา เพราะหยิบผิดได้ง่าย
- อย่าฝากถ่านไว้ในกระเป๋าเสื้อหลวม ๆ ร่วมกับเหรียญหรือกุญแจ
- อย่าเก็บถ่านใหม่ในตู้เย็นเพื่อยืดอายุ
- อย่ากักตุนถ่านจำนวนมากเกินใช้ภายในช่วงเวลาที่ระบุบนแผง เพราะถ่านเสื่อมตามวันหมดอายุ
- อย่าพยายามอัดถ่านผิดเบอร์เข้าช่อง หรือเอาถ่านที่หมดแล้วกลับมาใส่ซ้ำ
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ
- โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที ถ้าสงสัยว่ามีผู้กลืนถ่านกระดุมหรือยัดเข้าในจมูกหรือหู แม้ยังไม่มีอาการ ไม่ต้องรอดูอาการ ไม่กระตุ้นให้อาเจียน และบอกแพทย์ว่าเป็นถ่านแบบใดถ้ามีบรรจุภัณฑ์
- ไปพบแพทย์หรือศูนย์ปรับเครื่องภายในวันเดียวกัน ถ้าผู้สูงอายุปวดหรือมีของเหลวไหลจากหู หรือใส่ถ่านก้อนใหม่หลายก้อนแล้วเครื่องยังเงียบ
- นัดตรวจการได้ยินภายในสัปดาห์นี้ ถ้าท่านบ่นว่าฟังไม่ชัดแม้เครื่องมีไฟ เพราะอาจต้องปรับเครื่องหรือมีขี้หูอุดตัน
- สังเกตและจดไว้ ถ้าถ่านหมดเร็วผิดปกติจากเดิม อาจเป็นความชื้นในเครื่องหรือเครื่องกินไฟมากขึ้น ให้นำไปตรวจที่ศูนย์ในนัดครั้งถัดไป
เช็กลิสต์สรุป
- จดเบอร์ถ่านที่ตรงกับเครื่องไว้ในโทรศัพท์
- ตรวจสีแผงและเบอร์ก่อนซื้อ
- ดึงสติกเกอร์เฉพาะก้อนที่จะใช้ แล้วรอตามที่ผู้ผลิตระบุ
- เก็บถ่านที่อุณหภูมิห้อง ไม่ใส่ตู้เย็น
- เก็บให้พ้นมือเด็กและผู้ที่หลงลืม
- พกถ่านสำรองหนึ่งแผงเมื่อออกนอกบ้าน
- ทิ้งถ่านเก่าที่จุดรับขยะอันตราย
คำถามที่พบบ่อย
ถ่านเครื่องช่วยฟังเบอร์ 312 กับ 13 ต่างกันอย่างไร
ต่างกันที่ขนาดและความจุ เบอร์ 312 สีน้ำตาลเล็กกว่าเบอร์ 13 สีส้ม ใช้กับเครื่องคนละรุ่นและใส่แทนกันไม่ได้ ให้ดูเบอร์จากช่องใส่ถ่านหรือคู่มือของเครื่อง ไม่ควรเลือกเองจากขนาดที่ดูคล้ายกัน
ดึงสติกเกอร์ถ่านออกแล้วต้องรอนานไหมก่อนใส่
ผู้ผลิตหลายรายแนะนำให้รอสักครู่หลังดึงสติกเกอร์เพื่อให้อากาศเข้า ระยะเวลาที่แน่นอนให้อ่านจากบรรจุภัณฑ์ของถ่านที่ใช้ เพราะแต่ละยี่ห้อไม่เท่ากัน ถ้าใส่ทันทีเครื่องอาจเสียงเบาหรือดับในช่วงแรก
ซื้อถ่านเครื่องช่วยฟังเก็บไว้เยอะ ๆ ได้ไหม
ไม่ควรกักตุน เพราะถ่านมีวันหมดอายุและเสื่อมตามเวลาแม้ยังไม่ดึงสติกเกอร์ ซื้อให้พอใช้ตามรอบที่จดไว้ และเก็บสำรองหนึ่งแผงไว้ในกระเป๋า ส่วนที่เหลือเก็บในบรรจุภัณฑ์เดิมที่อุณหภูมิห้อง
ถ้าคุณพ่อกลืนถ่านเครื่องช่วยฟังต้องทำอย่างไร
โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที แม้ยังไม่มีอาการ เพราะถ่านกระดุมที่ติดในหลอดอาหารอาจทำให้เนื้อเยื่อเสียหายได้เร็ว ห้ามล้วงคอให้อาเจียนและห้ามรอดูอาการ นำบรรจุภัณฑ์หรือเบอร์ถ่านไปบอกแพทย์ด้วย
ถ่านหมดเร็วกว่าเดิม เกิดจากอะไร
ที่พบบ่อยคือใช้เครื่องนานขึ้นต่อวัน ถ่านเก่าก่อนหมดอายุ หรือความชื้นเข้าเครื่อง ลองเปลี่ยนก้อนใหม่ที่ซื้อล่าสุดและเก็บเครื่องในกล่องแห้งตอนกลางคืน ถ้ายังหมดเร็ว ให้นำไปตรวจที่ศูนย์ปรับเครื่อง
ผู้สูงอายุเปลี่ยนถ่านเองไม่ไหว มีทางเลือกอื่นไหม
ผู้ดูแลช่วยเปลี่ยนตามรอบที่จดไว้ หรือปรึกษาศูนย์ปรับเครื่องว่ามีเครื่องรุ่นถ่านใหญ่หรือรุ่นชาร์จที่เหมาะกับมือของท่านหรือไม่ แต่ก่อนซื้อเครื่องใหม่ควรลองฝึกเปลี่ยนถ่านที่โต๊ะสว่าง ๆ ก่อน เพราะบางครั้งปัญหาคือแสงไม่พอ
สรุป
- ถ่านเครื่องช่วยฟังมีสี่เบอร์หลักที่ใส่แทนกันไม่ได้ ดูเบอร์จากคู่มือหรือช่องใส่ถ่านก่อนซื้อ
- สติกเกอร์บนถ่านซิงค์แอร์ต้องดึงออกและรอตามที่ผู้ผลิตระบุ ก่อนใส่เครื่อง
- ถ่านกระดุมที่ถูกกลืนเป็นเหตุฉุกเฉิน ต้องไปห้องฉุกเฉินทันที
- ซื้อให้พอใช้ไม่กักตุน เก็บที่อุณหภูมิห้อง และจดวันเปลี่ยนเพื่อดูรอบการใช้จริงของท่าน
อุปกรณ์ที่คนมักหาคู่กับเรื่องนี้
รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง
ถ่านเครื่องช่วยฟัง RAYOVAC EXTRA Advance A675 กล่องละ 10 แพ็ค (60ก้อน)
Rayovac(เรโยแว็กซ์)เครื่องช่วยฟังดิจิทัล แบบซ่อนได้ ขนาดเล็ก
Care Cover ถุงซับเหงื่อเครื่องช่วยฟัง
8 ชิ้นเครื่องช่วยฟัง Wax Guard ตัวกรอง Cerumen Protector สําหรับ Phonak สุขภาพรถเครื่องมือ TH
ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม
แหล่งข้อมูล
- Hearing aids: how to choose, use and care for them — NIA (National Institute on Aging) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- Deafness and hearing loss: fact sheet — WHO (World Health Organization) (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
- ข้อมูลสุขภาพหูและการได้ยินในผู้สูงอายุ — กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (เปิดในแท็บใหม่)(เข้าถึงเมื่อ 2026-11-07)
จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย
เครื่องมือและคู่มือที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง

เลือกและใช้เครื่องช่วยฟังให้ผู้สูงอายุ เริ่มตรงไหนก่อนถึงจะไม่เสียเงินเปล่า
แนวทางเลือกเครื่องช่วยฟังสำหรับผู้สูงอายุ ตั้งแต่การตรวจการได้ยินก่อนซื้อ วิธีเลือกชนิดที่เหมาะกับชีวิตประจำวัน ไปจนถึงการฝึกใช้และดูแลรักษาให้คุ้มค่าจริง

เครื่องช่วยฟังกับความชื้นหน้าฝนและเหงื่อ เก็บอย่างไรไม่ให้เสียเร็ว
เครื่องช่วยฟังเจอความชื้นและเหงื่อทุกวัน ดูวิธีเก็บตอนกลางคืน ใช้กล่องกันชื้น เปิดฝาแบตเตอรี่ และสิ่งที่ห้ามทำ เช่น เป่าด้วยไดร์เป่าผม

ทำความสะอาดเครื่องช่วยฟังและขี้หูอย่างไร ไม่ให้เครื่องพังก่อนเวลา
วิธีเช็ดเครื่องช่วยฟังตอนเช้าและก่อนนอน เปลี่ยนแผ่นกันขี้หู เก็บให้พ้นความชื้น และแยกให้ออกว่าขี้หูแบบไหนต้องให้แพทย์เป็นคนเอาออก

ใส่เครื่องช่วยฟังสัปดาห์แรก เสียงดังแปลกไม่ชิน ปรับตัวทีละวันอย่างไร
ตารางปรับตัวสำหรับสัปดาห์แรกของผู้สูงอายุที่เพิ่งได้เครื่องช่วยฟัง เริ่มจากห้องเงียบ ชั่วโมงสวมใส่ที่ค่อย ๆ เพิ่ม เสียงที่ชวนอึดอัด และสัญญาณที่ควรกลับไปปรับกับผู้เชี่ยวชาญ

ผู้ป่วยสมองเสื่อมถอดเครื่องช่วยฟังทิ้งบ่อย ผู้ดูแลช่วยอย่างไรได้บ้าง
คนที่เป็นสมองเสื่อมมักถอดเครื่องช่วยฟังแล้วหาย ผู้ดูแลดูได้ว่าควรฝึกเป็นกิจวัตร ใช้สายคล้อง กล่องมีชื่อ และเมื่อไรควรให้ตรวจการได้ยินซ้ำ