สูงวัยไทย

ถ่านเครื่องช่วยฟังเบอร์ 10, 312, 13, 675 ต่างกันอย่างไร และดูอย่างไรว่าต้องซื้อเบอร์ไหน

ดูเบอร์ถ่านเครื่องช่วยฟังจากสีกล่องและช่องใส่ถ่าน เข้าใจแถบสติกเกอร์ที่ต้องดึงออก วิธีเก็บถ่านสำรอง และทำอย่างไรเมื่อถ่านก้อนเล็กถูกกลืน

11 นาทีในการอ่าน

เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

Close-up of hands in gloves handling medication blister pack, ensuring safety and hygiene in healthcare.

รูปภาพโดย Castorly Stock / Pexels

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

คำตอบสั้น ๆ

  • ถ่านเครื่องช่วยฟังที่ใช้กันทั่วไปเป็นถ่านกระดุมชนิดซิงค์แอร์ มีสี่เบอร์หลักที่แยกด้วยขนาดและสีของแผงหรือกล่อง คือ เบอร์ 10 สีเหลือง เบอร์ 312 สีน้ำตาล เบอร์ 13 สีส้ม และเบอร์ 675 สีน้ำเงิน เบอร์ที่ต้องซื้อดูได้จากช่องใส่ถ่านของเครื่อง เอกสารคู่มือ หรือเบอร์ที่พิมพ์บนถ่านก้อนเก่า ไม่ควรเดาจากความรู้สึกว่าก้อนเล็กหรือใหญ่
  • ถ่านชนิดนี้มีแผ่นสติกเกอร์ปิดรูอากาศ ต้องดึงออกแล้วรอตามเวลาที่ผู้ผลิตระบุ ก่อนใส่ในเครื่อง เพราะซิงค์แอร์ต้องการอากาศในการทำงาน ใส่ทันทีอาจทำให้กำลังไฟช่วงแรกไม่เต็มที่
  • ข้อที่เสี่ยงสูงสุดคือถ่านกระดุมถูกกลืน เด็กหรือผู้สูงอายุที่สมองเสื่อมอาจเข้าใจผิดว่าเป็นยาเม็ดหรือขนม ถ้าสงสัยว่ากลืนถ่านกระดุม ให้โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที ไม่ต้องรอดูอาการ และไม่ต้องล้วงคอให้อาเจียน

เหมาะกับใคร

  • เหมาะกับลูกหลานหรือผู้ดูแลที่เตรียมถ่านให้พ่อแม่ซึ่งใช้เครื่องช่วยฟังและเปลี่ยนถ่านเองไม่ถนัด ไม่ว่าจะเพราะสายตาหรือนิ้วมือ
  • เหมาะกับครอบครัวที่เพิ่งได้เครื่องช่วยฟังมาใหม่และยังไม่รู้ว่าต้องซื้อถ่านแบบใด
  • ไม่ใช่เนื้อหาสำหรับเครื่องแบบชาร์จไฟ ซึ่งไม่ใช้ถ่านกระดุมเปลี่ยนเอง กรณีนั้นดูคู่มือของรุ่นนั้นและติดต่อศูนย์ที่ปรับเครื่อง

สิ่งที่ควรรู้

เบอร์ถ่านเครื่องช่วยฟังแต่ละเบอร์ใช้กับเครื่องแบบไหน

เบอร์ของถ่านกระดุมเครื่องช่วยฟังสัมพันธ์กับขนาดตัวเครื่อง เครื่องที่เล็กจนเกือบมองไม่เห็นในช่องหูมักใช้เบอร์ 10 เพราะเป็นก้อนเล็กที่สุด เครื่องแบบทัดหลังใบหูขนาดเล็กใช้เบอร์ 312 หรือ 13 ส่วนเครื่องทัดหูขนาดใหญ่ที่ต้องการกำลังขับสูงหรือใช้งานนานมักใช้เบอร์ 675

เบอร์ที่ใหญ่ขึ้นโดยทั่วไปจุไฟได้มากกว่า จึงอยู่ได้นานกว่าในเครื่องที่กินไฟมาก แต่ใส่แทนกันข้ามเบอร์ไม่ได้ เพราะช่องใส่ถ่านออกแบบมาเฉพาะ อย่าพยายามอัดถ่านใหญ่เข้าช่องเล็ก และอย่าใช้ถ่านเล็กที่หลวมในช่องใหญ่ เพราะหน้าสัมผัสไม่แน่น

ผู้ที่สูญเสียการได้ยินตามวัย (presbycusis) มักใช้เครื่องไปตลอดวัน เครื่องจึงกินถ่านสม่ำเสมอ ผู้ดูแลควรรู้เบอร์ล่วงหน้าเพื่อไม่ให้ถ่านหมดกลางสัปดาห์โดยไม่มีสำรอง ซึ่งส่งผลต่อกิจวัตรประจำวันของท่านทันที

สีของกล่องกับเบอร์บนถ่านอ่านอย่างไรให้ไม่ผิด

สีที่บอกเบอร์ (เหลือง น้ำตาล ส้ม น้ำเงิน) เป็นรหัสที่ผู้ผลิตหลายรายใช้ตรงกัน ทำให้มองสีบนแผงแล้วรู้ว่าเบอร์อะไร ส่วนตัวถ่านเองมักพิมพ์เบอร์ด้วยตัวอักษรเล็กมาก บางแบบเป็นรหัสผู้ผลิตที่ต่างออกไป ดังนั้นจึงยึดสีแผงเป็นตัวช่วยและเทียบกับเบอร์ในคู่มือหรือที่ช่องใส่ถ่านเสมอ

ถ้าไม่แน่ใจ ให้นำเครื่องหรือถ่านก้อนเก่าไปที่ร้านหรือศูนย์ที่ปรับเครื่องให้ตรวจ ไม่ต้องลองใส่หลายเบอร์ที่บ้าน เพราะการใส่ผิดเบอร์อาจทำให้เสาหน้าสัมผัสงอเสียหาย ข้อควรระวังอีกข้อคือถ่านในกล่องเดียวกันมักห่ออยู่บนแผงที่ปิดรูอากาศไว้ ถ้าแกะสติกเกอร์ทั้งแผงทิ้งไว้ ถ่านจะเสื่อมเร็ว

แถบสติกเกอร์บนถ่านคืออะไร และต้องรอนานแค่ไหนก่อนใส่

ถ่านซิงค์แอร์เก็บพลังงานด้วยการรอให้อากาศเข้ามาทำปฏิกิริยา แผ่นสติกเกอร์จึงปิดรูเล็ก ๆ ไว้จนกว่าจะใช้งาน ดึงออกเมื่อจะใช้ และตามคำแนะนำที่ผู้ผลิตหลายรายพิมพ์ไว้ ควรปล่อยให้ถ่านสัมผัสอากาศสักครู่ก่อนใส่ ระยะเวลาที่แน่นอนอ่านจากบรรจุภัณฑ์ของยี่ห้อที่ใช้ เพราะแต่ละผู้ผลิตแนะนำไม่เท่ากัน

อย่าดึงสติกเกอร์ทิ้งหลายก้อนไว้ล่วงหน้า และอย่าเอาสติกเกอร์กลับไปแปะเพื่อเก็บ เพราะแปะกลับแล้วไม่กันอากาศสนิท เมื่อถ่านหมดแล้วก็ไม่ควรเก็บไว้ในกระเป๋าเสื้อหรือกล่องยา เพราะอาจหยิบผิดได้

เก็บถ่านสำรองและทิ้งถ่านเก่าอย่างไรให้ปลอดภัย

เก็บถ่านใหม่ในบรรจุภัณฑ์เดิมในที่แห้งอุณหภูมิห้อง ไม่ใส่ตู้เย็นเพราะความชื้นควบแน่นอาจทำให้เสียได้ ไม่ปล่อยให้ถ่านหลายก้อนสัมผัสกันหรือสัมผัสโลหะอื่นเช่นเหรียญหรือกุญแจ เพราะลัดวงจรได้ วางให้พ้นมือเด็กและพ้นมือผู้สูงอายุที่หลงลืม

ถ่านที่หมดแล้วควรนำไปทิ้งตามจุดรับขยะอันตรายของชุมชนหรือห้างที่มีกล่องรับถ่าน ห้ามเผาหรือทิ้งรวมกับขยะเศษอาหาร และก่อนทิ้งควรเอาเทปใสปิดทั้งสองด้านเพื่อกันสัมผัสกัน

A collection of pharmaceuticals including pills and a bottle on a dark surface.

รูปภาพโดย Bastian Riccardi / Pexels

ขั้นตอนที่ควรทำ

หาเบอร์ถ่านที่ถูกต้องก่อนซื้อ

ใช้สามวิธีตามลำดับ คือ ดูที่คู่มือหรือการ์ดของเครื่อง ดูที่ช่องใส่ถ่านซึ่งบางรุ่นพิมพ์เบอร์ไว้ และถ้ายังไม่ชัดให้ถ่ายรูปถ่านก้อนเก่าไปถามผู้จำหน่ายหรือศูนย์

  • จดเบอร์ไว้ในโทรศัพท์และบนกระดาษแปะข้างกล่องใส่เครื่อง
  • ซื้อเฉพาะเบอร์ที่ตรงกับเครื่อง ไม่ซื้อเผื่อเบอร์อื่น
  • ดูวันหมดอายุที่พิมพ์บนแผง ไม่ซื้อแผงที่ใกล้หมดอายุ

ใส่ถ่านก้อนใหม่ตามลำดับ

ล้างมือและเช็ดให้แห้ง ดึงสติกเกอร์ออกจากก้อนเดียวที่จะใช้ รอตามเวลาที่บรรจุภัณฑ์ระบุ แล้วใส่โดยให้ด้านที่มีเครื่องหมายบวกหงายตามที่ประตูช่องถ่านระบุ ปิดประตูเบา ๆ

  • ถ้าปิดไม่สนิท อย่าเค้นแรง ให้เปิดดูว่าใส่กลับด้านหรือไม่
  • ทดสอบเสียงหลังใส่ ถ้าเงียบให้ลองก้อนใหม่อีกก้อนก่อนสรุปว่าเครื่องเสีย
  • เช็ดฝุ่นที่ขั้วสัมผัสด้วยผ้านุ่มแห้ง

จัดที่เก็บและจดวันเปลี่ยนไว้

จดวันที่เปลี่ยนถ่านบนปฏิทินหรือในโทรศัพท์ เมื่อเวลาผ่านไปหลายครั้งจะเห็นว่าก้อนหนึ่งอยู่ได้กี่วันในการใช้ของท่าน ซึ่งแตกต่างกันตามเครื่องและเวลาที่ใช้ต่อวัน ไม่ต้องไปเชื่อตัวเลขของผู้อื่น

  • เก็บถ่านสำรองในกล่องปิดสนิทที่ผู้ดูแลถือกุญแจ ถ้าผู้สูงอายุมีภาวะสมองเสื่อม
  • นำถ่านก้อนเก่าที่เปลี่ยนแล้วออกจากโต๊ะข้างเตียงทันที
  • ใส่ถ่านสำรองหนึ่งแผงในกระเป๋าที่พกเมื่อออกนอกบ้าน

อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

  • อย่าวางถ่านกระดุมไว้ในกล่องยา ถ้วยยา หรือที่วางของที่ผู้สูงอายุหยิบกินยา เพราะหยิบผิดได้ง่าย
  • อย่าฝากถ่านไว้ในกระเป๋าเสื้อหลวม ๆ ร่วมกับเหรียญหรือกุญแจ
  • อย่าเก็บถ่านใหม่ในตู้เย็นเพื่อยืดอายุ
  • อย่ากักตุนถ่านจำนวนมากเกินใช้ภายในช่วงเวลาที่ระบุบนแผง เพราะถ่านเสื่อมตามวันหมดอายุ
  • อย่าพยายามอัดถ่านผิดเบอร์เข้าช่อง หรือเอาถ่านที่หมดแล้วกลับมาใส่ซ้ำ

เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ

  • โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที ถ้าสงสัยว่ามีผู้กลืนถ่านกระดุมหรือยัดเข้าในจมูกหรือหู แม้ยังไม่มีอาการ ไม่ต้องรอดูอาการ ไม่กระตุ้นให้อาเจียน และบอกแพทย์ว่าเป็นถ่านแบบใดถ้ามีบรรจุภัณฑ์
  • ไปพบแพทย์หรือศูนย์ปรับเครื่องภายในวันเดียวกัน ถ้าผู้สูงอายุปวดหรือมีของเหลวไหลจากหู หรือใส่ถ่านก้อนใหม่หลายก้อนแล้วเครื่องยังเงียบ
  • นัดตรวจการได้ยินภายในสัปดาห์นี้ ถ้าท่านบ่นว่าฟังไม่ชัดแม้เครื่องมีไฟ เพราะอาจต้องปรับเครื่องหรือมีขี้หูอุดตัน
  • สังเกตและจดไว้ ถ้าถ่านหมดเร็วผิดปกติจากเดิม อาจเป็นความชื้นในเครื่องหรือเครื่องกินไฟมากขึ้น ให้นำไปตรวจที่ศูนย์ในนัดครั้งถัดไป

เช็กลิสต์สรุป

  • จดเบอร์ถ่านที่ตรงกับเครื่องไว้ในโทรศัพท์
  • ตรวจสีแผงและเบอร์ก่อนซื้อ
  • ดึงสติกเกอร์เฉพาะก้อนที่จะใช้ แล้วรอตามที่ผู้ผลิตระบุ
  • เก็บถ่านที่อุณหภูมิห้อง ไม่ใส่ตู้เย็น
  • เก็บให้พ้นมือเด็กและผู้ที่หลงลืม
  • พกถ่านสำรองหนึ่งแผงเมื่อออกนอกบ้าน
  • ทิ้งถ่านเก่าที่จุดรับขยะอันตราย

คำถามที่พบบ่อย

ถ่านเครื่องช่วยฟังเบอร์ 312 กับ 13 ต่างกันอย่างไร

ต่างกันที่ขนาดและความจุ เบอร์ 312 สีน้ำตาลเล็กกว่าเบอร์ 13 สีส้ม ใช้กับเครื่องคนละรุ่นและใส่แทนกันไม่ได้ ให้ดูเบอร์จากช่องใส่ถ่านหรือคู่มือของเครื่อง ไม่ควรเลือกเองจากขนาดที่ดูคล้ายกัน

ดึงสติกเกอร์ถ่านออกแล้วต้องรอนานไหมก่อนใส่

ผู้ผลิตหลายรายแนะนำให้รอสักครู่หลังดึงสติกเกอร์เพื่อให้อากาศเข้า ระยะเวลาที่แน่นอนให้อ่านจากบรรจุภัณฑ์ของถ่านที่ใช้ เพราะแต่ละยี่ห้อไม่เท่ากัน ถ้าใส่ทันทีเครื่องอาจเสียงเบาหรือดับในช่วงแรก

ซื้อถ่านเครื่องช่วยฟังเก็บไว้เยอะ ๆ ได้ไหม

ไม่ควรกักตุน เพราะถ่านมีวันหมดอายุและเสื่อมตามเวลาแม้ยังไม่ดึงสติกเกอร์ ซื้อให้พอใช้ตามรอบที่จดไว้ และเก็บสำรองหนึ่งแผงไว้ในกระเป๋า ส่วนที่เหลือเก็บในบรรจุภัณฑ์เดิมที่อุณหภูมิห้อง

ถ้าคุณพ่อกลืนถ่านเครื่องช่วยฟังต้องทำอย่างไร

โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที แม้ยังไม่มีอาการ เพราะถ่านกระดุมที่ติดในหลอดอาหารอาจทำให้เนื้อเยื่อเสียหายได้เร็ว ห้ามล้วงคอให้อาเจียนและห้ามรอดูอาการ นำบรรจุภัณฑ์หรือเบอร์ถ่านไปบอกแพทย์ด้วย

ถ่านหมดเร็วกว่าเดิม เกิดจากอะไร

ที่พบบ่อยคือใช้เครื่องนานขึ้นต่อวัน ถ่านเก่าก่อนหมดอายุ หรือความชื้นเข้าเครื่อง ลองเปลี่ยนก้อนใหม่ที่ซื้อล่าสุดและเก็บเครื่องในกล่องแห้งตอนกลางคืน ถ้ายังหมดเร็ว ให้นำไปตรวจที่ศูนย์ปรับเครื่อง

ผู้สูงอายุเปลี่ยนถ่านเองไม่ไหว มีทางเลือกอื่นไหม

ผู้ดูแลช่วยเปลี่ยนตามรอบที่จดไว้ หรือปรึกษาศูนย์ปรับเครื่องว่ามีเครื่องรุ่นถ่านใหญ่หรือรุ่นชาร์จที่เหมาะกับมือของท่านหรือไม่ แต่ก่อนซื้อเครื่องใหม่ควรลองฝึกเปลี่ยนถ่านที่โต๊ะสว่าง ๆ ก่อน เพราะบางครั้งปัญหาคือแสงไม่พอ

สรุป

  • ถ่านเครื่องช่วยฟังมีสี่เบอร์หลักที่ใส่แทนกันไม่ได้ ดูเบอร์จากคู่มือหรือช่องใส่ถ่านก่อนซื้อ
  • สติกเกอร์บนถ่านซิงค์แอร์ต้องดึงออกและรอตามที่ผู้ผลิตระบุ ก่อนใส่เครื่อง
  • ถ่านกระดุมที่ถูกกลืนเป็นเหตุฉุกเฉิน ต้องไปห้องฉุกเฉินทันที
  • ซื้อให้พอใช้ไม่กักตุน เก็บที่อุณหภูมิห้อง และจดวันเปลี่ยนเพื่อดูรอบการใช้จริงของท่าน

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

ดูหมวดอุปกรณ์ทั้งหมด →

จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย

บทความที่เกี่ยวข้อง

เลือกและใช้เครื่องช่วยฟังให้ผู้สูงอายุ เริ่มตรงไหนก่อนถึงจะไม่เสียเงินเปล่า
health-body

เลือกและใช้เครื่องช่วยฟังให้ผู้สูงอายุ เริ่มตรงไหนก่อนถึงจะไม่เสียเงินเปล่า

แนวทางเลือกเครื่องช่วยฟังสำหรับผู้สูงอายุ ตั้งแต่การตรวจการได้ยินก่อนซื้อ วิธีเลือกชนิดที่เหมาะกับชีวิตประจำวัน ไปจนถึงการฝึกใช้และดูแลรักษาให้คุ้มค่าจริง

อัปเดตล่าสุด 5 สิงหาคม 2026อ่าน 15 นาที
เครื่องช่วยฟังกับความชื้นหน้าฝนและเหงื่อ เก็บอย่างไรไม่ให้เสียเร็ว
health-body

เครื่องช่วยฟังกับความชื้นหน้าฝนและเหงื่อ เก็บอย่างไรไม่ให้เสียเร็ว

เครื่องช่วยฟังเจอความชื้นและเหงื่อทุกวัน ดูวิธีเก็บตอนกลางคืน ใช้กล่องกันชื้น เปิดฝาแบตเตอรี่ และสิ่งที่ห้ามทำ เช่น เป่าด้วยไดร์เป่าผม

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 13 นาที
ทำความสะอาดเครื่องช่วยฟังและขี้หูอย่างไร ไม่ให้เครื่องพังก่อนเวลา
health-body

ทำความสะอาดเครื่องช่วยฟังและขี้หูอย่างไร ไม่ให้เครื่องพังก่อนเวลา

วิธีเช็ดเครื่องช่วยฟังตอนเช้าและก่อนนอน เปลี่ยนแผ่นกันขี้หู เก็บให้พ้นความชื้น และแยกให้ออกว่าขี้หูแบบไหนต้องให้แพทย์เป็นคนเอาออก

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 11 นาที
ใส่เครื่องช่วยฟังสัปดาห์แรก เสียงดังแปลกไม่ชิน ปรับตัวทีละวันอย่างไร
health-body

ใส่เครื่องช่วยฟังสัปดาห์แรก เสียงดังแปลกไม่ชิน ปรับตัวทีละวันอย่างไร

ตารางปรับตัวสำหรับสัปดาห์แรกของผู้สูงอายุที่เพิ่งได้เครื่องช่วยฟัง เริ่มจากห้องเงียบ ชั่วโมงสวมใส่ที่ค่อย ๆ เพิ่ม เสียงที่ชวนอึดอัด และสัญญาณที่ควรกลับไปปรับกับผู้เชี่ยวชาญ

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 10 นาที
ผู้ป่วยสมองเสื่อมถอดเครื่องช่วยฟังทิ้งบ่อย ผู้ดูแลช่วยอย่างไรได้บ้าง
health-body

ผู้ป่วยสมองเสื่อมถอดเครื่องช่วยฟังทิ้งบ่อย ผู้ดูแลช่วยอย่างไรได้บ้าง

คนที่เป็นสมองเสื่อมมักถอดเครื่องช่วยฟังแล้วหาย ผู้ดูแลดูได้ว่าควรฝึกเป็นกิจวัตร ใช้สายคล้อง กล่องมีชื่อ และเมื่อไรควรให้ตรวจการได้ยินซ้ำ

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 11 นาที