เครื่องฉีดน้ำใช้แรงดันน้ำชะล้างเศษอาหารและคราบที่ติดตามร่องเหงือก ช่องระหว่างฟัน ใต้สะพานฟัน และรอบรากเทียม หลายคนที่มีสะพานฟันพบว่าไหมขัดฟันธรรมดาสอดผ่านใต้สะพานไม่ได้ ต้องใช้ตัวช่วยพิเศษ เครื่องฉีดน้ำจึงเป็นทางเลือกหนึ่ง

แต่เครื่องฉีดน้ำไม่ได้ขจัดคราบแบคทีเรียที่เกาะแน่นบนผิวฟันได้เท่าการแปรง และไม่ได้ทดแทนการขูดหินปูนที่ทันตแพทย์ทำ ข้อมูลจากหน่วยงานด้านสุขภาพช่องปากย้ำว่าการแปรงฟันด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์วันละสองครั้งยังเป็นพื้นฐาน เครื่องมืออื่นเป็นส่วนเสริม

ผู้ที่เพิ่งผ่าตัดช่องปาก ถอนฟัน ใส่รากเทียมใหม่ หรือมีแผลในปาก ควรถามทันตแพทย์ก่อนว่าเริ่มใช้เมื่อไรและแรงดันระดับใด เพราะแรงดันอาจรบกวนแผลที่กำลังหาย ผู้ที่มีเหงือกร่นหรือเหงือกบางก็ควรเริ่มเบา ๆ และให้ทันตแพทย์ดูเทคนิค

ผู้ที่กินยาละลายลิ่มเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด เหงือกอาจเลือดออกง่ายเมื่อทำความสะอาด การมีเลือดออกเล็กน้อยช่วงแรกที่เหงือกอักเสบเป็นเรื่องที่พบได้ แต่ห้ามหยุดยาเอง ให้บอกทันตแพทย์ว่ากินยาอะไรอยู่ และแจ้งแพทย์ผู้สั่งยาถ้าเลือดออกมากหรือไม่หยุด ดูเรื่องเหงือกอักเสบเพิ่มเติมได้ในบทความเรื่องเหงือกอักเสบ

เครื่องส่วนใหญ่ปรับแรงดันได้หลายระดับ ให้เริ่มที่ต่ำสุดเสมอ แล้วค่อยปรับเมื่อทันตแพทย์เห็นว่าเหงือกทนได้ แรงดันสูงเกินไปทำให้เหงือกระคายหรือเจ็บ และอาจดันเศษอาหารเข้าลึกไปในร่องเหงือกที่เปิดอยู่ ใช้น้ำอุ่นเล็กน้อยหรือน้ำอุณหภูมิห้อง ไม่ใช้น้ำเย็นจัดเมื่อฟันเสียวหรือไม่ใช้น้ำร้อน

เล็งหัวฉีดทำมุมตามแนวเหงือก ให้น้ำไหลตามร่อง ไม่ยิงตรงเข้าเหงือกหรือยิงขึ้นด้านบนที่ลำคอ เริ่มจากฟันหลังไปหน้า เอียงหน้าให้น้ำไหลออกจากปากตามธรรมชาติ ก้มหน้าเหนืออ่างและปล่อยน้ำไหลออกมาไม่ต้องกลืน ทำช้า ๆ ทีละช่วง

ใต้สะพานฟันเป็นจุดที่เศษอาหารสะสมง่าย ให้เล็งหัวฉีดที่ช่องใต้สะพานจากด้านข้างหลายมุม และเลื่อนไปช้า ๆ ตลอดความยาวสะพาน ส่วนรอบรากเทียมให้เล็งตามแนวขอบเหงือกรอบฟันเทียม ไม่ฉีดแรงที่จุดเดียวนาน ๆ ทันตแพทย์มักแนะนำหัวฉีดที่เหมาะกับงานฟันเทียมบางชนิด ถามขณะนัดตรวจ

ถ้าเหงือกรอบรากเทียมบวม แดง เจ็บ หรือมีเลือดออกต่อเนื่อง อย่ารอ เพราะการอักเสบรอบรากเทียมต้องได้รับการรักษา เครื่องฉีดน้ำไม่ใช่ทางแก้ ดูแนวทางพบทันตแพทย์ในบทความเรื่องพบทันตแพทย์ผู้สูงอายุ

การฉีดน้ำเข้าปากทำให้มีน้ำอยู่ในช่องปากและลำคอ ถ้ากลไกการกลืนของผู้สูงอายุไม่ดี น้ำอาจไหลลงหลอดลมและทำให้สำลักหรือปอดอักเสบจากการสำลักได้ ผู้ที่กลืนลำบาก นอนติดเตียง หรือมีภาวะสมองเสื่อมที่ทำตามคำสั่งไม่ได้ ต้องให้ทันตแพทย์หรือทีมดูแลประเมินก่อน

ถ้าต้องใช้ ให้ท่านนั่งตัวตรง ศีรษะก้มเล็กน้อยเหนืออ่าง ใช้แรงดันต่ำสุด และฉีดช่วงสั้น ๆ ให้ท่านพักได้ทุกครั้ง ผู้ดูแลอยู่ข้าง ๆ ตลอด หยุดทันทีหากท่านไอสำลัก ไม่ทำในท่านอนเด็ดขาด

ถังน้ำที่ชื้นและปิดทึบเป็นแหล่งเชื้อโรคได้ในอากาศร้อนชื้น ควรเทน้ำออกหลังใช้ทุกครั้ง ปล่อยให้แห้ง ล้างตามคู่มือผู้ผลิต และเปลี่ยนหัวฉีดตามกำหนด อย่าเติมน้ำยาบ้วนปากหรือน้ำยาอื่นลงถังถ้าคู่มือไม่อนุญาต เพราะอาจทำให้เครื่องเสียหรือทำให้ช่องปากระคายเคือง

ผู้ที่ปากแห้งอาจมีแนวโน้มฟันผุและเหงือกอักเสบมากกว่าเดิม ให้ปรึกษาทันตแพทย์ถึงแนวทางดูแลควบคู่ ดูรายละเอียดในบทความเรื่องปากแห้ง

ถ้าท่านมีฟันธรรมชาติครบ ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันได้สะดวกอยู่แล้ว และเหงือกแข็งแรง เครื่องฉีดน้ำอาจไม่ใช่สิ่งจำเป็น ผู้ที่ไม่มีที่วางเครื่อง ต้องยกถังน้ำไม่ไหว หรือท่านไม่ร่วมมือ ก็อาจเลือกวิธีง่ายกว่า เช่นแปรงซอกฟันที่ทันตแพทย์แนะนำ การใช้เครื่องที่ทำให้ท่านเครียดหรือสำลักไม่คุ้ม