สูงวัยไทย

หมอนรองน่องให้ส้นเท้าลอย ป้องกันแผลกดทับที่ส้นเท้าผู้ป่วยติดเตียง

วิธีใช้หมอนรองน่องให้ส้นเท้าลอยพ้นที่นอน เลือกความสูงและความยาว หลีกเลี่ยงเข่าแอ่น และรู้ว่าเมื่อไรผิวส้นเท้าต้องให้พยาบาลดู

11 นาทีในการอ่าน

เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

A person lounging on a sofa with a small dog resting on stylish pillows.

รูปภาพโดย https://kaboompics.com/ / Pexels

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

คำตอบสั้น ๆ

  • หมอนรองน่องให้ส้นเท้าลอยทำได้โดยวางหมอนยาวหรือหมอนทรงสี่เหลี่ยมใต้น่องทั้งสองข้างให้ส้นเท้าอยู่พ้นที่นอนเล็กน้อย โดยไม่ให้หมอนไปหนุนใต้เข่าหรือใต้เอ็นร้อยหวาย ส้นเท้าเป็นจุดที่ผิวบางและรับแรงกดสูง จึงเป็นหนึ่งในตำแหน่งที่เกิดแผลกดทับได้บ่อยในผู้ป่วยติดเตียง
  • เงื่อนไขที่สำคัญคือเข่าต้องงอเล็กน้อย ไม่แอ่นตึง และปลายเท้าต้องไม่ตกหรือบิดออกด้านนอก ถ้าผู้ป่วยมีขาบวม ปวดน่อง หรือเส้นเลือดดำอุดตันมาก่อน ให้ถามแพทย์ก่อนวางหมอนใต้น่องนาน ๆ
  • ส้นเท้าที่แดงกดไม่จาง มีตุ่มน้ำ หรือผิวคล้ำ ควรให้พยาบาลดูในวันเดียวกัน ส่วนไข้หรือแผลมีกลิ่นให้โทร 1669

เหมาะกับใคร

  • เหมาะกับผู้ดูแลที่มีผู้ป่วยนอนติดเตียงนานหรือเป็นอัมพาตครึ่งซีก ขาไม่ค่อยขยับ และอยากรู้วิธีใช้หมอนที่บ้านให้ส้นเท้าลอยโดยไม่ต้องซื้ออุปกรณ์เฉพาะทาง
  • ไม่เหมาะกับผู้ป่วยที่เป็นแผลที่น่องหรือหลังเข่า มีเส้นเลือดดำอุดตันที่ขา หรือใส่เฝือกอยู่ ในกรณีเหล่านี้ให้ใช้วิธีที่ทีมรักษากำหนดเท่านั้น

สิ่งที่ควรรู้

ทำไมส้นเท้าถึงเป็นจุดที่แผลกดทับเกิดบ่อย

ส้นเท้ามีเนื้อเยื่อรองกระดูกบางมาก เมื่อผู้ป่วยนอนหงาย น้ำหนักขาทั้งขาไปรวมที่ส้นเท้าเพียงจุดเดียว ผู้ป่วยที่ขยับขาเองไม่ได้ หรือรับความรู้สึกที่เท้าน้อยลง จะไม่ขยับหนีเมื่อเริ่มปวด ผิวจึงถูกกดต่อเนื่องจนเลือดไม่ไหลเวียน

แนวทางของ NICE แนะนำให้ผู้ที่เสี่ยงมีการยกส้นเท้าให้ลอยพ้นพื้นผิวเตียง และไม่ให้เกิดแรงกดบนเอ็นร้อยหวายหรือหลังเข่า การใช้ที่นอนลดแรงกดอย่างเดียวไม่พอสำหรับส้นเท้าเสมอไป เพราะส้นเท้าเล็กและจมลึกลงในที่นอนได้ไม่เท่าสะโพก

วางหมอนใต้น่องอย่างไรให้ส้นเท้าลอยจริง

หมอนต้องหนุนตลอดแนวน่อง ตั้งแต่ใต้เข่าถึงเหนือข้อเท้า ไม่ใช่หนุนเฉพาะข้อเท้าหรือเฉพาะใต้เข่า น้ำหนักของน่องจะกระจายบนหมอน ส้นเท้าลอยโดยไม่มีแรงกด ให้ใช้หมอนที่ค่อนข้างแน่นและเรียบ หมอนนุ่มมากจะยุบลงเมื่อน่องกด ส้นเท้าก็กลับไปแตะที่นอน

ตรวจด้วยฝ่ามือ สอดมือใต้ส้นเท้าตอนผู้ป่วยนอนอยู่ ถ้าเหลือที่ว่างพอให้มือผ่านได้ คือส้นเท้าลอยแล้ว ถ้าฝ่ามือถูกกดแน่นหรือส้นเท้าเกือบแตะที่นอน ให้เพิ่มความสูงของหมอนเล็กน้อย ความสูงที่พอดีคือเพียงให้ส้นลอย ไม่จำเป็นต้องสูงมาก

เข่าแอ่นตึงและเอ็นร้อยหวายกด ข้อผิดพลาดที่ต้องระวัง

ถ้าเข่าของผู้ป่วยเหยียดตรงและแอ่นไปด้านหลัง การวางหมอนใต้น่องอาจดันให้เข่าตึงมากขึ้น และหลอดเลือดหลังเข่าถูกกดได้ ให้งอเข่าเล็กน้อยด้วยการวางหมอนใบเล็กหรือผ้าม้วนใต้เข่าเบา ๆ แต่ไม่ให้หมอนไปกดหลังเข่าโดยตรง

อีกข้อผิดพลาดคือใช้หมอนเล็กวางใต้ข้อเท้า ทำให้น้ำหนักทั้งหมดกดที่เอ็นร้อยหวายซึ่งผิวบางไม่แพ้ส้นเท้า ลักษณะนี้มักพบเมื่อผู้ดูแลใช้ผ้าขนหนูม้วนเล็ก ๆ เพราะเห็นว่าสะดวก

ปลายเท้าตกและขาบิดออกด้านนอก แก้ได้อย่างไร

ผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีกหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงมักมีปลายเท้าตกลง และสะโพกหมุนออกทำให้ขาเอียงออกด้านนอก การวางหมอนข้างน่องด้านนอกช่วยกั้นไม่ให้ขาล้ม การใช้บล็อกหรือกล่องรองฝ่าเท้าหรือรองเท้าพยุงข้อเท้าต้องถามนักกายภาพบำบัดก่อน เพราะวางไม่ถูกก็ทำให้ผิวบริเวณอื่นถูกกด

ใครเสี่ยงส้นเท้าเสียหายมากกว่าคนอื่นในบ้านเดียวกัน

ผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบาง ผอม กินได้น้อย และต้องใช้ผู้อื่นช่วยในกิจวัตรประจำวัน (ADL) ทุกอย่าง จะเสี่ยงกว่าคนที่ยังพลิกตัวเองได้บ้าง คนที่ใช้ยาหลายชนิดจนง่วงซึมก็ขยับขาน้อยลงโดยไม่รู้ตัว ผู้ดูแลมักมองข้ามเพราะผู้ป่วยไม่บ่นปวด

ลองสังเกตช่วงที่ผู้ป่วยหลับกลางวัน ขาข้างที่อ่อนแรงมักอยู่ท่าเดิมนานที่สุด นั่นคือขาที่ควรตรวจส้นเท้าก่อนเสมอ ส่วนผู้ป่วยที่ใส่ถุงเท้ารัดหรือรองเท้านอนหนา ให้ถอดออกตอนตรวจ เพราะผิวใต้ถุงเท้าอาจเปียกชื้นสะสมโดยไม่มีใครเห็น

เมื่อไรไม่ควรใช้หมอนรองน่องหรือควรใช้อุปกรณ์อื่น

ถ้าผู้ป่วยมีขาบวมข้างเดียว ปวดน่อง หรือเคยมีลิ่มเลือดที่ขา ไม่ควรให้ขาถูกกดด้วยหมอนนานโดยไม่ได้ถามแพทย์ ถ้าส้นเท้าเป็นแผลแล้ว อาจต้องใช้อุปกรณ์ลอยส้นเท้าเฉพาะแบบที่พยาบาลเลือกให้ ไม่ควรเปลี่ยนวัสดุเองจากหมอนที่บ้าน

ผู้สูงอายุที่ผิวเปราะบาง เบาหวาน หรือเลือดไปเลี้ยงขาน้อย มักมีแผลที่เท้าลุกลามเร็ว ถ้าพบสีผิวเปลี่ยนหรือเย็นกว่าอีกข้าง ให้พาไปพบแพทย์ ไม่ควรรอดูที่บ้านหลายวัน ผู้ป่วยเบาหวานที่รู้สึกเท้าได้น้อยอาจไม่ปวดเลยแม้แผลลึกแล้ว ผู้ดูแลจึงต้องใช้สายตาและฝ่ามือแทนความรู้สึกของผู้ป่วย และควรตรวจทั้งสองข้างเสมอ ไม่ตรวจเฉพาะข้างที่เห็นว่าอ่อนแรง

Close-up of tattooed legs of a couple entwined on a bed, expressing intimacy and relaxation.

รูปภาพโดย Mizuno K / Pexels

ขั้นตอนที่ควรทำ

เตรียมหมอนที่แน่นพอและยาวถึงใต้เข่า

เลือกหมอนที่หนุนแล้วไม่ยุบแบนเมื่อวางน่อง ยาวพอให้ครอบคลุมน่องทั้งข้าง ถ้าไม่มี ให้ใช้หมอนข้างหุ้มด้วยปลอกผ้าเรียบ ไม่ใช้หมอนที่มีกระดุมหรือตะเข็บนูนใต้น่อง

ยกน่องวางหมอนและตรวจส้นเท้า

ใช้มือหนึ่งรองใต้น่อง ยกขาขึ้นเล็กน้อย อีกมือสอดหมอนเข้าใต้น่อง วางขาลงช้า ๆ แล้วใช้ฝ่ามือสอดตรวจใต้ส้นเท้า ดูให้แน่ใจว่าเข่าไม่แอ่นและปลายเท้าไม่ตก ถ้ายกขาคนเดียวหนัก ให้ขอคนช่วยอีกคน ไม่ลากขาผู้ป่วยบนผ้าปูเพราะจะเกิดแรงเฉือนที่ผิวส้นเท้า

ตรวจผิวส้นเท้าทุกครั้งที่พลิกตัว

ดูสี ความอุ่น และความแข็งของผิว กดเบา ๆ แล้วดูว่าสีจางหรือไม่ จดผลสั้น ๆ ลงสมุดดูแลประจำวัน เพื่อให้เห็นว่าบริเวณไหนเริ่มเปลี่ยน

ปรับท่าและพักขาตามรอบพลิกตัว

ไม่ต้องคงหมอนใต้น่องตลอดเวลา เมื่อพลิกผู้ป่วยตะแคง ให้วางหมอนคั่นระหว่างเข่าและข้อเท้าสองข้างเพื่อไม่ให้กระดูกกดกัน แล้วกลับมาวางหมอนใต้น่องเมื่อนอนหงาย

อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

  • อย่าวางหมอนไว้ใต้เข่าอย่างเดียวโดยปล่อยส้นเท้าแตะที่นอน
  • อย่าใช้ผ้าม้วนเล็กหนุนข้อเท้าเพราะน้ำหนักจะกดที่เอ็นร้อยหวาย
  • อย่านวดส้นเท้าที่แดง
  • อย่าใช้หมอนนุ่มมากจนยุบแล้วส้นเท้ากลับมาแตะที่นอน
  • อย่าวางหมอนหนุนขาที่บวมเฉพาะข้างโดยไม่ได้ถามแพทย์

เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ

  • โทร 1669 เมื่อส้นเท้าหรือขามีไข้ร่วมกับแผลมีหนอง กลิ่นเหม็น หรือผู้ป่วยซึมลงมาก
  • แจ้งพยาบาลหรือไปหน่วยบริการภายในวันเดียวกันเมื่อส้นเท้าแดงที่กดแล้วไม่จาง มีตุ่มน้ำ ผิวคล้ำ หรือขาข้างเดียวบวมและปวดน่อง
  • นัดนักกายภาพบำบัดภายในไม่กี่วันเมื่อปลายเท้าตกหรือขาบิดออกนอกอย่างชัดเจน
  • บันทึกสีผิวและความอุ่นของส้นเท้าทุกรอบพลิกตัว ถ้ายังไม่มีอาการผิดปกติ

เช็กลิสต์สรุป

  • ใช้หมอนแน่นเรียบยาวตลอดน่อง
  • สอดฝ่ามือตรวจว่าส้นเท้าลอยจริง
  • ตรวจว่าเข่างอเล็กน้อยและไม่แอ่น
  • ไม่ให้หมอนกดเอ็นร้อยหวายหรือหลังเข่า
  • ตรวจสีผิวส้นเท้าทุกรอบพลิกตัว
  • หมุนวางหมอนใหม่เมื่อเปลี่ยนท่า

คำถามที่พบบ่อย

ใช้หมอนอะไรรองน่องให้ส้นเท้าลอย

ใช้หมอนทรงสี่เหลี่ยมหรือหมอนข้างที่แน่นพอไม่ยุบ ยาวตลอดแนวน่อง ไม่ใช้หมอนนุ่มมากเพราะจะยุบจนส้นเท้ากลับมาแตะที่นอน ตรวจด้วยฝ่ามือใต้ส้นเท้าทุกครั้งที่วางใหม่

ส้นเท้าลอยต้องสูงแค่ไหน

สูงเพียงให้ฝ่ามือสอดใต้ส้นเท้าได้โดยไม่ถูกกด ไม่จำเป็นต้องสูงมาก ความสูงเกินไปจะทำให้เข่าแอ่นหรือสะโพกบิด ให้ปรับทีละน้อยแล้วตรวจอีกรอบ

หมอนรองน่องต่างจากหมอนรองข้อเท้าอย่างไร

หมอนรองน่องกระจายน้ำหนักบนพื้นที่กว้างจึงปลอดภัยต่อส้นเท้าและเอ็นร้อยหวาย ส่วนการหนุนข้อเท้าอย่างเดียวทำให้แรงกดไปรวมที่เอ็นร้อยหวายซึ่งผิวบางเหมือนกัน

ผู้ป่วยขาบวมใช้หมอนรองน่องได้ไหม

ต้องถามแพทย์ก่อนถ้าขาบวมข้างเดียว หรือปวดน่อง เพราะอาจเป็นลิ่มเลือดที่ขา การกดน่องด้วยหมอนนานไม่เหมาะ ถ้าบวมสองข้างจากหัวใจหรือไต แพทย์อาจแนะนำท่ายกขาที่ต่างออกไป

ต้องวางหมอนตลอดคืนไหม

ไม่จำเป็น ให้วางเมื่อนอนหงายและย้ายตามรอบพลิกตัว เมื่อตะแคงให้ใช้หมอนคั่นระหว่างเข่าและข้อเท้าแทน เพื่อไม่ให้กระดูกสองข้างกดกัน

ส้นเท้าแดงแล้วควรทำอย่างไร

ย้ายแรงกดออกจากส้นเท้าทันทีและดูอีกครั้งหลังพลิกตัว ถ้าแดงเกินครึ่งชั่วโมงหรือกดแล้วไม่จาง ให้แจ้งพยาบาลภายในวัน ไม่ควรนวดหรือทายาเอง ถ้ามีไข้หรือแผลมีกลิ่น ให้โทร 1669

สรุป

  • ส้นเท้าลอยพ้นที่นอนได้ด้วยหมอนแน่นที่หนุนตลอดแนวน่อง
  • ตรวจด้วยฝ่ามือใต้ส้นเท้า และอย่าให้เข่าแอ่นหรือเอ็นร้อยหวายถูกกด
  • ขาบวมข้างเดียวหรือปวดน่องต้องถามแพทย์ก่อนวางหมอนนาน ๆ
  • ส้นเท้าแดงที่ไม่จางหรือมีตุ่มน้ำควรให้พยาบาลดูในวันเดียวกัน

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

ดูหมวดอุปกรณ์ทั้งหมด →

จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย

บทความที่เกี่ยวข้อง

ป้องกันแผลกดทับในผู้สูงอายุติดเตียงอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่แค่พลิกตัว
home-care

ป้องกันแผลกดทับในผู้สูงอายุติดเตียงอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่แค่พลิกตัว

แนวทางป้องกันแผลกดทับสำหรับผู้สูงอายุที่นอนติดเตียงหรือนั่งรถเข็นนาน ครอบคลุมการพลิกตัว การตรวจผิวหนัง โภชนาการ และจุดที่ครอบครัวมักมองข้าม

อัปเดตล่าสุด 3 สิงหาคม 2026อ่าน 14 นาที
จัดท่านอนผู้สูงอายุติดเตียงอย่างไรให้ปลอดภัยและไม่เกิดแผลกดทับ
home-care

จัดท่านอนผู้สูงอายุติดเตียงอย่างไรให้ปลอดภัยและไม่เกิดแผลกดทับ

แนวทางจัดท่านอนผู้สูงอายุติดเตียงให้ถูกแนวลำตัว ลดความเสี่ยงแผลกดทับและข้อติด พร้อมขั้นตอนที่ผู้ดูแลทำได้จริงที่บ้าน

อัปเดตล่าสุด 3 สิงหาคม 2026อ่าน 18 นาที
หมอนรองขาตอนเท้าบวม ยกสูงแค่ไหนและนานเท่าไรจึงพอดี
health-body

หมอนรองขาตอนเท้าบวม ยกสูงแค่ไหนและนานเท่าไรจึงพอดี

หมอนรองขาช่วยให้เท้าบวมยุบลงได้บ้างเมื่อวางถูกตำแหน่ง อ่านวิธีเลือกความสูง ระยะเวลา และอาการบวมแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์ก่อนพึ่งหมอน

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 11 นาที
สัญญาณเริ่มต้นของแผลกดทับในผู้สูงอายุที่ครอบครัวมักมองข้าม และควรตรวจอย่างไร
home-care

สัญญาณเริ่มต้นของแผลกดทับในผู้สูงอายุที่ครอบครัวมักมองข้าม และควรตรวจอย่างไร

วิธีสังเกตสัญญาณเริ่มต้นของแผลกดทับในผู้สูงอายุก่อนที่ผิวหนังจะแตกเป็นแผล ครอบคลุมใครเสี่ยงสูง จุดที่ต้องตรวจ วิธีทดสอบรอยแดง และเมื่อไรควรแจ้งพยาบาลหรือแพทย์

อัปเดตล่าสุด 4 สิงหาคม 2026อ่าน 15 นาที
จัดตารางพลิกตะแคงผู้สูงอายุติดเตียงให้อยู่ได้จริงทั้งกลางวันและกลางคืน
home-care

จัดตารางพลิกตะแคงผู้สูงอายุติดเตียงให้อยู่ได้จริงทั้งกลางวันและกลางคืน

วิธีวางระบบพลิกตะแคงผู้สูงอายุติดเตียงให้ยั่งยืน ตั้งแต่กะความถี่ตามความเสี่ยงจริง แบ่งเวรกลางวันกลางคืน ป้องกันหลังผู้ดูแลบาดเจ็บ ไปจนถึงจุดที่ต้องขอประเมินอุปกรณ์เพิ่ม

อัปเดตล่าสุด 4 สิงหาคม 2026อ่าน 16 นาที