สูงวัยไทย

ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบเทป ใส่ให้ผู้ป่วยติดเตียงอย่างไรไม่ให้รั่วและไม่ให้ขาหนีบเป็นรอย

วิธีใส่ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบเทปให้ผู้ป่วยติดเตียงคนเดียว ตั้งแต่ตะแคงตัว มุมติดเทป การกางขอบรอบขา และสังเกตรอยกดที่ขาหนีบ เพื่อลดการรั่วและผิวถลอก

11 นาทีในการอ่าน

เผยแพร่เมื่อ 7 พฤศจิกายน 2026

A caregiver holding hands with a senior adult, providing support and reassurance at home.

รูปภาพโดย Jsme MILA / Pexels

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไม่สามารถใช้วินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคได้ หากมีอาการผิดปกติหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

คำตอบสั้น ๆ

  • ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบเทปใส่กับผู้ป่วยติดเตียงให้ไม่รั่ว ต้องจัดสามจุด ตะแคงตัวท่านแล้วให้กึ่งกลางผ้าอ้อมตรงร่องก้น ดึงขอบรอบขาให้กางออกด้านนอกไม่พับเข้า และติดเทปล่างเฉียงขึ้นด้านบนส่วนเทปบนเฉียงลง ให้แน่นพอไม่ลื่นแต่ไม่ถึงกับเป็นรอยลึกที่ขาหนีบ
  • ส่วนใหญ่ที่รั่วไม่ใช่เพราะผ้าอ้อมคุณภาพไม่ดี แต่เพราะขนาดไม่ตรงสะโพก ขอบรอบขาม้วนเข้าด้านใน หรือติดเทปหลวมเกินไป ผู้ดูแลที่เริ่มต้นควรเรียนจากพยาบาลหรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหนึ่งครั้ง จะประหยัดแรงและผ้าอ้อมมากกว่าลองเอง
  • ผ้าอ้อมไม่ใช่การรักษาปัญหากลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระ ถ้าผิวแดง ถลอก เป็นแผล หรือมีไข้ ให้พบแพทย์ ไม่ใช่เปลี่ยนยี่ห้อ

เหมาะกับใคร

  • เหมาะกับผู้ดูแลที่ดูแลผู้ป่วยติดเตียงหรือผู้สูงอายุที่ลุกเองไม่ได้ และเพิ่งเริ่มใช้หรือใช้อยู่แต่ยังรั่วบ่อย รอยแดงที่ขาหนีบ หรือเปลืองผ้าอ้อมเกินจำเป็น
  • ถ้าผิวบริเวณก้นหรือสะโพกเป็นแผลเปิด มีกลิ่นเหม็น หรือมีสีดำคล้ำ ให้ไปพบแพทย์หรือพยาบาลดูแลแผลก่อน ข้ามส่วนใช้ผ้าอ้อมไปเลย

สิ่งที่ควรรู้

ผ้าอ้อมเทปเหมาะกับใคร และต่างจากกางเกงผ้าอ้อมอย่างไร

ผ้าอ้อมแบบเทปมีแถบติดสองข้างเอว ปรับความแน่นได้ทีละข้าง จึงเหมาะกับผู้ที่นอนตลอดและเปลี่ยนในท่านอนตะแคงหรือนอนหงาย ส่วนกางเกงผ้าอ้อมต้องสวมผ่านขา เหมาะกับคนที่ยืนหรือลุกได้ แม้บางคนที่ติดเตียงก็ใช้ได้ถ้าผู้ดูแลชำนาญ

ข้อดีของแบบเทปคือเปลี่ยนโดยไม่ต้องยกขาผู้ป่วยขึ้นสูง และปรับได้ถ้าสะโพกบวมหรือผอมลงในแต่ละช่วง ข้อเสียคือถ้าติดเทปผิดมุมหรือหลวม ผ้าอ้อมเลื่อนและรั่วเร็ว และผู้ดูแลมือใหม่มักติดไม่เท่ากันสองข้าง

ขนาดเลือกจากสะโพกเป็นหลัก ไม่ใช่เอว

ขนาดที่ผู้ผลิตระบุมักอิงรอบสะโพกเป็นหลัก ผู้ดูแลควรวัดรอบส่วนที่กว้างที่สุดของสะโพกด้วยสายวัดผ้าในท่านอน แล้วเทียบกับตารางบนห่อ ถ้าอยู่ระหว่างสองขนาด ให้ลองห่อเล็กก่อนเพื่อดูว่าขอบรอบขาแนบดีหรือไม่ ผู้ที่ท้องอืดหรือบวมต้องเผื่อ

ขนาดใหญ่เกินไปไม่ได้ปลอดภัยกว่า เพราะขอบรอบขาไม่แนบ ปัสสาวะไหลออกด้านข้างได้ง่ายขึ้น ส่วนขนาดเล็กเกินไปทำให้เทปตึงและเกิดรอยกด ลองสังเกตว่าหลังใส่ครึ่งชั่วโมง ผ้าอ้อมยังอยู่ตำแหน่งเดิมไหม

ขอบรอบขากับมุมติดเทป สองจุดที่ทำให้รั่ว

ขอบรอบขาของผ้าอ้อมเป็นแถบยืดที่ต้องกางออกด้านนอก ถ้าม้วนเข้าไปใต้ขาหนีบ ปัสสาวะจะไหลตามร่องผ่านขอบ ตรวจด้วยนิ้วว่าทั้งสองข้างหันออกและแนบผิว ไม่มีรอยพับ

ติดเทปล่างทั้งสองข้างก่อน โดยดึงเฉียงขึ้นบนไปทางสะโพก ให้ผ้าอ้อมโอบรอบขาและต้นขา จากนั้นติดเทปบนเฉียงลงเพื่อยึดเอว ให้แน่นพอที่สอดสองนิ้วได้ ไม่ติดเทปบนทับเทปล่าง และอย่าติดเทปบนผิวหนังหรือส่วนที่ไม่ใช่แถบติด

ถ้าท่านผอมมากหรือมีสะโพกบุ๋ม ผ้าอ้อมอาจมีช่องว่าง เสริมด้วยแผ่นซับเสริมตามที่ผู้ผลิตระบุ แต่อย่าซ้อนผ้าอ้อมสองชั้นเพราะทำให้ผิวอับและรั่วได้มากกว่า

รอยกดที่ขาหนีบและผิวหนังที่ต้องสังเกตทุกครั้งที่เปลี่ยน

ผิวหนังของผู้ป่วยติดเตียงบางและเสี่ยงถลอก ทุกครั้งที่เปลี่ยน ให้ดูขาหนี บริเวณเอว และก้นกบว่ามีรอยแดงที่ไม่จางภายในสามสิบนาทีหลังถอดไหม รอยกดจากเทปหรือขอบรอบขาที่ลึกและแดงแสดงว่าตึงเกิน

ผิวที่อับชื้นระหว่างปัสสาวะและเสียดสีจะแดง ลอก หรือเป็นผื่นอักเสบจากความเปียก (incontinence-associated dermatitis) ควรล้างเบา ๆ ด้วยน้ำอุ่นและสบู่อ่อน ซับให้แห้ง แล้วใช้ครีมกันผิวตามคำแนะนำของแพทย์หรือพยาบาล ไม่ถูแรง

แผลกดทับเริ่มจากผิวแดงที่กดแล้วไม่ขาว ต้องรายงานพยาบาลทันทีเพราะเปลี่ยนแปลงเร็ว ตรวจก้นกบ สะโพก และส้นเท้าทุกวัน

ผู้ป่วยติดเตียงแต่ละคนต้องการผ้าอ้อมไม่เหมือนกัน ดูจากอะไร

ก่อนเลือกชนิดและขนาด ลองดูว่าท่านทำกิจวัตรประจำวันอะไรเองได้บ้าง ทีมแพทย์มักประเมินด้วย ADL (กิจวัตรประจำวันพื้นฐาน เช่น กินข้าว อาบน้ำ เข้าห้องน้ำ) ถ้าท่านยังพลิกตัวเองได้บ้าง ผ้าอ้อมจะเลื่อนน้อยกว่าคนที่นอนนิ่งทั้งวัน และต้องตรวจก้นกบถี่ขึ้นในรายที่ไม่ขยับเลย

ผู้สูงอายุที่ติดเตียงจำนวนมากอยู่ในภาวะเปราะบาง น้ำหนักลดเร็ว กล้ามเนื้อฝ่อ (sarcopenia) ทำให้สะโพกและต้นขาเล็กลงในเวลาไม่กี่เดือน ผ้าอ้อมที่เคยพอดีจึงหลวมโดยไม่มีใครสังเกต ควรวัดซ้ำทุกครั้งที่น้ำหนักตัวเปลี่ยนหรือเริ่มรั่วขึ้นมาใหม่

อีกเรื่องที่ครอบครัวมักมองข้ามคือยา คนที่ใช้ยาหลายชนิด (polypharmacy) โดยเฉพาะยาขับปัสสาวะ ยานอนหลับ หรือยาคลายกล้ามเนื้อ อาจปัสสาวะมากขึ้นหรือกลั้นไม่ได้เพราะยา ไม่ใช่เพราะอายุ ถ้าท่านเริ่มรั่วทันทีหลังเปลี่ยนยา ให้ถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนจะเพิ่มขนาดผ้าอ้อม

ถ้าท่านสับสนเฉียบพลันหรือซึมลงผิดปกติ (delirium) พร้อมปัสสาวะเปลี่ยนไป ให้คิดถึงการติดเชื้อและพาไปพบแพทย์ อย่าคิดว่าเป็นเรื่องของผ้าอ้อมอย่างเดียว

Caregivers supporting an elderly man lying in bed, providing assistance and comfort.

รูปภาพโดย Kampus Production / Pexels

ขั้นตอนที่ควรทำ

เตรียมของและเตรียมท่านก่อนเปลี่ยน

ล้างมือ สวมถุงมือ และเตรียมผ้าอ้อมใหม่ สำลีหรือผ้าเปียกอ่อนโยน น้ำอุ่น ผ้าซับ และถุงขยะ ปิดประตูหรือม่านเพื่อความเป็นส่วนตัว บอกท่านก่อนทุกครั้งว่าจะเปลี่ยน แม้ท่านจะสื่อสารไม่ได้ เพราะน้ำเสียงอ่อนโยนทำให้ท่านรู้สึกมีศักดิ์ศรี

ถอดและทำความสะอาด

เปิดเทปทั้งสองข้าง ดึงด้านหน้าลงเล็กน้อย ตะแคงท่านเข้าหาผู้ดูแล ม้วนด้านเปื้อนเข้าด้านใน แล้วดึงออก เช็ดจากหน้าไปหลัง ใช้สำลีหรือผ้าชุบน้ำอุ่นเบา ๆ ซับให้แห้ง ตรวจผิวและสีปัสสาวะอุจจาระ จดถ้ามีเลือดหรือสีผิดปกติ

ใส่ผ้าอ้อมใหม่ตามลำดับนี้

ใส่ในขณะท่านตะแคง ทำตามลำดับ

  • วางครึ่งหลังของผ้าอ้อมใต้ตัว โดยให้กึ่งกลางตรงร่องก้น และขอบบนอยู่ระดับเอว
  • กลิ้งตัวท่านกลับมานอนหงาย แล้วดึงครึ่งหน้าขึ้นระหว่างขา
  • ดึงขอบรอบขาให้กางออกด้านนอก ไม่พับเข้า
  • ติดเทปล่างทั้งสองข้างเฉียงขึ้นบน
  • ติดเทปบนเฉียงลง ให้แน่นพอสอดสองนิ้วได้ และตรวจรอยกด

อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนข้างต้น

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

  • อย่าซ้อนผ้าอ้อมสองชั้นเพื่อกันรั่ว
  • อย่าติดเทปแน่นจนเป็นรอยลึกที่ขาหนีบ
  • อย่าปล่อยให้ท่านนอนในผ้าอ้อมเปียกนานเพื่อประหยัด
  • อย่าถูก้นแรงหรือใช้น้ำยาฆ่าเชื้อแรงกับผิวท่าน
  • อย่าใช้แป้งฝุ่นหนาปิดผิวเพราะจับเป็นก้อนและอับ

เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือ

  • โทร 1669 ทันทีเมื่อท่านหายใจลำบาก หน้าซีดเหงื่อแตก ซึมไม่ตอบสนอง หรือปัสสาวะอุจจาระเป็นเลือดมากร่วมกับอ่อนเพลีย
  • พบแพทย์หรือพยาบาลภายในวันเดียวกันเมื่อผิวก้นหรือขาหนีบเป็นแผล พุพอง มีกลิ่นเหม็น หรือท่านมีไข้ ปัสสาวะขุ่นเหม็นจัด หรือสับสนเฉียบพลันกว่าปกติ ซึ่งอาจเป็นการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่ครอบครัวเข้าใจว่าเป็นเพราะวัย
  • นัดแพทย์ในช่วงใกล้เมื่อผ้าอ้อมรั่วบ่อยแม้ขนาดถูก ปัสสาวะน้อยลง ท้องผูกหรือท้องเสียซ้ำ หรือผิวแดงที่ไม่จางหลังเปลี่ยน
  • สังเกตและบันทึกจำนวนครั้งที่เปลี่ยน สภาพผิว และสีปัสสาวะต่อวัน เพื่อนำไปให้แพทย์หรือพยาบาลดู

เช็กลิสต์สรุป

  • วัดรอบสะโพกในท่านอนและเลือกขนาดตามตาราง
  • จัดกึ่งกลางผ้าอ้อมให้ตรงร่องก้น
  • ตรวจขอบรอบขากางออกด้านนอกทั้งสองข้าง
  • ติดเทปล่างเฉียงขึ้นแล้วเทปบนเฉียงลง
  • สอดสองนิ้วตรวจความแน่นและตรวจรอยกดที่ขาหนี
  • ดูผิวก้นกบ สะโพก และส้นเท้าทุกครั้งที่เปลี่ยน
  • ล้างมือหลังเปลี่ยนและบันทึกอาการผิดปกติ

คำถามที่พบบ่อย

ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบเทปรั่วด้านข้างบ่อย ควรแก้อย่างไร

ตรวจสามอย่าง คือขนาดตรงกับรอบสะโพกไหม ขอบรอบขากางออกด้านนอกหรือพับเข้า และเทปบนล่างติดมุมถูกและแน่นพอหรือไม่ ถ้าแก้แล้วยังรั่ว ลองเปลี่ยนขนาดหรือเสริมแผ่นซับ แล้วปรึกษาพยาบาลหรือแพทย์ถ้าปัสสาวะมากผิดปกติ

ผ้าอ้อมแบบเทปกับกางเกงผ้าอ้อมต่างกันอย่างไร

แบบเทปปรับความแน่นได้ทีละข้างและเปลี่ยนในท่านอนได้ง่าย เหมาะกับผู้ป่วยติดเตียง ส่วนกางเกงผ้าอ้อมต้องสวมผ่านขา เหมาะกับคนที่ยืนหรือลุกได้ เลือกตามความสามารถในการเคลื่อนไหวของท่านและความถนัดของผู้ดูแล

ติดเทปแน่นแค่ไหนถึงพอดี

แน่นพอให้ผ้าอ้อมไม่เลื่อน แต่ยังสอดสองนิ้วระหว่างเทปกับผิวได้ ถ้าตึงจนเป็นรอยแดงลึกที่ขาหนีบหรือเอว แสดงว่าแน่นเกิน ควรคลายเทปหรือเปลี่ยนขนาด ท่านที่ท้องอืดหรือบวมต้องเผื่อมากกว่าปกติ

ควรเปลี่ยนผ้าอ้อมผู้ป่วยติดเตียงบ่อยแค่ไหน

เปลี่ยนเมื่อเปียกหรือเปื้อน และตามช่วงเวลาที่พยาบาลหรือแพทย์แนะนำตามสภาพผิว ปล่อยให้เปียกนานเสี่ยงผื่นและแผลกดทับ ดูผิวทุกครั้งที่เปลี่ยน ถ้าผิวแดงที่ไม่จางภายในครึ่งชั่วโมงให้แจ้งพยาบาล

ผิวที่ขาหนีบแดงหรือถลอกควรทำอย่างไร

ล้างเบา ๆ ด้วยน้ำอุ่นกับสบู่อ่อน ซับให้แห้ง และให้ผิวสัมผัสอากาศช่วงสั้น ๆ ถ้าแดงไม่จาง ถลอก มีน้ำเหลือง หรือมีไข้ ให้พบแพทย์หรือพยาบาลภายในวันเดียวกัน อย่าซื้อครีมหรือยามาทาเองโดยไม่ถามผู้เชี่ยวชาญ

สรุป

  • ผ้าอ้อมแบบเทปรั่วส่วนใหญ่เพราะขนาด ขอบขาม้วน และติดเทปผิดมุม ไม่ใช่ของไม่ดีเสมอไป
  • ตะแคงท่าน จัดกึ่งกลางตรงร่องก้น กางขอบขาออก ติดเทปล่างเฉียงขึ้นแล้วเทปบนเฉียงลง
  • ตรวจรอยกดและผิวทุกครั้งที่เปลี่ยน ผิวแดงไม่จางหรือเป็นแผลต้องพบแพทย์หรือพยาบาล
  • ผ้าอ้อมเป็นเครื่องช่วย ไม่ได้รักษาปัญหากลั้นปัสสาวะ ควรให้แพทย์หาสาเหตุ

รายการนี้รวบรวมจากหมวดสินค้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์และไม่ใช่การรับรองคุณภาพสินค้า ควรอ่านเกณฑ์การเลือกในบทความก่อน แล้วค่อยเทียบรุ่นด้วยตัวเอง

ลิงก์สินค้าเป็นลิงก์พาร์ทเนอร์ (affiliate) เราอาจได้รับค่าคอมมิชชันเมื่อคุณซื้อผ่านลิงก์ โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และค่าคอมมิชชันไม่มีผลต่อการคัดเลือกหรือลำดับที่แสดง อ่านนโยบายฉบับเต็ม

ดูหมวดอุปกรณ์ทั้งหมด →

จัดทำโดยทีมกองบรรณาธิการสูงวัยไทย

บทความที่เกี่ยวข้อง

เลือกผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบไหนเหมาะกับผู้สูงอายุติดเตียงของคุณ
home-care

เลือกผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบไหนเหมาะกับผู้สูงอายุติดเตียงของคุณ

เปรียบเทียบผ้าอ้อมแบบเทปกาวกับแบบกางเกงสำเร็จรูป พร้อมเกณฑ์เลือกความสามารถซับซึม ขนาด และความถี่ในการเปลี่ยนให้เหมาะกับผู้สูงอายุติดเตียงแต่ละคน

อัปเดตล่าสุด 1 กันยายน 2026อ่าน 10 นาที
วัดไซซ์ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ วัดรอบเอวหรือสะโพก ใส่แล้วไม่รั่วข้าง
home-care

วัดไซซ์ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ วัดรอบเอวหรือสะโพก ใส่แล้วไม่รั่วข้าง

วิธีวัดรอบสะโพกและรอบเอวเพื่อเลือกไซซ์ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ให้พอดี อ่านตารางขนาดของแต่ละรุ่น และเช็กว่ารั่วข้างเพราะไซซ์ผิด ท่าสวมผิด หรือรุ่นไม่เหมาะกับผู้ใช้

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 11 นาที
เปลี่ยนผ้าอ้อมผู้สูงอายุอย่างไรให้ผิวไม่ระคายเคืองและไม่เสียศักดิ์ศรี
home-care

เปลี่ยนผ้าอ้อมผู้สูงอายุอย่างไรให้ผิวไม่ระคายเคืองและไม่เสียศักดิ์ศรี

ขั้นตอนเปลี่ยนผ้าอ้อมผู้สูงอายุที่ปลอดภัยต่อผิวหนังและช่วยลดความเสี่ยงติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ พร้อมวิธีดูแลความรู้สึกและความเป็นส่วนตัวไปพร้อมกัน

อัปเดตล่าสุด 3 สิงหาคม 2026อ่าน 15 นาที
เช็กลิสต์เปลี่ยนผ้าอ้อมผู้สูงอายุ ตรวจอะไรก่อน ระหว่าง และหลังทุกครั้ง
home-care

เช็กลิสต์เปลี่ยนผ้าอ้อมผู้สูงอายุ ตรวจอะไรก่อน ระหว่าง และหลังทุกครั้ง

เช็กลิสต์เปลี่ยนผ้าอ้อมผู้สูงอายุติดเตียงที่ผู้ดูแลใช้ตรวจซ้ำได้ทุกครั้ง แบ่งเป็นก่อนเริ่ม ระหว่างเปลี่ยน หลังเปลี่ยนเสร็จ และสถานการณ์พิเศษที่ต้องระวังเพิ่ม

อัปเดตล่าสุด 4 สิงหาคม 2026อ่าน 14 นาที
ครีมกันผื่นผ้าอ้อมผู้ใหญ่ เลือกอย่างไรและทาแบบไหนผิวไม่แฉะ
home-care

ครีมกันผื่นผ้าอ้อมผู้ใหญ่ เลือกอย่างไรและทาแบบไหนผิวไม่แฉะ

ผื่นจากผ้าอ้อมผู้ใหญ่เกิดจากความชื้นและสิ่งขับถ่าย ไม่ใช่แผลกดทับ อ่านวิธีเลือกครีมกันผื่น ทาบางแค่ไหน เมื่อไหร่ต้องหยุดใช้และพบพยาบาล

อัปเดตล่าสุด 7 พฤศจิกายน 2026อ่าน 13 นาที