ระบบดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในหลักประกันสุขภาพแห่งชาติออกแบบให้ดูแลผู้ที่ประเมินแล้วว่าต้องพึ่งผู้อื่นในกิจวัตรประจำวัน ไม่ใช่ผู้สูงอายุทุกคน การประเมินใช้ดัชนีชี้วัดความสามารถ เช่นดัชนีบาร์เทลเอดีแอล ซึ่งให้คะแนนการกินอาหาร อาบน้ำ แต่งตัว ขับถ่าย และการเคลื่อนที่ ผู้ที่คะแนนต่ำจัดอยู่ในกลุ่มที่ต้องการการดูแลมากกว่า

ผู้ดูแลจึงควรทำความเข้าใจคะแนน ADL ของคนในบ้านก่อน บทความเรื่องการประเมินความสามารถในกิจวัตรประจำวันช่วยให้เห็นว่าแต่ละข้อหมายถึงอะไร แต่การให้คะแนนที่ใช้ตัดสินสิทธิต้องมาจากผู้ประเมินที่ได้รับมอบหมาย ไม่ใช่การให้คะแนนเองที่บ้าน

มีรายงานข่าวว่าผู้ที่เข้าเกณฑ์อาจได้รับผ้าอ้อมหรือแผ่นรองซับตามจำนวนต่อวันที่กำหนด แต่ข่าวส่วนใหญ่เผยแพร่เมื่อหลายปีก่อน และแต่ละพื้นที่อาจจัดสรรต่างกันตามงบของกองทุนและวิธีที่หน่วยบริการจัดหา ตัวเลขจำนวนต่อวัน เอกสารที่ต้องยื่น และวิธีรับของ ต้องถามจากหน่วยงานโดยตรง อย่าสรุปจากโพสต์ที่ส่งต่อกัน

ข้อควรระวังคืออย่าเชื่อว่า ‘ทุกคนที่ติดเตียงได้เท่ากัน’ บางพื้นที่ให้เป็นของที่จัดหาโดยหน่วยบริการ บางพื้นที่ให้เป็นวัสดุที่ตรงกับขนาดหรือชนิดที่แพทย์ระบุ ผู้ดูแลอาจได้ขนาดไม่ตรงกับผู้ป่วยและต้องแจ้งให้เปลี่ยน

ถ้าผู้ป่วยมีโรงพยาบาลประจำที่รักษาต่อเนื่อง ให้ถามที่ฝ่ายสังคมสงเคราะห์หรือพยาบาลเยี่ยมบ้านก่อน เพราะรู้ขั้นตอนส่งต่อ ถ้าอยู่ต่างอำเภอ ให้โทรไปที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลใกล้บ้านและถามเรื่องผู้จัดการระบบดูแลระยะยาวหรืออาสาสมัครสาธารณสุข ซึ่งมักเป็นผู้ที่เคยลงเยี่ยมบ้าน

อีกช่องทางคือสำนักงานเทศบาลหรือองค์การบริหารส่วนตำบลที่เป็นผู้บริหารกองทุนในพื้นที่ เจ้าหน้าที่ฝ่ายสาธารณสุขของท้องถิ่นมักตอบได้ว่าพื้นที่นั้นเข้าร่วมระบบนี้แล้วหรือยัง

ครอบครัวหลายบ้านใช้สองแหล่งควบคู่กัน เช่นใช้ของที่ได้รับตอนกลางวันและซื้อรุ่นซึมซับสูงกว่าไว้ใช้ตอนกลางคืนที่ผู้ป่วยนอนตะแคงนาน ๆ ถ้าของที่ได้รับรั่วบ่อยในเวลาใดเวลาหนึ่ง อย่ารอจนผิวเปื่อย ให้ซื้อเสริมเฉพาะช่วงนั้นก่อน และจดว่ารั่วกี่ครั้งต่อสัปดาห์เพื่อใช้อธิบายเจ้าหน้าที่

จดจำนวนผ้าอ้อมและแผ่นรองซับที่ใช้จริงต่อวันไว้ในสมุดเล่มเดียวกับบันทึกการขับถ่าย ข้อมูลนี้ช่วยให้พยาบาลเห็นว่าปริมาณที่ได้รับพอหรือไม่ และเป็นหลักฐานเมื่อต้องขอทบทวน

ข้อมูลสาธารณะยังไม่ระบุชัดเจนว่าเมื่อได้ของไม่พอต่อการใช้จริงต้องทำอย่างไร จึงควรถามเจ้าหน้าที่ตรง ๆ ว่าจำนวนที่ได้อ้างอิงจากอะไร และหากผู้ป่วยมีปัสสาวะหรืออุจจาระมากกว่าปกติ แพทย์หรือพยาบาลช่วยบันทึกเหตุผลเพื่อขอทบทวนได้หรือไม่ ระหว่างนี้ควรเตรียมงบส่วนที่ต้องซื้อเอง

ใช้เครื่องมือวางแผนค่าใช้จ่ายการดูแลบนเว็บไซต์นี้ประเมินงบรายเดือนรวมผ้าอ้อมที่ซื้อเสริม แผ่นรองซับ และอุปกรณ์อื่น เพื่อให้เห็นว่าส่วนที่รัฐช่วยได้มีผลต่อรายจ่ายรวมเท่าไร